Het keurige bankroet van Viterzo

Tot en met mei gingen 2.203 bedrijven over de kop. Daaronder waren elf opdrachtgevers van het Amsterdamse schildersbedrijf Viterzo dat zo het volgende slachtoffer werd.

AMSTERDAM - 'Gelukkig heb ik nog een paar centen staan, want het is al de vierde keer dat het bedrijf waar ik werk omvalt.' Schilder Jan Veldman (62) uit Zaandam zingt het nog wel even uit voordat het UWV het achterstallige loon van zijn failliete werkgever Viterzo uitbetaalt. Maar minder fortuinlijke collega's lenen geld om te kunnen rondkomen, van ouders of kinderen, omdat ze sinds 22 maart niet meer zijn betaald.


Zestig medewerkers van het Noord-Amsterdamse schildersbedrijf worden in twee groepen door UWV-medewerkers wegwijs gemaakt in de wereld van de werkloosheid. Die blijft voorlopig oplopen, ook al omdat het aantal faillissementen tot recordhoogte is gestegen. Tot en met mei gingen 2.203 bedrijven bankroet. Mei en juni wordt veel bedrijven fataal doordat ze dan behalve het loon ook het vakantiegeld moeten uitbetalen, merken ze bij het UWV.


Viterzo is een voorbeeld van een bedrijf dat werk genoeg had, maar door de aanhoudende malaise in de bouw op 17 mei ten onder is gegaan. De afgelopen anderhalf jaar gingen elf opdrachtgevers failliet. De laatste, een groot bouwbedrijf in Amsterdam, laat voor 350 duizend euro aan onbetaalde rekeningen achter.


In een lege kantoorruimte op een industrieterrein in Amsterdam-Noord vullen schilders formulieren in, en geven kopietjes af van loonstrook en paspoort of rijbewijs. Er volgt uitleg over wat het UWV wanneer betaalt, en wat de plichten zijn van wie in de WW komt. 'Vier keer per vier weken solliciteren', zegt Petra de Graaf, buitendienstmedewerker van de uitkeringsinstantie. 'Een brief schrijven hoeft niet, het kan ook via uw netwerk. Maar maak aantekeningen, want het moet controleerbaar zijn.'


Het faillissement van Viterzo is wat in UWV-kringen heet 'een keurig faillissement', zegt De Graaf. 'Dat maken we wel eens anders mee. Soms krijgen mensen al veel langer geen salaris. Dan adviseer ik ze wel eens zelf het faillissement aan te vragen. Want wie kan dat zo lang volhouden?', zegt de buitendienstmedewerker voor wie in de aanhoudende crisis een werkweek van vijftig, zestig uur heel gewoon is geworden.


De schilders hebben prestigieuze projecten op hun naam staan. Het Haagse Gemeentemuseum, de Stadsgehoorzaal en het Museum voor Volkenkunde, het nieuwe DeLaMar in Amsterdam en de restyling van een complete hotelketen. De crisis van de jaren tachtig was niet zo zwaar als nu, zegt oprichter Symen Zondervan (68) die het schildersbedrijf 33 jaar geleden begon. 'Toen liepen de opdrachten terug, nu vallen aannemers om, ook heel grote. Dit soort bedragen zijn niet meer op te vangen. We werken nog maar net boven de kostprijs. Het duurt twintig jaar voordat we 350 duizend euro hebben terugverdiend.'


De stemming is gelaten, maar er wordt ook gelachen. Vijftien medewerkers, voornamelijk schilders, kunnen mee in de doorstart. De 62-jarige Veldman is 'gelukkig' een van hen. Zondervan, die het bedrijf in 2006 heeft verkocht en nog adviseert, houdt zich groot. 'Iemand die niet onderneemt, kan ook niet omvallen. Ik ben blij dat we in elk geval nog een aantal mensen werk kunnen bieden.'


Voor de administratief medewerksters Linda Hogeweg (42) en Mariëlle Limmen (43) is er geen werk meer. 'Onze computers zijn weg', constateert Hogeweg in de kale ruimte waar nog een paar bureaus staan. Ze zagen het faillissement aankomen. 'Het salaris kwam vaak te laat', zegt Limmen, alleenstaande moeder met twee kinderen van 16. Ze heeft het solliciteren op vacatures al opgegeven. 'Dan ben ik een van de tweehonderd. Ik probeer het via open sollicitaties. Dat heeft me al één gesprek opgeleverd. Eind deze maand hoor ik of het wat wordt. Ik hoop het, maar het zal in deze tijd niet meevallen.'


Als het werk weer wat aantrekt, zijn er misschien weer 20, 25 schilders in dienst, hoopt Zondervan. Maar het bedrijf zal het helemaal zelf moeten doen, zegt hij. 'Aan de banken heb je niks. Ze geven je een paraplu cadeau als het mooi weer is, maar als het regent willen ze 'm van je terug.'


UWV keerde in 2012 401 miljoen euro uit

Het UWV moet voor steeds meer werknemers van failliete bedrijven de loonbetaling overnemen. Vorig jaar betaalde de uitkeringsinstantie voor in totaal 401 miljoen euro aan loon, vakantiegeld en pensioenpremie; voor dit jaar, en ook voor 2014, is 422 miljoen euro gereserveerd. Voor de crisis in 2008 begon, was dat nog maar de helft. Het geld komt uit de WW-fondsen, via de werkgevers. Als een bedrijf failliet gaat, betaalt het UWV maximaal zes weken het loon van de werknemers door. Achterstallig loon wordt tot drie maanden terugbetaald, de rest kan een werknemer proberen terug te krijgen via de curator. Ook vakantiegeld, vakantiedagen en achterstallige pensioenpremies worden nog door het UWV betaald. Er zit geen limiet op het loon dat wordt doorbetaald, maar minister Asscher wil de regeling versoberen. In 2012 vielen 51.061 werknemers onder de regeling, tot en met mei van dit jaar zijn 23.252 personen door faillissement op straat gekomen. Het UWV probeert het geld terug te krijgen via de curator die het faillissement afwikkelt. Gemiddeld genomen wordt 30 tot 40 procent terugbetaald. Voor dit jaar is er in totaal 6,8 miljard euro gereserveerd voor de WW-fondsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden