'Het Kanaal is een sloot'

Wat Noormannen, Romeinen en Willem de Veroveraar wel lukte, bleef Napoleon en Hitler ontzegd: de invasie van Engeland. Hitler werd er door de roemruchte Battle of Britain van afgehouden....

De laatste keer dat de Franse keizer het wilde proberen (in 1804), hield de Engelse admiraal Horatio Nelson met succes de Franse vloot in de Middellandse Zee tegen. De schepen waren op weg naar het Kanaal om de invasie te ondersteunen. De Slag bij Trafalgar aan de Spaanse zuidkust werd door Nelson gewonnen, maar zelf sneuvelde de admiraal. Daardoor mislukte de invasie; Napoleon richtte zich verder op het vasteland van Europa.

Waarom moest Napoleon zo nodig aan dat Britse avontuur beginnen? Formeel was het de onwil van de regering-Pitt het eiland Malta te ontruimen, wat bij de Vrede van Amiens (1802) was overeengekomen. Maar het was vooral ook omdat in Londen driftig werd samengezworen door Franse ballingen én Engelsen om de Bourbons weer aan de macht te helpen. Napoleon zag in het Kanaal weinig problemen. De Franse heerser sprak enigszins overmoedig: 'Het Kanaal is een sloot waar je overheen kunt springen, als je maar genoeg lef hebt om te te proberen.' Lef had Napoleon genoeg en eveneens een groot landleger, maar zijn zeestrijdkrachten waren geen partij voor de Engelsen. Nelson zeilde zelfs eenmaal plompverloren de Fransen achterna tot in de Caribische Zee en terug om er maar voor te zorgen dat ze niet tussen Boulogne en de Engelse zuidkust voor de bij een invasie onmisbare assistentie konden zorgen.

Ben Pocock heeft al acht boeken over Nelson geschreven en hij trekt zijn onderwerp nu wat verder in de breedte van de wereldpolitiek in het allereerste begin van de 19de eeuw. Hij schildert bekwaam welke intriges voorafgingen aan de Slag bij Trafalgar. De mislukte staatsgreep van de bourbonisten met de generaals Pichegru en Moreau - opgezet in Londen - wordt tot in de smakelijkste details beschreven. En natuurlijk kan (en wil) Pocock, als kenner bij uitstek, niet om de merkwaardige figuur van Horatio Nelson heen. Diens privé-leven met een ménage à trois (ook de wettige echtgenoot van Nelsons maîtresse blijft onder hetzelfde dak wonen) en een 'aangenomen' petekind, niet mis te verstaan Horatia genaamd, dat dus echt en onecht van hem is - het blijft smullen voor wie oog heeft voor de schandalige partjes die door dit boek verweven zijn. Pocock tekent scherp de sfeer in Londen en Parijs tijdens deze phoney war. Een boek dat lekker weg & leest. Mooie prenten ook, trouwens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden