Het komt niemand zomaar aanwaaien

‘Als je opkijkt tegen een tegenstander en denkt dat je best van hem zou kunnen verliezen, dan sta je meteen op een mentale achterstand.’ Aldus schaker Loek van Wely....

Voor wie het niet weet: Van Wely is schaakgrootmeester en waarschijnlijk een van de beste, zo niet de beste, schaker die Nederland ooit voortbracht. Voorwaar geen kleine jongen dus, op zijn vakgebied.

Van Wely blijkt met grote zelfrelativering over zijn gave en zijn succes te kunnen spreken. Dat maakt hem niet alleen sympathiek maar ook tot een voorbeeld. Want zijn verhaal bevat elementen die voor ieder bruikbaar zijn. Niet zozeer om zelf schaakgrootmeester te worden maar om de eigen talenten uit te buiten.

Dat klinkt naar een leerboek waar het interview in zou staan, maar dat is dus niet zo. Van Wely is een van de achttien geïnterviewden in het boek Het geheim van de uitblinker, geschreven door de psychologen Vittorio Busato en Frenk van Harreveld. De geïnterviewden zijn allen toppers in hun vakgebied, of het nu sport is zoals Van Wely, cabaret zoals Youp van ‘t Hek en Hans Teeuwen of literatuur met Joost Zwagerman. De psychologen gaan in hun gespreksverslagen op zoek naar de achtergrond van het talent.

Dat levert een openhartig, bijzonder boek op, van wetenschappers, maar toch vlot geschreven. Wie ooit geïnteresseerd was in het geheim van succes, heeft waarschijnlijk meer aan dit boek dan aan een stapel zelfhulpboeken.

Eigenlijk zijn de interviews een vorm van aanschouwelijk onderwijs. Natuurlijk, elk van de 18 is getalenteerd, maar succes en uitblinken komt geen van hen zomaar aanwaaien. Nee, presteren is hard werken. En een flinke dosis zelfkennis en reflectie op het eigen functioneren.

Dat blijkt wel uit het slothoofdstuk waarin de auteurs de succesfactoren langs de meetlat leggen. Zij gebruiken daarvoor een psychologenlijstje dat achterin het boek is opgenomen. Het slothoofdstuk en het lijstje zijn natuurlijk weer voor eigen gebruik, als zelfhulpinstrument te gebruiken.

Deliberate practice ofwel gewoon hard werken en oefenen onder begeleiding van supervisors is de eerste. En bewust omgaan met tijd die daar niet aan besteed wordt. De schrijvers illustreren dit met voorbeelden uit de interviews. Zo citeren zij topsquasher Lucas Buit die jarenlang vijf, zes uur per dag trainde. ‘Die beheersing van techniek zorgt voor een soort flow. Dan kun je spelen wat je wilt en hoe je het exact bedoelt. Dan klopt alles. Dat heeft iets magisch.’

Teeuwen verwoordde het in zijn interview anders, maar met dezelfde boodschap: ‘Bij vakmanschap gaat het om herhaling, herhaling en nog eens herhaling. Todat je iets volledig in de vingers hebt.’

Zo illustreren Busato en Harreveld elk van de punten uit het lijstje dat juist door het voorafgaande het niveau van het reguliere succesboek overstijgt.

Gijs Herderscheê

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden