Het is te gemakkelijk om het falen van de krijgsmacht alleen minister Hennis te verwijten

Minister Jeanine Hennis-Plasschaert van Defensie. Beeld ANP

Minister Hennis van Defensie moet zich vandaag verantwoorden voor het falen van de krijgsmacht met betrekking tot de veiligheid van de Nederlandse militairen in Mali. Zij is politiek verantwoordelijk voor een funeste cultuur bij Defensie, waarin niet wordt geleerd van misstanden en waarin het signaleren van tekortkomingen wordt ontmoedigd.

Het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid sprak naar aanleiding van het fatale ongeluk met een mortiergranaat een vernietigend oordeel uit over de manier waarop het leger veiligheidsvoorschriften bij het uitzenden van militairen aan zijn laars lapt. Daar bovenop kwam de actie van vijf commando's, die de krijgsmacht voor de rechter willen slepen met de aanklacht van 'dood door schuld' na een ongeluk op de ondeugdelijke schietbaan in Ossendrecht.

Hennis valt te verwijten er tijdens haar bewindsperiode niet in geslaagd te zijn de defensiecultuur om te buigen. Ze heeft loyaal bezuinigingen doorgevoerd zonder zich af te vragen of het nog verantwoord was militairen te laten deelnemen aan oefeningen en vredesmissies.

Maar het zou te gemakkelijk zijn alleen naar Hennis te wijzen of, zoals generaal buiten dienst Ruud Vermeulen van de gezamenlijke officiersverenigingen doet, naar 'de politiek'. Vermeulen vraagt een parlementaire enquête over de staat van Defensie. Maar die heeft alleen zin als behalve 'de politiek' ook de bedrijfscultuur van de organisatie zelf tegen het licht wordt gehouden.

Juist de officieren mogen de dans niet ontspringen. Zij slaan zichzelf op de borst om hun can do-mentaliteit, terwijl ze hun manschappen blootstellen aan onverantwoorde risico's. De starre hiërarchie stimuleert het toedekken van misstanden en het negeren van waarschuwingen, omdat het aan de orde stellen daarvan ongunstig is voor de carrière.

De desinvesteringen in de krijgsmacht zullen door het nieuwe kabinet ongedaan moeten worden gemaakt. Maar minstens zo belangrijk is dat de nieuwe minister van Defensie de legertop niet laat ontsnappen. Nederland moet zijn ambitie om militair bij te dragen aan vredesmissies niet opgeven. Een cultuuromslag in de krijgsmacht is nodig om die ambitie op een verantwoorde manier gestalte te geven.

Lees hier verder over de vernietigende rapporten over Defensie

'Leiding Defensie faalde bij dodelijk schietongeluk'
De Defensieleiding is 'op meerdere niveaus niet op professionele wijze omgegaan met de veiligheid van het eigen personeel', concludeerde de Onderzoeksraad afgelopen juni.

'Defensie stelde voortgang Mali-missie boven veiligheid'
De Onderzoeksraad voor Veiligheid velde afgelopen week in een nieuw rapport over een fataal ongeluk tijdens de missie in Mali een vernietigend oordeel over Defensie. Het ministerie kocht munitie 'in den blinde' en controleerde het materiaal niet. De opslag was ondeugdelijk, de medische hulp in Mali voldeed niet aan 'de hoogste eisen van traumazorg'.

'Genoeg voor aftreden Hennis'
Vicepremier Asscher liet gisteren weten de conclusies van de Onderzoeksraad over het fatale mortier-ongeluk in Mali 'zwaar genoeg' te vinden om af te treden. Dat kan grote gevolgen hebben voor minister Hennis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden