Het kabinet zonder haast staat nu toch op de startbaan

Het kabinet zonder haast begint aan een onzeker avontuur. Het is afhankelijk van velen.

Op de 225ste dag na de verkiezingen van 15 maart is het zover: Mark Ruttes derde kabinet treedt aan. De wording eindigt in stijl: ook voor het zoeken van de bewindslieden is ruim de tijd genomen. Rutte III begint als een kabinet zonder enige haast.

Wat vandaag in elk geval opvalt aan de bewindslieden op het bordes van paleis Noordeinde: het zijn er veel. Voor zestien ministers moeten we terug tot Balkenende IV. Daar bleek de conflictvermijding over de verdeling van de posten (dan maar een paar ministers erbij) een slecht voorteken. Het kabinet bleef een zekere vreugdeloosheid uitstralen en het eindigde in knallende ruzie.

Rutte III zal hard moeten werken om te voorkomen dat dit scenario zich herhaalt. Het regeerakkoord zit vol grote ambities, maar die zijn in veel gevallen nog nauwelijks uitgewerkt. Het klimaatbeleid is daarvan het sterkste voorbeeld. Nederland moet koploper worden in Europa. Niemand die daartegen protesteert. Maar dat kan zomaar omslaan als straks de tarieven van de energiebelasting, de vliegtaks en de kilometerheffing bekend worden en de locaties voor de CO2-opslag op de kaart worden gezet. Minister Wiebes krijgt veel op zijn bord.

Bij thema's als het integratiebeleid, het softdrugsbeleid en de warme sanering van de intensieve veeteelt is het niet anders. Alles moet nog vorm krijgen in overleg met de sectoren, bedrijven, lagere overheden en andere bestuurlijke partners. Eerst woorden, dan daden. Dat proces gaat dit kabinet op de proef stellen. Moeizaam uitonderhandelde compromisteksten zijn zo weer meningsverschillen zodra ze concreet worden.

Dat vraagt ook veel van de partijleiders die in de Kamer blijven om de eenheid te bewaken. Veel hangt af van de manier waarop zij dat doen. Wordt Rutte III een eenzame ploeg die zich vastklampt aan de wankele meerderheid en elk intern debat smoort met dwingende fractiediscipline en een beroep op het regeerakkoord? Of heeft het de moed om gaande de rit in te spelen op nieuwe ideeën en betere alternatieven, ook als die van de oppositie komen?

Ruttes praatkabinet draait vandaag de startbaan op. Om ergens te komen zal het ook veel moeten luisteren.

Het gehele kabinet met ministers en staatssecretarissen. Beeld anp
Het gehele kabinet met ministers en staatssecretarissen.Beeld anp
De klassieke bordesfoto. Beeld anp
De klassieke bordesfoto.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden