Het Laatste Avondmaal van Dokter Alex

Mozes Tuanakotta komt wat haastig binnen. 'Ik ben target nummer één', zegt hij geheimzinnig, terwijl hij gaat zitten onder een levensgroot houten reliëf van het Laatste Avondmaal....

Dokter Alex zelf is er niet. Hij zit in Jakarta een gevangenisstraf van vier jaar uit, en nu is Mozes Tuanakotta de 'nummer één' van het FKM en de nummer één op de lijst van gezochte personen op Ambon. Erg veel betekent dat kennelijk niet. Tuanakotta woont gewoon in zijn eigen huis. 'De politie heeft drie keer een inval gedaan, maar ik was er niet. De mensen in de buurt waarschuwen mij.' Hij kan klaarblijkelijk ook ongehinderd naar het huis van Dokter Alex komen, ofschoon dit huis met het houten Avondmaal nog altijd duidelijk het centrum van het verboden FKM is.

Mozes Tuanakotta is de sekjen van het FKM, zoals de secretaris-generaal in het Indonesische jargon van afkortingen wordt genoemd. Dat plaatst hem heel dichtbij, maar nog altijd onder Dokter Alex, die de verpersoonlijking is geworden van zijn Front voor de Soevereiniteit van de Molukken. De sekjen spreekt wel, maar als het over het FKM gaat, valt hij hij voortdurend terug op citaten van 'de dokter': 'De Zuid-Molukken hebben een enorm potentieel. Er wonen slechts twee miljoen mensen, en de zee eromheen zit vol vis en garnalen. Dokter Alex zegt dat wij, als wij onafhankelijk zijn, zullen zwemmen in het geld.'

Dokter Alex richtte het FKM op op 15 juni 2000. In december van dat jaar las hij zijn 'onafhankelijkheidsverklaring' voor. Het FKM eist de onafhankelijkheid terug die op 25 april 1950 in de Zuid-Molukken werd uitgeroepen – de Republik Maluku Selatan (RMS). Een Indonesische invasie maakte destijds snel een einde aan die onafhankelijkheid en de RMS-regering vluchtte naar Nederland, waar sindsdien een 'RMS-regering-in-ballingschap' bestaat. 'Die regering is niet serieus', zegt Tuanakotta. De Dokter en hijzelf voelen zich meer verwant met dokter Sumokil, die van 1950 tot 1963 op Seram heerste over een 'vrij' stukje Molukken. 'Hij had een regering, ministers, en hij was op de Molukken. Dat was serieus.'

FKM'ers hijsen RMS-vlaggen op de RMS-verjaardag en zij houden kleine, haastige manifestaties. In april zijn een paar honderd Molukkers gearresteerd voor het hijsen van de verboden vlag. De meesten zijn vrijgelaten, maar sommigen zijn veroordeeld tot gevangenisstraffen van een tot vijf jaar. Dokter Alex, de aanstichter van de 'separatistische activiteiten', kreeg aanvankelijk drie jaar, maar dat werden er in hoger beroep vier.

Tuanakotta gelooft heilig in de zaak van het FKM. Zijn gelijk is historisch. Hij praat over 'Linggadjati' alsof het gisteren was, en spreekt van de inconsequentie van de Nederlanders, die de Zuid-Molukkers hun vrijheid heeft gekost.

'Nederland moet zijn verantwoordelijkheid nemen', zegt hij. Dat vraagt de RMS-regering in Nederland al meer dan vijftig jaar, en Nederland voelt daar minder voor dan ooit tevoren: de tweede man van de Nederlandse ambassade, A. Stoelinga, heeft het de avond tevoren in Ambon nog tegen een groepje Nederlandse Ambonezen gezegd: 'Nederland respecteert de integriteit van Indonesië en zal onder geen beding ooit enige separatistische beweging steunen.'

Tuanakotta haalt daar zijn schouders over op. Het FKM richt zijn hoop vooral op de Verenigde Naties. De 'zaak' van de Zuid-Molukken is voorgelegd aan de VN-commissie voor Dekolonisatie, die ook de kwesties Kashmir en Tibet moet beoordelen. Tuanakotta geeft de RMS een goede kans. 'Wij hebben een duidelijk pad: in 2004 moet onze zaak in de VN opnieuw op de agenda staan.' Langer moet het niet duren, zegt hij. 'De Molukkers willen niet lang meer wachten. Zeventig procent van de bevolking wil niet verder met de NKRI, de Neo-Kolonialistische Republiek Indonesië.' Over hoe groot het FKM dan is, blijft hij echter vaag. Ruim zestig 'vertegenwoordigers' zijn er, maar sympathisanten zijn er bij 'duizenden'.

Buiten is de bevolking bezig met feestvieren. De burgemeester heeft een week van feest en spelen georganiseerd om te tonen dat de oorlog tussen christenen en moslims in Ambon-stad echt voorbij is. Het gerucht gaat dat tijdens het feest toch een RMS-vlag aan balonnen boven de stad is opgelaten. Maar niemand heeft die vlag zelf gezien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.