Het kristal zingt wel degelijk

Met hun geboortejaren 1983, 1986 en 1990 behoren ze tot de jongste lichting in de Nederlandse letterkunde. Waarover schrijven deze debutanten?

Erik Menkveld

'Nog maar half/ zo oud als op de dag waarop ik dingen ga weten' noemt de dichteres Lieke Marsman (1990) zichzelf in haar debuut Wat ik mijzelf graag voorhoud.


Marsman (geen familie van de bekende dichter H. Marsman) beschrijft haar wereld dan ook op een jonge manier: alsof het een vreemde prachtstad is waar ze de weg nog moet vinden, een wonderbaarlijke droom, waarin volwassen inzichten niet gelden. Zo kan ze 'kijken naar de lucht/ alsof iemand er boven met een lepeltje/ zijn ei staat kapot te tikken' of is een kamer eigendom van wie er 'vannacht het vaakst geademd heeft'.


Verbaasd houdt ze woorden of uitdrukkingen tegen het licht: 'wat dies meer zij bevat een meer/ waarin je koele vissen over je kuiten kunt voelen.'


Haar sensitieve en beeldende taal, die ze als iets zelfstandigs lijkt te ervaren wat naar buiten wil en soms 'vreemd wreed' is, wordt iets waarmee ze al het beangstigende en onbekende 'goed wil praten'.


Maar ze ontkomt er niet aan zich zorgen te maken over het nieuws, ziet 'een natuurkundige op televisie', leest boeken, wordt 'achtervolgd door die paar lessen kunstanalyse' - wat haar dwingt op een gangbaarder manier na te denken.


En nadenken doet ze, vrijwel onafgebroken, grillig en met humor, maar ook met de malende schijnluciditeit van de slapeloosheid. 'Zo keer ik wat ik denk om in cirkels/ alsof ik met mijn wijsvinger een kristallen glas laat zingen.'


Vol onwil zich over te geven aan de gebaande manieren om tegen het leven aan te kijken, koestert deze dichteres haar eigenzinnige kinderwereld en bezweert ze haar angsten, in het groeiende besef zich aan illusies vast te klampen.


Soms bijten haar cirkelende redeneerzinnen en associatieketens zich iets te geforceerd in de eigen staart. Maar verheugend vaak ook zingt het kristal wel degelijk en klinkt ze onmiskenbaar als een sprankelende nieuwe stem.


Erik Menkveld


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden