Het kabinet nivelleert - of toch niet?

DEN HAAG - Premier Rutte wenste het beeld op Prinsjesdag in alle toonaarden te ontkrachten, maar recente cijfers lijken hem tegen te spreken: het kabinet nivelleert. Het nettoloon van Nederlanders met een modaal of lager loon stijgt in 2012 met een bedrag tot rond de 15 euro. Inkomens boven 3.300 euro leveren netto in.


Dit is althans de uitkomst van voorlopige doorrekeningen van salarisverwerkers Raet en Salar Nederland, die de gevolgen van het kabinetsbeleid kunnen zien op de loonstrookjes van januari. De voornaamste uitkomst: de inkomensverschillen worden iets kleiner. 'Rechts kabinet met linkse loonstrookjes', concludeerde Salar woensdag dan ook.


Daarbij moet gezegd worden dat het gaat om een beperkte doorrekening, uitsluitend gebaseerd op de wijzigingen van belastingen en premies. De verhoging van veel pensioenpremies en de bezuinigingen op toeslagen als de kinderopvangtoeslag, de zorgtoeslag en de huurtoeslag zijn nog niet meegerekend.


De voorlopige uitkomsten komen overeen met de effecten die het kabinet op Prinsjesdag verwachtte bij de presentatie van het kabinetsbeleid 2012. Raet is marktleider onder de salarisverwerkers. ADP, de nummer twee, komt met berekeningen als alle gegevens bekend zijn.


Algemeen wordt verwacht dat de bezuinigingen op de toeslagen het nivellerende effect deels teniet zullen doen. Het kabinet snoeit fors op toeslagen die niet in het salaris ontvangen worden maar via de belastingen. Deze toeslagen zijn afhankelijk van individuele omstandigheden, zoals of men een huis huurt en zo ja, hoeveel de huur bedraagt.


Omdat vooral de inkomens tot modaal gebruikmaken van huur- en zorgtoeslag, zullen vooral zij worden getroffen door deze bezuinigingen. Om deze klap te verzachten heeft het kabinet hun bij het wijzigen van sociale premies en belastingen iets extra's gegeven. Het kabinet verwacht dat iedereen er per saldo iets op achteruit gaat in koopkracht.


Ook de gevolgen van de mogelijke verhoging van pensioenpremies zijn nog niet bekend. De pensioenfondsen stellen binnenkort hun jaarpremies vast. Omdat veel fondsen onvoldoende vermogen hebben, is het de verwachting dat premies minimaal gelijk blijven en in veel bedrijven en sectoren zullen stijgen.


De afschaffing van de spaarloonregeling op 1 januari heeft ook - indirect - effect op het nettoloon. 'Hierdoor is het niet meer mogelijk tweemaal het bedrag fiscaal af te trekken, een keer bij inleg in de spaarloonregeling en eenmaal bij ontvangst, in de inkomstenbelasting. Dit betekent dat er per maand tussen de 16,91 en 26,56 euro meer belasting betaald moet worden', aldus Raet.


Raet wijst erop dat 57-plussers erop achteruit gaan. Voor hen vervalt de arbeidskorting. De doorwerkbonus voor 62-plussers wordt in 2012 verlaagd en in 2013 afgeschaft, waardoor hun nettoloon daalt. Dat wordt deels gecompenseerd met de nieuwe doorwerkbonus van maximaal 3.000 euro, ingevoerd in 2013.


Volgens onderzoeksbureaus Nicis en Ecorys kunnen huishoudens die worden geconfronteerd met een opeenstapeling van kabinetsmaatregelen er tientallen procenten op achteruit gaan. Dat betreft vooral huishoudens die afhankelijk zijn van uitkeringen, met schulden of gezondheidsproblemen kampen en veel gebruikmaken van overheidsvoorzieningen. 'De exacte omvang van het aantal kwetsbare huishoudens is nog niet goed vast te stellen', aldus deze onderzoekers.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden