Column

'Het koningshuis als trofee op de Poetinspelen'

Het kabinet durfde geen 'nee' te zeggen tegen koning Willem Alexander, toen die aangaf graag naar de Winterspelen in Sotsji te willen, zo schrijft Thomas von der Dunk. 'Hossen in het Holland Heineken Huis is op memo­rabele mo­menten ons belangrijkste culturele exportpro­duct.'

Sven Kramer wordt gehuldigd in het Holland Heineken House. Beeld null
Sven Kramer wordt gehuldigd in het Holland Heineken House.

Het eerste beeld dat wij op TV van Willem Alexander in Sotsji te zien kregen, was van een opgewonden, achter een oranje spandoek springen­de jongeman. Ja, inderdaad, dat was de koning van Nederland. Afgaande op de commentator ontwikkelde de konin­gin tegelijk een soortgelijke activiteit.

Wie ooit aan het misverstand ten prooi was gevallen dat de monar­chie in ons land iets met waardig­heid te maken had, kreeg een nuttige les in vaderlandse etiquette. Hossen in het Holland Heineken Huis: dat blijft op zulke memo­rabele mo­menten ons belangrijkste culturele exportpro­duct.

Belachelijk zware delegatie
Dat Nederland een belachelijk zware delegatie naar de Poetinspelen stuurt en daarmee een eigen bijdrage aan de Poetinpropaganda levert, zodat het Kremlin nu de Oranjes als leuke trofee aan de eigen zegekar kan binden, is reeds door veel commentatoren vastge­steld. Daarover is werkelijk iedereen die een beetje beseft hoe de wereld voorbij Zundert en Zevenaar in elkaar steekt het ook eens. Dat de premier hardnekkig een andere opinie verkon­digt, is met dit nuchte­re feit nadrukkelijk niet in strijd.

Tot de vele Olympische leugens die de IOC-maffia verspreidt, behoort dat sport en politiek niets met elkaar te maken hebben. Ook maffiabaas Thomas Bach verkondigde dat sprookje weer tijdens de openingsceremonie. De constatering dat niet alleen dictatoren - van Hitler tot Poetin - maar ook democratieën vanaf het begin de Spelen tot meerdere glorie van de eigen natie hebben ingezet, is echter een open deur.

Mark Rutte houdt weliswaar stug vol dat hij slechts gekomen is om Sven Kramer en Irene Wüst toe te juichen, maar die heeft inmiddels een patent op onnozele en ongeloofwaardige uitspraken ontwikkeld. Zo zou er geen cent meer naar Griekenland gaan en hijzelf altijd met een geladen revolver naar Europa. In Athene en Brussel weten ze inmiddels anders.

Wartaal van de premier
Ook was afschaffing van de hypotheekrenteaftrek even onwaarschijnlijk als een vervroegde vrijlating van Volkert van de G. Een staatssecretaris van Justitie zou dat niet overleven (intussen is wel een andere staatssecreta­ris omge­rold). Maar dit moet geen column worden over alle gebro­ken verkie­zings­be­loften van de VVD en de wartaal van haar leider, want daarvoor ont­breekt met de hier nu nog reste­rende regels inmiddels gewoon de ruimte.

Ruttes bewering - zijn eigen aanwezigheid is apolitiek, want hij komt niet voor Poetin, maar voor Kramer juichen - herinnert aan die van Jaap de Hoop Scheffer als CDA-fractieleider aan het begin van de eeuw. De Oostenrijke wintersport­vacantie van koningin Beatrix - ja, het zijn altijd de Oranjes die 'een beetje dom' doen, maar dat wordt wel door niet minder domme politici mogelijk gemaakt - toen Wenen een jaar of veertien geleden vanwege de regerings­deelna­me van Haiders rechtsradicale FPÖ min of meer door de andere Europese rege­ringsleiders in quarantaine was geplaatst, heette bij hem puur een privé-aangele­gen­heid.

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima moedigen Ireen Wust aan tijdens haar rit op de 3000 meter. Beeld null
Koning Willem-Alexander en koningin Maxima moedigen Ireen Wust aan tijdens haar rit op de 3000 meter.

Maar als een staatshoofd in zulke omstandigheden een land bezoekt, dan wordt dat automatisch politiek, omdat dat door dat land als bewijs wordt geïnterpreteerd dat het met de paria-status wel meevalt. Haider heeft het indertijd dan ook propagandistisch uitgebuit, net als Poetin dat nu doet.

Wie zoiets niet snapt, is niet geschikt voor de buitenlandse politiek. Dat is in het geval van De Hoop Scheffer nadien dan ook herhaaldelijk geble­ken. 'Verliezen is geen optie', aldus zijn 'ferme' statement als NAVO-chef inzake Afghanistan. Intussen onderhandelt Karzai daar al met de Taliban.

En wie is die idyllische scene van Jaap met Jan Peter op bezoek bij Colin Powell vergeten? Een beetje stroop om de mond smeren over de 'special friendship' tussen supermacht Amerika en ons stipje op de kaart was genoeg. Als twee schooljongetjes na een pluim van de rector stonden ze te stralen! Die opnames worden ongetwijfeld sindsdien in alle diplomaten­klas­jes ter wereld ver­toond: zo pak je Nederlan­ders in.

Hans van Baalen geloofde na enkele vriendelijke suggesties vanuit Washington oprecht dat Den Haag door Uruzgan mocht meepraten over de Amerikaanse strategie in Afghanistan. Dat is in Irak zelfs, ondanks een heel wat steviger bijdrage, de Britten niet gelukt. Maar Nederlan­ders kunnen geen toneel spelen en denken daarom dat anderen dat ook niet kunnen.

Dat verklaart mede die idioot zware delegatie naar Sotsji, en de politieke nevenverwachtingen daaromtrent. Rut­te heeft met Poetin een serieus gesprek over homorechten ge­voerd! Die nieuwe wetgeving is voor het Binnenhof echt onaccep­tabel, zo heeft hij laten weten!

En inderdaad: Poetin heeft meteen ootmoe­dig verklaard dat hij voortaan de Nederlandse grondwet als richt­snoer voor zijn politieke opereren zal nemen en binnen twee maanden het complete Russische wetboek van strafrecht aan de Haagse richtlijnen zal hebben aange­past.

Erelid Willem kon moeilijk ontbreken
Resteert de vraag, hoe het zo gekomen is. De basisfout is natuurlijk al gemaakt toen men Willem Alexander als kroonprins toestond lid te wor­den van het IOC. Die was er dus ook bij, toen het IOC door Poetin werd omgekocht om de Winterspelen aan Rusland te gunnen. Van het een komt dan het ander: na zijn vertrek uit het IOC, omdat hij koning was geworden, werd hij erelid. 'Dus' kon hij nu moeilijk ontbreken.

Die aanwezigheidsplicht bestaat niet. Maar er spelen drie factoren mee, waardoor het kabinet niet tegen de koning durfde te zeggen: sorry Alex, je blijft ditmaal thuis. Ten eerste wil Alex zo bijzonder graag - en je moet in dit land van sterken huize komen om de Oranjes een leuk uitje te ontzeggen, zeker als dat in relatie tot onze sporthelden staat. Ten tweede was er het mislukte Ruslandjaar en de mislukte Greenpeace-actie: er was een goedma­kertje nodig. En ten derde is er het oppermachtig­e bedrijfsle­ven - 'Handel über Alles' - dat geen storend gezeur over men­senrechten wil.

Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en columnist voor Volkskrant.nl

Premier Mark Rutte (links) tijdens zijn ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin, voorafgaand aan de opening van de Olympische Spelen. Beeld null
Premier Mark Rutte (links) tijdens zijn ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin, voorafgaand aan de opening van de Olympische Spelen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden