Het laatste gevecht met het gewicht

Maarten Arens zet vanmiddag - bij de finale van de Europa Cup - een punt achter een succesvolle judocarrière. Voor de allerlaatste keer is hij het gevecht tegen de kilo's aangegaan....

EEN STUKJE chocola. Een zucht van verlangen ontsnapt aan de mond van Maarten Arens.

Het is alweer veel te lang geleden dat hij het genot van pure cacao mocht smaken. Verlekkerd kijkt Arens naar de appelpunten met slagroom die in het Grand Café in Haarlem aan zijn oog voorbij trekken.

Elk grammetje wordt deze dagen geteld, al het voedsel secuur afgewogen. Het avondeten beperkt zich tot sla en een stukje kipfilet. Alleen het ontbijt was stevig: yoghurt met muesli, een appel en een banaan. Maar tegen die tijd had hij er al wel zijn eerste step- en looptraining opzitten.

Het is het allerlaatste gevecht met de kilo's. Misschien dat het hem daarom iets gemakkelijker afgaat dan normaal. Zaterdagavond, na de Europa Cup-finale met Kenamju, is het definitief voorbij. Dan beëindigt Maarten Arens zijn succesvolle judocarrière.

Het afgetrainde lichaam, normaal schommelend rond de 86 à 87 kilo, mag op de ochtend van de wedstrijd geen grammetje meer dan 81 kilo wegen. Een paar dagen voor de wedstrijd zit hij daar nog enkele kilo's boven. Niks om je zorgen over te maken.

'Als ik de avond van tevoren ongeveer 83 kilo weeg, is het goed', zegt Arens. 'Aan vocht raak ik zo anderhalve kilo kwijt als ik een half uur in een heet bad ga liggen. Zo heet dat je er eigenlijk liever niet in gaat liggen.'

Maarten Arens, 29 jaar, kent zijn lichaam. Door jaren van intensieve sport heeft hij de gemakken, maar vooral de ongemakken van zijn lichaam leren kennen. Toen de strijd tegen Mark Huizinga, die in dezelfde gewichtsklasse uitkwam, hem te machtig werd koos Arens voor de strijd tegen de kilo's.

'Ik was in 1995 Europees kampioen geworden in de klasse tot 86 kilo. Maar toen Mark erbij kwam had ik het gevoel dat ik geen kans meer kreeg. Ik heb zelfs overwogen om helemaal met judo te stoppen. Na de Olympische Spelen van 1996 heb ik het bij de NK één keer geprobeerd in de klasse tot 78 kilo. Maar dat was niet zo'n geslaagde onderneming.

'Ik heb het gelukkig wel gehaald, maar het sloeg nergens op. Ik was kotsmisselijk en kreeg het ene been nauwelijks voor het andere. Als ik één keer mijn tegenstander vastgreep, was mijn arm meteen verzuurd. Er was door de krachttrainer gezegd dat het verantwoord was, maar ik was te veel spiermassa kwijtgeraakt. Mijn lichaam kon het gewoon niet aan. Ik zal het niet snel vergeten. Dat doe ik nooit meer. Ik moest alleen maar kotsen.'

De verandering van gewichtsklassen in 1998 betekende een onverwachte verlenging van zijn carrière. Huizinga ging door naar de klasse tot 90 kilo, Arens koos voor 81 kilo. Dat betekent voor hem een vetpercentage van acht procent, ruim onder de gangbaardere twaalf procent.

De gevolgen konden niet uitblijven. Het soms extreme uithongeren miste zijn uitwerking niet op het lichaamsgestel van Arens: twee meniscusoperaties aan beide knieën, een scheurtje in de schouder, een hernia-achtige rugblessure en een ontsteking in het hoofd.

'Je doet het omdat het leuk is. Ik heb er zoveel voor teruggekregen. Het enige wat ik heb gemist is een medaille bij een WK of Olympische Spelen. Jammer, maar ik kan wel supertevreden op mijn carrière terugkijken.

'Ik vind trainen nog steeds leuk. Ik ga heel graag naar de judomat om een beetje te rommelen en te stoeien. Ik vind het zalig om iemand te gooien, al is het maar met koka. Er zit zoveel in dat spelletje: lichamelijk contact, kracht, tactiek, techniek.'

Toch is zelfs Arens geschrokken van de keren dat zijn lichaam protesteerde tegen de periodieke lijndriften. Eén keer lag hij een week aan het infuus in het ziekenhuis. Zware bloedarmoede en ontstekingen in zijn hoofd hadden de oersterke sportman geveld. 'Ik had een ijzergehalte van drie, terwijl dertieneneenhalf normaal is. Ik nam wel vitaminepillen, maar mijn lichaam nam ze niet goed op.'

De ontsteking had volgens de dokter zelfs zijn hersenen kunnen aantasten. Een litteken bij zijn slaap herinnert aan die kritieke periode. Net zoals het linkeroor altijd herinneringen aan zijn judocarrière zal blijven oproepen. Het staat een beetje van zijn hoofd af, resultaat van een zwelling.

Lichamelijke ongemakken hebben zijn liefde voor de sport nooit kunnen verminderen. Het einde van Arens' carrière betekent niet het einde op de judomat. Hij heeft bij de bond gesolliciteerd naar de baan van juniorentrainer en coördinator talentontwikkeling. De onderhandelingen zijn in een vergevorderd stadium.

De ambities van de afgestudeerde heao'er (bedrijfseconomie) reiken verder. Bondscoach wilde hij worden. Maar de judobond achtte hem daarvoor nog te onervaren. 'Achteraf is dat maar goed ook. Als je ziet wat je allemaal over je heen krijgt. Daarvoor bestaat er nog teveel oud zeer.'

Zelfs als juniorenbondscoach zal de judoka van het Haarlemse Kenamju de strijd moeten aangaan met die vooroordelen. Maar Arens heeft wel zwaardere gevechten geleverd. 'Het lijkt nu nog een utopie, maar het mooiste zou zijn als de huidige topscholen een regionale functie krijgen. Maar dat heeft tijd nodig.

'Van De Korte komt nu veel getalenteerde jeugd, omdat zijn zoon Willem al vijf jaar bezig is met een opleidingsplan. Dat zouden we op meer strategische punten in het land moeten doen. Maar dat is lastig. Pietje uit Den Helder gaat niet trainen bij Kenamju in Haarlem omdat Cor van de Geest daar trainer is. Zo erg is het in de judowereld.

Arens is enthousiast over het jeugdplan dat de bond heeft ontwikkeld. Bij Kenamju heeft hij gemerkt dat het werken met jeugdige talenten hem ligt. Ze adoreren de rustige judoka om zijn grote liefde voor de sport. Eerst is er echter zijn eigen afscheid. 'Geen afscheid', zegt hij. 'Wel mijn laatste grote wedstrijd.'

De chocola ligt klaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden