‘Het is vijf, nee, drie voor twaalf’

Lerarentekort moet nú worden aangepakt, zegt Rinnooy Kan...

Van onze verslaggeefster Yvonne Doorduyn

Eigenlijk adviseert hij niet eens zoveel nieuws, geeft Alexander Rinnooy Kan toe, voorzitter van de commissie die vier maanden naar oplossingen zocht voor het aanstormende lerarentekort. Zijn aanbevelingen – betere salarissen, extra scholing, meer invloed van de leraar, betere lerarenopleidingen – zijn in diverse varianten allemaal al eens de revue gepasseerd. ‘Ons hoofddoel is de urgentie over te brengen’, zegt Rinnooy Kan. ‘Als we daar niet in slagen, voorspel ik een buitengewoon zwart scenario.’

Het lerarentekort blijft vaak hangen in procenten: 10, 12 procent in 2015. Wat betekent dat in de klas?

‘Massale lesuitval is dan onvermijdelijk. Overvolle klassen, leerlingen die te weinig aandacht krijgen, extra werkdruk voor de leraar. Met kwaliteitsverlies tot gevolg, een fundamentele bedreiging van Nederland als kenniseconomie.

‘Het lerarentekort is tweeledig. Zorgwekkend veel leraren stoppen ermee, en de kwaliteit van nieuwe, jonge docenten is tegelijk zorgwekkend laag. De grootste klappen vallen uiteindelijk bij scholen die het het slechtst kunnen hebben: achterstandsscholen, waardoor de verschillen alleen nog maar groter worden.’

Het grootste probleem ontstaat doordat veel leraren met pensioen gaan. Dat was toch te voorspellen?

‘Zeker. Dat is al vijftien jaar bekend. En daarom is het een schande dat er niets is gebeurd. Maatregelen uit het verleden hebben niets opgeleverd.’

Aan de adviezen lijkt het niet te liggen. In 1993, 1999 en 2001 deden vergelijkbare commissies vergelijkbare aanbevelingen.

‘Ja. Ons aller angst is dat wij aan dat rijtje worden toegevoegd. Toch krijg ik van minister Plasterk signalen dat het lerarentekort voor hem absolute prioriteit heeft. Verschil is ook dat wij ons expliciet op de leraar richten en niet op de school. Het is bovendien vijf, nee, drie voor twaalf. Het moet nú.’

Het kabinet geeft extra geld, u trekt alles uit de kast om bijscholing te bevorderen, maar uiteindelijk gaan scholen zelf over hun personeelsbeleid.

‘Dat klopt. En scholen hebben het in het verleden op veel plekken laten afweten. Dat is hen niet eens altijd te verwijten. Zij krijgen ook veel maatschappelijke problemen over de schutting gegooid. Afgelopen jaar moesten scholen als een dolle kinderopvang gaan regelen.

‘Maar binnen het Nederlandse model van vrijheid van onderwijs heb je als overheid niet veel meer in huis dan wij nu doen. We oefenen maximale druk uit op schoolbesturen. De beloningsachterstand van leraren is goed gedocumenteerd: 10 tot 14 procent ten opzichte van het bedrijfsleven. De kwaliteit van het beroep is in gevaar. Die urgentie dringt bij schoolleidingen inmiddels ook wel door.’

Heeft u er vertrouwen in? Aan een concrete doelstelling durft u zich niet te branden.

‘Er komen tekorten op ons af waar we bijna niet tegenop kunnen rekruteren. Ik hoop dat we het tekort met onze voorstellen kunnen beperken. Maar het is lastig te voorspellen in hoeverre de maatregelen het probleem kunnen oplossen. Laten we er in elk geval voor zorgen dat we straks het gevoel hebben dat we er alles aan hebben gedaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden