bellen met... bart dirks over de verstekelingen

‘Het is net als met cocaïnesmokkel: we merken het alleen als een partij wordt onderschept, toch is er volop aanbod’

Op een vrachtschip dat vanuit Vlaardingen naar Engeland voer, werd dinsdagavond een koelcontainer met 25 verstekelingen onderschept, waarschijnlijk uit Irak en Koeweit. We bellen met verslaggever Bart Dirks voor het laatste nieuws.

Een bus met vluchtelingen rijdt dinsdagavond weg bij de veerboot in Vlaardingen waarop de 25 verstekelingen in een koelcel waren aangetroffen. Beeld ANP

Bart, je was dinsdagavond in Vlaardingen. Verstekelingen die vanuit Vlaardingen de oversteek wagen, is dat iets nieuws?

‘Bedenk dat Vlaardingen midden in het Rotterdamse havengebied ligt. Ook daarvandaan vertrekken schepen naar Engeland. Op alle plekken waarvandaan schepen naar Engeland gaan, worden regelmatig verstekelingen aangetroffen en tegengehouden. 

‘De lijnen van DFDS Seaways van Vlaardingen naar Felixstow en Immingham zijn alleen minder bekend bij het grote publiek. Anders dan de veerboten vanuit Hoek van Holland en Rotterdam zijn deze veerdiensten niet voor passagiers, maar alleen voor vracht. De verstekelingen zijn dan ook aangetroffen in een container die op een oplegger van een truck stond.’

Worden die containers dan niet gecontroleerd?

‘In Vlaardingen, waar geen passagiers vertrekken, controleert de zeehavenpolitie ladingen steekproefsgewijs. Maar op zo’n vrachtschip staan wel driehonderd vrachtwagens. Soms worden er zogeheten ‘migratiehonden’ ingezet, die getraind zijn om mensen te ruiken. Dat schijnt nog effectiever te zijn dan warmtedetectie.

‘Het gaat om honderden incidenten met ‘inklimmers’ of verstekelingen per jaar. Heel veel van hen zullen Engeland wel halen. Het is net als met cocaïnesmokkel: we merken het alleen als er een partij wordt onderschept, ondertussen is er volop aanbod.’

Hoe werden deze verstekelingen ontdekt?

‘Het schip met de container was al enkele mijlen onderweg, toen er geluiden klonken vanuit de container. Toen is het schip omgekeerd naar Vlaardingen. Omdat het een koelcontainer betrof, kon er niet te lang gewacht worden. Denk maar aan het recente drama in Engeland. Daarom zijn de hulpdiensten massaal uitgerukt.

‘Gelukkig viel het in dit geval mee. Ik zag hoe 23 van de 25 verstekelingen werden afgevoerd met een RET-bus. Twee verstekelingen voelden zich minder goed en zijn voor controle met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Zij blijken niet in levensgevaar.’

Bus met verstekelingen in de Vlaardingse haven. Beeld EPA

Wat weten we verder over deze verstekelingen?

‘Het gaat om mensen uit het Midden-Oosten, waarschijnlijk hoofdzakelijk uit Koeweit en Irak. Maar omdat ze geen identiteitspapieren hebben, kan dat nog niet met zekerheid worden gezegd. Ook hun leeftijd is onbekend, maar ik heb vooral jonge mannen gezien.

‘De chauffeur van de truck komt uit Roemenië. Hij is aangehouden. Dit is een ingewikkelde kwestie voor de politie. Er kan sprake zijn van mensensmokkel. In dat geval is de chauffeur actief betrokken en krijgt hij betaald. We weten dat er flink geld te verdienen valt. Volgens informatie van justitie zou alleen al de illegale overtocht naar Engeland duizend euro per persoon kosten.

‘Maar het kunnen ook insluipers zijn, waarvan de chauffeur niet op de hoogte was. Soms zie ik rond Rotterdam wel eens trucks rijden met een opschrift: ‘Wij rijden niet naar Engeland.’ Om inklimmers de moeite te besparen, zeg maar.

‘Door met de verstekelingen te praten, zal de politie hier meer duidelijkheid over proberen te krijgen. Vanwaar zijn ze vertrokken? Hoe zijn ze gereisd? Zo proberen de instanties smokkelroutes in kaart te brengen.’

Waarom willen deze mensen allemaal toch zo graag naar Engeland?

‘Naast mensen met politieke motieven spelen economische redenen een rol. Er bestaat een geïdealiseerd beeld dat het in Engeland allemaal tien keer beter is. Daarnaast is er in Engeland geen identificatieplicht. Zeker als je in een wereldstad als Londen wordt opgenomen door je eigen etnische gemeenschap, kun je daar onopvallend leven in de illegaliteit.’

Het lijkt erop dat we de laatste tijd meer horen over verstekelingen. Is er sprake van een trend?

‘Dit is niet iets van de laatste tijd. De aantallen stijgen al jaren, zegt ook de burgemeester van Vlaardingen. Tegelijkertijd wordt er soms een verband geopperd met een naderende Brexit. Dan worden de controles van vracht waarschijnlijk scherper, wordt de pakkans groter en zal het nog moeilijker worden ongezien de overtocht te maken. Maar het lijkt me een illusie te denken dat na een eventuele Brexit niemand meer een poging zal wagen. Het zijn wanhoopsdaden. De overtocht is altijd al heel riskant geweest.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden