Het koninklijk huis is slechts luxe speeltje

In tegenstelling tot diegenen die de halve U-pagina van 18 maart bevolkten, ben ik het volledig eens met de conclusie die Erik van Ree trekt in het artikel 'Lang leve de republiek' (Forum, 11 maart); ik onderschrijf zijn aanbeveling echter op grond van andere, meer voor zichzelf sprekende feiten....

De monarchie vervult geen andere functie (meer) dan een symbolische. Koningin Beatrix mag dan besprekingen voeren met de minister-president, in feite zijn haar taken en is vooral haar nut zeer beperkt. Een politieke uitspraak kan zij zich nauwelijks veroorloven, laat staan dat zij een actieve invloed op het landsbestuur zou kunnen uitoefenen.

De representatieve functie die zij uitoefent, zou door anderen wellicht beter en beslist veel goedkoper kunnen worden bekleed. Door een president(e) bijvoorbeeld, die zijn of haar familie buiten de loonlijst van de staat houdt.

Het mag dan wel eens lollig zijn om op Prinsjesdag met een vlaggetje naar een koets te zwaaien, de prijs die daaraan kleeft is een buitensporige. Volgens de jaargids Geld '93- '94 wordt er op Beatrix' rekening jaarlijks 1,135 miljoen gulden bijgeschreven. Haar man moet rond zien te komen van 444 duizend gulden en haar oudste zoon rooit het met 337 duizend gulden.

Gelukkig voor hen is er voor 1995 een salarisverhoging van 3,8 procent voor de leden van het koninklijk huis vastgelegd. Dat is nogal wat voor die jaarlijkse glimp die de belastingbetalers mogen opvangen van wat zij zelf betalen.

Maar Beatrix wekt zelfs jaloezie op bij de royal watchers in Engeland, luidt dan vaak de tegenwerping. Het feit dat de monarchie in Engeland nog duurder en nog stoffiger is, kan echter geen argument zijn voor onze variant.

De nationale eenheid dan? Die wordt altijd nog beter gewaarborgd door iets eenvoudigs als het nationale voetbalteam; daar is echt geen vorstenhuis voor nodig. Bovendien moeten de leden van dat voetbalteam steeds weer bewijzen dat die eer hun daadwerkelijk toekomt.

Maar Beatrix is zo wijs en verstandig, stelt een briefschrijver. De vraag is of dat klopt, wanneer nauwelijks iemand de kans krijgt om het waarheidsgehalte van een dergelijke bewering te onderzoeken. De RVD regisseert de publieke optredens van de Oranjes nauwgezet en schermt hen angstvallig af van de buitenwereld. Zelfs interviews worden voorgekookt en de journalisten worden zorgvuldig geselecteerd, voordat ze van buiten geleerde antwoorden mogen noteren op van tevoren ingediende en gecensureerde vragen.

We kunnen werkelijk niet weten hoe het eigenlijk staat met de bekwaamheden van de vorstin. En als die er zijn, blijft het de vraag of de prijs daarvoor een redelijke is.

In een tijd waarin de hele wereld zou baden in overvloed, zouden we ervoor kunnen kiezen om ons een dergelijk luxe speeltje te veroorloven. Maar waar de onderkant van Nederland steeds verder de verdomhoek in wordt gedreven, en er steeds minder beschikbaar is voor diegenen die het echt nodig hebben, is de handhaving van een instituut als de monarchie een wrange en veel te dure grap, die we ons niet kunnen en mogen permitteren; de toespraken waarin onze vorstin vanuit een van haar paleizen oproept de daklozen te gedenken ten spijt.

Wij 'onderdanen' moeten, dekking zoekend voor het bombardement van bezuinigingen dat op ons wordt afgevuurd, niet vergeten dat 's lands hoogste uitkering naar de koningin gaat, terwijl haar man de duurste asielzoeker is die Nederland huisvest.

BREDA A. de Kock

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden