'Het is over en weer niet vrijblijvend meer'

De afspraken tussen hem en het kabinet gelden voor de lange termijn, benadrukt de D66-leider. En niet alleen tot het moment dat je 'driekwart procentje groei scoort'.

Denk niet dat D66 overbodig is geworden nu er geen extra bezuinigingen nodig zijn. D66-leider Alexander Pechtold ziet in de gunstige economische cijfers waarmee het Centraal Planbureau gisteren kwam een aanmoediging door te gaan met het steunen van de VVD-PvdA-coalitie. 'We houden elkaar in een verantwoorde, vriendelijke greep', zegt hij terwijl hij zijn handen als haken in elkaar klemt. 'Negatief geformuleerd: je chanteert elkaar. Positief is: je hebt elkaar nodig, op een prettige manier.'


Voor het derde opeenvolgende jaar staat D66 klaar om vanuit de oppositie mee te regeren. In 2012 deed D66 na de val van Rutte I mee aan het Lenteakoord. Vorig jaar mocht D66 in het najaar aanschuiven om samen met ChristenUnie en SGP - de constructieve drie, C3 - over de begroting voor dit jaar te spreken om het kabinet aan een meerderheid in de Eerste Kamer te helpen. Het was te laat om hervormingen bij te stellen, maar tijdig genoeg om het beleid bij te sturen. Nu wil Pechtold weer meepraten, graag zelfs, maar hij realiseert zich al te goed dat hij moet worden uitgenodigd.


Geruggesteund door de CPB-cijfers prijst de D66-leider het succes van de samenwerking. 'De cijfers zijn bemoedigend. Het lichte herstel dat eruit spreekt, komt door de stabiliteit. En de C3 heeft enorm aan die stabiliteit bijgedragen.'


Zonder de C3 is de situatie weer instabiel?

'Ons is in de herfst gevraagd: doe mee. De afspraak is, en dat benadrukt het kabinet keer op keer, dat de afspraken doorlopen voor de lange termijn. Zij zullen toch het comfort van stabiliteit willen hebben. Daarbij komt dat dit voorjaar een van de belangrijkste hervormingen, in de zorg, nog door de Kamer moet.'


Het kabinet kan ook zeggen: we hebben de C3 nu niet meer nodig.

'Als dat nu, in een verkiezingskoorts, wordt gezegd, tja, graag of niet. Maar, zeg ik, zonder daar enige sfeer aan te willen koppelen: er is ieder jaar een belastingplan en dat is altijd ingewikkeld met maar dertig zetels in de Eerste Kamer.


'Wij zijn zeer geïnteresseerd om mee te praten over 2015 en verder. Maar mijn speerpunt is een lastenverlichting van een miljard euro. Die is nodig, want uit de CPB-cijfers blijkt dat de lasten juist omhooggaan en een forse stijging van de ziektenkostenpremie op stapel staat. Tegelijk groeit de consumptie gering.'


Of het gaat zoals vorig jaar: jullie worden er door minister Dijsselbloem van Financiën pas bij gehaald als het echt niet anders meer kan.

'Hoe lang wacht Dijsselbloem? Laat hij tijd verloren gaan? Laten we nu, in maart en april, bij elkaar komen.'


U vraagt een plek aan de onderhandelingstafel?

'Nee, als ze willen praten, we willen uitgenodigd worden. Het kabinet weet precies wat we daar zullen inbrengen. We zijn redelijk voorspelbaar. We hoeven ook niets te forceren om met elkaar te praten. De verhoudingen zijn best goed. Een gemeenschappelijk gevoel van urgentie dwingt ons om samen te werken. Wij blijven nodig en ik ga ervan uit dat zij daar ook zo over denken.'


Waar moet het dan over gaan?

'Uit deze cijfers blijkt dat het dieptepunt achter ons ligt. We hebben aan achterstallig onderhoud gedaan. Nu is het tijd om over de lange termijn te denken. Wij hebben een agenda gericht op de toekomst: lastenverlichting, investeren in innovatie en scholing. Dus wil ik van het kabinet weten: wat wordt jullie agenda? Een kabinet steunen dat alleen maar blijft zitten, dat is niet mijn doel.'


En als u niet uw zin krijgt?

'Het kabinet heeft door een ongelooflijk moeizame start zelf de nadruk gelegd op de eigen minderheidspositie in de Eerste Kamer. Eerst was het beeld: twee partijen tegen negen. Nu vijf tegenover zes. Als je dat nu abrupt weer verbreekt, omdat je driekwart procentje groei scoort, dan is dat raar. Dat zou ons in een veel radicalere oppositierol dwingen. Dat bedoel ik met die greep waarin we zitten. Het is gewoon niet vrijblijvend meer, over en weer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.