Het Kremlin opereert vanuit zwakte, al is het effect er vaak niet minder gevaarlijk om

Commentaar

De aanslag op ex-spion Skripal vraagt om gerichte tegenmaatregelen en om solidariteit met de Britten.

Vladimir Poetin, president van Rusland Foto epa

Nadat in 2006 Aleksandr Litvinenko met polonium was vermoord, bleef een Brits antwoord lang uit. Een van de politici die toen op de rem trapten, de huidige premier Theresa May, reageert nu furieus op de aanslag met een zeldzaam zenuwgas tegen oud-agent Skripal en zijn dochter op Britse bodem. Het gemakkelijk te traceren middel oogt dan ook als een openlijk affront.

Het contrast is veelzeggend over de westerse relatie met Rusland. De annexatie van de Krim, gevolgd door oorlog in Oost-Oekraïne, was het keerpunt dat tot westerse sancties en een proportionele versterking van de oostflank van de Navo leidde. Maar Poetin zelf gooide het roer al om na de volgens hem door het Westen georganiseerde straatprotesten in Moskou van 2011/2012. Tot dan wilde hij Rusland vooral een economische grootmacht maken, met stabiele relaties met het Westen en een beter leven voor Russen.

Maar na Poetins herverkiezing in 2012 liet hij de teugels van het Russisch nationalisme vieren. De 'terugkeer' van de Krim was een propagandacoup. Het nieuwe legitimatiemodel rust op een wereldbeeld waarin het Westen een bedreiging is, er sprake is van constant onderhuids conflict, en er andere normen gelden dan normaal (zie Skripal).

De nieuwe Poetin heeft confrontatie met het Westen nodig. Die gift moet het Westen hem zo veel mogelijk onthouden. Dit is geen Koude Oorlog 2.0. Niet Rusland, maar China is de grootste bedreiging voor de huidige orde. En het Westen zélf, dat twijfelt aan zijn eigen waarden. Poetin speelt de rol van horzel met overtuiging, maar hij lijkt de beperkingen aan de Russische macht beter te kennen dan menig westers politicus. Het Kremlin opereert vanuit zwakte, al is het effect er vaak niet minder gevaarlijk om.

Dat vereist van westerse landen een slimme strategie, die zich hard keert tegen wangedrag vanuit het Kremlin, maar de deur voor engagement altijd openlaat. De Skripal-zaak vraagt om gerichte tegenmaatregelen en solidariteit met de Britten. Maar ook om duidelijkheid over westerse intenties. Straf de Russische staat, maar verdubbel het aantal beurzen voor Russische studenten. Gun Poetin geen propagandazege door de nieuwszender RT te weren. Beantwoord provocaties met principes, niet met emoties.


Lees hier meer over dubieuze sterfgevallen die aan Rusland worden gelinkt

'Londongrad' was altijd een speeltuin voor rijke Russen, maar aan die gastvrijheid zitten ook schaduwkanten
Al jaren is Londen een speeltuin voor rijke Russen. Dat bracht zo zijn voordelen mee. De keerzijden komen steeds vaker naar voren.

Rusland ontkent zenuwgasaanval zoals altijd, maar sancties lijken nu onvermijdelijk
Schampere opmerkingen en tegenaanvallen hielpen Moskou bij eerdere aanslagen, maar nu lijken sancties onvermijdelijk.

Dit is het zenuwgas waarmee Rusland vermoedelijk ex-spion Skripal probeerde te vergiftigen: novitsjok
Het behoort tot de dodelijkste chemische wapens ooit ontwikkeld: het Russische novitsjok. Volgens de Britse regering is het zenuwgas gebruikt bij de mislukte poging om de voormalige Russische dubbelspion Sergei Skripal uit de weg te ruimen. Als de bewering van Londen klopt, is novitsjok voor het eerst ingezet. Het is vijf tot tien keer dodelijker dan het al dodelijke VX-gas. (+)