'Het is schromelijk overdreven om te zeggen dat de Zweedse kerk zijn theologie heeft aangepast'

De ingezonden brieven van zaterdag 6 januari.

De Zweedse koning Carl Gustaf en koningin Silvia in de Nikolaikirche in Leipzich. Beeld epa

Brief van de dag: Jezus genderneutraal, een hele klus

Het door elkaar halen van lichamelijk en grammaticaal geslacht hebben we vermoedelijk allemaal wel eens gedaan. Het overkomt ook Max Pam als hij denkt dat het Zweedse 'hen' vertaald zou moeten worden met 'het'. 'Hen' is onzijdig, heeft hij in de krant gelezen, en het onzijdige persoonlijk voornaamwoord van het Nederlands is 'het'.

Maar bij het Nederlandse woord gaat het om grammaticale onzijdigheid en daarvoor heeft het Zweeds zoals alle Germaanse talen al eeuwen een eigen variant, 'det'. Het Zweedse 'hen', een relatief nieuw woord, duidt op lichamelijke onzijdigheid. Misschien is 'onzijdig' in dit verband ook niet helemaal adequaat en dekt 'genderneutraal' iets beter de lading. Er bestaat nog geen standaardvertaling voor 'hen', omdat wij Nederlanders er nog niet uit zijn wat het beste woord zou zijn. Op internet doen verschillende de ronde: zhij, vij en het ietwat verwarrende, aan het Zweeds gelijke 'hen'.

Volgens Max Pam zou de Zweedse kerk Jezus willen aanduiden met 'het'. Dat klopt dus sowieso niet. Dat zou in vertaling eerder 'vij' worden, taalkundig de meest logische optie. Pam lijkt te denken dat de Zweedse kerk als instantie daartoe wil overgaan, maar er is maar één predikant die het woord in een uitnodiging één keer heeft gebruikt en één bisschop die daar achteraf wel begrip voor heeft. Het is dus schromelijk overdreven om te zeggen dat de Zweedse kerk zijn theologie heeft aangepast.

Hans Kloos, vertaler Zweeds (onder meer de film The Square), Amsterdam

Kamerlid William Moorlag en de PvdA

De reconstructie van de zaak-Moorlag leert dat de wijze waarop Alescon haar uitzendbureau organiseerde een gevolg was van beleid van Rutte II. Een kabinet waarin Lodewijk Asscher vice-premier was en Jetta Klijnsma staatssecretaris .

Deze twee staken de loftrompet over Alescon, maar waren zelf honderd procent verantwoordelijk voor de achteruitgang van de verzorgingsstaat.

Klijnsma heeft Moorlag nog geadviseerd dat hij kon blijven. Maar de ervaring met deze oud-staatssecretaris is dat elke moestuin verandert in een woestijn. Net als Eucalypta, de heks uit de Paulusboeken, pakt bij haar alles verkeerd uit. Van tienduizenden Wajongers loopt een bezwaarzaak bij het UWV omdat Klijnsma verordonneerde dat een groot deel van hen arbeidsvermogen heeft, een typische Rutte II-bezuinigingsmaatregel.

Klijnsma heeft een veilig heenkomen gevonden in Drenthe (wee de Drentse bevolking) maar Asscher zit in de moeilijke positie dat hij niet anders kan dan Moorlag laten vallen. Terwijl hij zelf een enorme lading boter op zijn hoofd heeft. Hopelijk houdt Moorlag zijn rug recht.

Martin Straatmeijer-Settels, Badhoevedorp

Een zegen voor de PvdA

Moorlag toont zich in de kwestie rond de schijnconstructie bij Alescon een pragmatisch bestuurder en geen waardenpoliticus. De vrienden van Moorlag wijzen op zijn bestuurlijke integriteit. Ze vinden hem bijkans heilig omdat hij (het was trouwens zijn voorganger bij Alescon die het bedacht heeft) op creatieve wijze zoveel mensen met een arbeidsbeperking aan het werk hielp.

Ze vergeten daarbij te melden dat PvdA'ers het moreel onjuist moeten vinden om bezuinigingen af te wentelen op de kwetsbaarste mensen door ze tot 30 procent minder salaris te geven dan de cao bij wet voorschrijft. Er zijn andere, socialere manieren om bezuinigingen op te vangen. Ze vergeten ook dat je als waardenpoliticus in de Tweede Kamer je kompas haarscherp op de linkse kernwaarden af dient te stellen om geloofwaardig te zijn. Iets wat Moorlag in zijn tijd bij Alescon overduidelijk heeft nagelaten. Wie het opneemt voor Moorlag heeft nog steeds niet door wat het probleem van de PvdA is. Te lang zijn te veel PvdA kopstukken - lokaal en landelijk - veel te pragmatisch geweest ten opzichte van de PvdA-kernwaarden rechtvaardigheid en solidariteit.

Als je maar lang genoeg pragmatisch bent, heb je geen kleur meer op de wangen en weten kiezers niet meer waar je voor staat. Die jarenlange pragmatische, zelfs technocratische houding is in maart ongenadig afgestraft.

Als zelfs de rasbestuurder Herman Tjeenk Willink de buik vol heeft van het gebrek aan waardenpolitiek in de PvdA, luiden echt alle noodklokken. De enige optie voor de PvdA is om zich op de kernwaarden weer onwrikbaar op te stellen om zo weer het vertrouwen te krijgen van de linkse kiezers. Daar horen geloofwaardige politici bij. En daarom is de discussie rond Moorlag een zegen: eindelijk wordt de olifant in de kamer besproken. Dit kan het begin zijn van een revival van PvdA-waardenpolitiek.

Ik kan niet wachten.

Christiaan Winkel, PvdA-lid sinds 2002, secretaris landelijke PvdA-programmacommissie van 2015 tot 2017, Beleidsmedewerker PvdA Tweede Kamerfractie van 2012 tot 2017

Don't shoot the messenger

In het artikel onder de kop 'Voedingsapp vindt wel veel 'te veel'', lees ik dat een avondmaaltijd wel erg karig wordt, want het is niet gauw goed: te veel zout, te veel suiker. Jarenlang hebben voedingsdeskundigen gewezen op te veel zout en suiker in voedingsproducten. De voedingsindustrie heeft daar niet of nauwelijks op gereageerd.

Wat verwachten we dan van een voedingsapp?

S. Baakmeer, Chaam

Franse gewoonten

Ach, alles is betrekkelijk Candice Vacle. Ze schreef dat ze als Française, die nu drie jaar in Nederland woont, het afsteken van vuurwerk met Oud en Nieuw een goed voorbeeld vindt 'van een collectieve overdracht van stupiditeit en egoïsme; de dictatuur van lawaai en vervuiling met geen enkel respect voor de natuur. Hebben de Nederlandse ouders en de overheid op zo'n dag niets anders om aan hun kinderen mee te geven? In Frankrijk koken we met Oud en Nieuw, gaan we dansen of genieten we van het samenzijn.'

Niet dat ik vóór vuurwerk ben, maar ik ben benieuwd wat er dan zoal bij jullie in Frankrijk de kookpot in gaat tijdens Oud en Nieuw. Blindgemaakte, vetgemeste, in cognac verdronken en in de pan gefrituurde ortolanen (zangvogels) misschien? Ieder jaar worden er in Frankrijk zo'n 522duizend zangvogels gevangen. (bron: Vogelbescherming Nederland). Nee, dat is pas een traditie om aan je kinderen mee te geven.

Jan Willemsen, Koudekerke

De gunfactor

Ank van der Spek vindt dat de 68 miljoen die is uitgegeven aan vuurwerk beter besteed had kunnen worden aan zieke en ondervoede kinderen. Wie het aan vuurwerk uitgeeft is volgens haar van 'ikke, ikke, laat de rest maar stikke'. De vraag is of wij ons niet allemaal bepaalde uitgaven veroorloven die eigenlijk niet echt nodig zijn, en die we beter aan ondervoede kinderen hadden kunnen besteden.

Neem de champagne die met Oudjaar rijkelijk vloeit. We kunnen verder gaan. Is het bezit van een hond of een kat ook geen luxe waar we zonder kunnen? Of bloemen voor in huis. Laten we een ander niet te snel veroordelen, gun hem/ haar de zaken waar hij/zij plezier aan beleeft, en laten we vooral ook de zieke en ondervoede kinderen niet vergeten.

Jan Smallenbroek, Woerden

Toppie!

Ron Boszhard (54) wil mensen erg graag laten lachen. Nou, bij mij is dat gelukt. Hij is dol op zijn baby Roos, en is blij dat hij in tegenstelling tot bij zijn eerdere kinderen de opvoeding nu deelt met zijn vriendin. 'Ik haal Roos 's ochtends uit bed, kleed haar aan en breng haar naar de opvang.'

Om met Peter Buwalda te spreken: Toppie, Ron!

Mariet Dekking, Groenlo

Plaspauze

De opmerking van de directeur van vervoersbedrijf Hermes, dat buschauffeurs minder zouden moeten drinken om zo de plaspauzes te beperken, bewijst dat het monument voor de slavernij ook voor de situatie in eigen land zeer actueel is.

F. Claessen, Ede

Pertinente onzin

Frank Weijermans, voormalig manager bij de sociale dienst in Assen, stelt dat de cao Sociale Werkvoorziening voorschrijft dat SW-werknemers 130 procent van het wettelijk minimumloon verdienen. Ton Wilthagen beweert op 27 december in deze krant hetzelfde. Het is pertinente onzin.

Gemiddeld 80 procent van de werknemers in de SW zit op het wettelijk minimumloon of net erboven. Sinds 2007 geldt voor werknemers die instromen in de cao Sociale Werkvoorziening dat zij (onder voorwaarden) vijf jaar lang het maximaal wettelijk minimumloon (WML) verdienen. Pas na die vijf jaar hebben zij volgens de cao recht op het loon passend bij de aard van het werk (functieloon). Er moet dan sprake zijn van een functie die hoger wordt gewaardeerd dan 100procent WML. Door de bezuinigingen zijn er amper nog functies beschikbaar op een hoger niveau.

Zijn er SW'ers die 130 procent WML verdienen? Ja, maar het is een relatief kleine groep mensen die vaak al tientallen jaren werkzaam zijn in de Sociale Werkvoorziening. Door de jaren heen zijn ze gegroeid in functie en dus ook in loonschaal. Net als andere Nederlanders. Tegelijkertijd is dit de groep die in groten getale uitstroomt door overlijden of pensionering. Weijermans' bewering dat de 'onbetaalbare lonen' in de cao een reden zijn om de cao te ontduiken is onzin. Voor het grootste deel van de werknemers in de SW geldt dat zij langdurig het in Nederland laagste toegestane salaris verdienen. En als ze al groeien in inkomen, dan zal dit slechts marginaal afwijken van het geldende wettelijk minimum loon.

Peter Wiechmann, FNV-bestuurder en cao-onderhandelaar SW

Tikkeltje minder vrijheid

Ad van de Ven zegt in zijn pleidooi voorvuurwerk dat de samenleving zucht onder regelgeving. Nee, de samenleving zucht onder geen begrip hebben voor elkaar. Ik heb een assistentiehond (ben gehandicapt) die dagen na het afsteken van vuurwerk nog niet in staat is zijn commando's op te volgen, waardoor ik weer mensen moet gaan inschakelen die mij helpen, wat anders mijn hond doet. Ja, meneer Van de Ven, ik ben voor beperking van wat u zo mooi 'individuele vrijheid' noemt. Zeker op Oudejaarsavond als u weer voor 80 euro afschiet en ik de dagen erna maar weer moet zien dat ik mijn hond weer normaal zijn werk kan laten doen.

Wim Olthof, Bergen

Respect voor idealisten

Als 82-jarige heb ik grote bewondering en respect voor de twee broers van 28 en 30 die met de centen op zak van hun verkochte huis in een oud VW-busje van hun moeder door Finland, Estland, twee onderwijs-toplanden, via Rusland, de Balkan naar Cyprus en verder de wereld door naar het Verre Oosten op een originele manier een ander perspectief op de wereld en het onderwijs willen brengen.

Ik wens zulke idealistische, ondernemende jongelui van harte toe dat hun ambitieus project mag slagen. Het Volkskrant-verhaal van woensdag 3 januari lijkt een verhaal uit een jongensboek.

De eerste bevindingen zijn al verrassend en opzienbarend. Witte vlekken op de wereldkaart van het onderwijs worden ingetekend. De tijd van de ontdekkingsreizen lijkt teruggekeerd.

Jelle Folkeringa, Ulvenhout

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden