Nieuws

Het kabinet heeft plots 1,9 miljard euro te besteden. Wat nu?

De heroverweging van het dividendplan zadelt het kabinet op met een hoogst ongebruikelijk politiek luxeprobleem: opeens is er per 2020 een jaarlijks te besteden bedrag van 1,9 miljard euro over op de begroting. Een bedrag waarvoor nu een nieuwe bestemming gevonden moet worden. 

Minister-president Mark Rutte spreekt met ondernemers tijdens een rondleiding door de Markthal. De premier nam daar eerder de groeiagenda voor ondernemerschap in het midden- en kleinbedrijf in ontvangst. Beeld ANP

Nieuwe onderhandelingen tussen de vier regeringspartijen zijn noodzakelijk. Dat zal met name in de achterbannen van de ChristenUnie en D66 (zaterdag in Den Bosch op het partijcongres bijeen) wilde dagdromen aanwakkeren. De rekensommen zijn in de afgelopen maanden immers al door vele lobbygroepen gemaakt: met 2 miljard kunnen zomaar de salarissen voor alle onderwijzers op de basisscholen met 20 procent worden verhoogd. Het budget voor de landmacht én de luchtmacht kan worden verdubbeld. Het kabinet zou opeens een groot gebaar kunnen maken om de publieke sector milder te stemmen.

Maar de kans dat dat gebeurt, is klein. Met de ‘heroverweging’ van het plan is de volledige afschaffing van de dividendbelasting zoals die in het regeerakkoord stond nu feitelijk van tafel, beaamden de coalitiepartners vrijdag. Maar dat betekent niet dat iedereen nu z’n wensen voor alternatieven vrijelijk kan indienen. Volgens de logica van de kabinetsformatie van 2017 kreeg VVD-onderhandelaar Mark Rutte zijn dividendplan omdat hij op andere terreinen moest slikken – de versnelde beperking van de hypotheekrenteaftrek voorop. D66 en ChristenUnie namen er zonder veel bloedvergieten genoegen mee omdat zij de maatschappelijke verontwaardiging niet voorzagen. Dat besef kwam pas later.

Het schrappen betekent een gevoelige aderlating voor de premier. De coalitiepartijen die nog een tijd vooruit willen met dit kabinet, zullen daar rekening mee houden bij de afwikkeling: de VVD moet nu niet verder in het nauw worden gebracht en krijgt een belangrijke stem in de keuze van de alternatieven.

Rutte zelf nam daarop vrijdag al een voorschot toen hij benadrukte dat het dividendplan deel is van een ‘breed pakket maatregelen’ om het vestigingsklimaat voor het bedrijfsleven te verbeteren. Daarin zitten onder meer ook de verlaging van de vennootschapsbelasting voor grote en kleine bedrijven en de maatregelen om belastingontwijking door brievenbusfirma’s te voorkomen. ‘We gaan het hele pakket heroverwegen’, aldus Rutte. ‘Het gaat om het vestigingsklimaat.’

De VVD zal aan de werkgevers in de achterban willen laten zien dat er andere mogelijkheden zijn om hen te bedienen. Verdere verlaging van de vennootschapsbelasting is een optie, met als belangrijk voordeel dat dan ook het midden- en kleinbedrijf profiteert – een groep die getalsmatig voor de VVD belangrijker is dan de multinationals. In de woorden van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff: ‘Voor de VVD-fractie blijft vooropstaan dat we de beste manier kiezen om het vestigingsklimaat in Nederland te verbeteren.’

De coalitiepartners benadrukten vrijdag dat de kogel hoe dan ook snel door de kerk moet, waarschijnlijk binnen enkele weken. Te lange onderhandelingen leiden tot nieuwe winnaars en verliezers en tot verdere verstoring van het broze evenwicht in de coalitie. Over hun eigen wensen hielden zij de kaarten op de borst, al bereidt D66-leider Pechtold zijn achterban al voor op het feit dat er nu niet opeens een pot met geld staat te wachten. Hij wijst erop dat ook de D66-leden vorig jaar akkoord zijn gegaan met het totaalpakket van het regeerakkoord. ‘Er zitten dingen in die je niet zelf als partij hebt bedacht, zoals de dividendbelasting, maar het evenwicht zal overeind moeten blijven.’

Dit kun je óók doen met 1,9 miljard euro

Wat is volgens jou een goede bestemming voor de 1,9 miljard? Klik hier je eigen pakket bij elkaar.

Dividendbelasting tóch heroverwogen

Een jaar lang doorstond hij alle aanvallen op het plan dat vooral uit zijn koker kwam, maar nu gaat minister-president Rutte toch om: de afschaffing van de dividendbelasting wordt heroverwogen.

De Brits-Nederlandse multinational Unilever liet vrijdagochtend weten het hoofdkantoor toch niet naar Nederland te zullen verhuizen, omdat de Britse aandeelhouders zich er niet in dat eerder genomen besluit kunnen vinden.

En Nederland mag die aandeelhouders dankbaar zijn, schrijft Pieter Klok in het hoofdredactioneel commentaar. Omdat zij een verhuizing van het hoofdkantoor naar Nederland niet zien zitten, kan het onzalige plan om de dividendbelasting af te schaffen eindelijk van tafel.

Bert Wagendorp vroeg zich deze week af waar het verzet van die Britse aandeelhouders vandaan komt. Zijn conclusie: het zit in een klein bruin potje en heet marmite.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.