Het kan: jong, ambitieus, en ambtenaar

Saai, suf en bang voor verandering? Welnee, zeggen jonge ambtenaren, die vooroordelen kloppen allang niet meer. Wel zou de overheid een aantrekkelijker werkgever kunnen zijn.

Een overhemd met korte mouwen, een ribfluwelen broek en schoenen met spekzool: zie hier de ambtenaar. Toch? Hou toch op, de moderne ambtenaar gaat liever naar Lowlands dan naar het Festival Oude Muziek. Ja, ook de gemeenteambtenaar. Toch moet hij zich altijd verdedigen, het imagoprobleem is hardnekkig.


Katherine Diaz studeerde sociale psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkt nu als gezinsmanager bij Bureau Jeugdzorg in Amsterdam. Diaz kwam op 5-jarige leeftijd vanuit Colombia naar Nederland. Als ambtenaar wil ze wat terugdoen voor de samenleving. Diaz werkt graag en veel, daarnaast heeft ze hobby's zoals yoga, muurklimmen, lezen, concerten en festivals: 'Er lopen daar veel ambtenaren, maar als ik trendy mensen zie, denk ook ik dat ze bij een hip bedrijf werken.'


Jonge ambtenaren zijn net als de meesten van hun leeftijdsgenoten, benadrukken ze. Met één verschil: als zij op een feestje vertellen dat ze bij de overheid werken, moeten ze zich altijd verdedigen. Of beter: ze moeten hun collega's verdedigen. Zeker als ze bij een gemeente werken. Hoe is het toch om iedere dag te moeten werken met kalende vijftigers in veel te wijde pantalons, die de verhuizing van een plant al een moeilijk te verteren gebeurtenis vinden?


Diaz, Jonge Ambtenaar van het Jaar, heeft een missie: het stoffige imago van de ambtenaar opkrikken. 'Ik wilde eerst niet toegeven dat ik ambtenaar was, ik voelde me geen ambtenaar. Nu ben ik er trots op. Ik zou willen dat men eens wat verder kijkt dan de vooroordelen.'


Dat het werken bij de overheid een fiks imagoprobleem heeft, erkennen Doriene Bakker (29), Robert Vos (29), Maarten Gipon (30) en Katherine Diaz (30) allemaal. Of zoals minister Plasterk van Binnenlandse Zaken eerder zei: 'Je wilt toch niet dat je dochter met een ambtenaar thuiskomt?'


Doriene Bakker studeerde bestuurs- en organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. Ze werkt als beleidsadviseur bij de gemeente Soest. Naast haar werk zet ze zich in voor Futur. 'Futur wil de meerwaarde van jonge mensen bij de overheid laten zien. Het is ook ons doel de overheid als werkgever in een goed daglicht te plaatsen bij potentiële jonge ambtenaren.'


Status

Het is vervelend voor jonge ambtenaren dat ze zich steeds moeten verdedigen tegen de vooroordelen. Diaz: 'Het bedrijfsleven heeft meer status, je verdient er meer en er worden vaker leuke dingen georganiseerd. Er kan bij de overheid veel, maar je moet het wel zelf regelen.'


Bakker: 'Werken voor de overheid kan aantrekkelijker gemaakt worden voor jonge mensen. Er zijn gemeenten die nog met bloktijden werken. Meer flexibiliteit in waar en wanneer je werkt zou nog breder ingevoerd kunnen worden.'


Maarten Gipon denkt als enige dat het meevalt met dat slechte imago. 'Voor iedere vacature zijn er voldoende jonge mensen te vinden.'


Gipon is assistent-projectleider bij de gemeente De Bilt, op het projectbureau Beleid en Strategie. Op zijn afdeling werken met name jonge mensen. De ouderen die er werken, zorgen volgens hem juist voor de goede balans. Gipon: 'Ik heb erg de neiging de gemeente te verdedigen als mensen negatieve dingen zeggen.'


Gipon studeerde Ruimtelijke Ordening & Planologie aan de Hogeschool Utrecht. Hij had niet verwacht dat hij ooit ambtenaar zou worden. Maar : 'Ik heb stage gelopen bij de gemeente Houten, ik ben afgestudeerd in Zeist en ik werk nu bij de gemeente De Bilt. Nergens zag ik het stereotype ambtenaar.'


Er is wel een groot verschil tussen de jonge en oudere ambtenaar, vinden de jonge (ex-)ambtenaren. Robert Vos, die onder meer bij de gemeente Leusden werkte, maar nu adviseur is bij een particuliere dienstverlener, is hier het stelligst over. 'Ik zag mensen van 55 gewoon hun tijd uitzitten.'


Het grootste verschil is misschien dat jonge ambtenaren een minder stringente scheiding maken tussen werk en privé. Ze willen flexibeler kunnen werken, maar daarnaast hebben ze ook behoefte om vrije tijd met collega's door te brengen.


Vos studeerde sociale geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen en deed daarna een traineeship Overheid 2.0. Ook nu hij ambtenaar-af is, komt hij voor zijn werk dagelijks bij gemeenten.


Diaz en Bakker vinden dat ze weinig verschillen van hun leeftijdsgenoten in het bedrijfsleven, maar zien wel dat jonge ambtenaren een grote gemene deler hebben: ze hebben een groot sociaal hart, de wens iets bij te dragen aan de maatschappij en een enorme drive om zich in te zetten voor dorp, stad of land.


Ze vragen geen kantoren zoals dat van Google, vrijdagmiddagborrels op de Eiffeltoren of bedrijfsuitjes naar India, maar de overheid zou wel meer kunnen doen om ze vast te houden. Ze willen doorgroeien en zich verder ontwikkelen. Dat kan nog onvoldoende binnen de overheid, zeggen met name Bakker, Diaz en Vos.


Bakker: 'Er heerst een besef dat de overheid aantrekkelijker moet zijn voor jongeren, onder meer door meer doorgroeimogelijkheden te creëren. Maar het is en blijft de overheid: dat is niet op 1 januari 2014 geregeld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden