Het is lastig om in deze maatschappij kind te zijn

Steeds meer kinderen hebben therapie nodig. Zijn de kinderen van nu te zwaar belast, of bieden ouders simpelweg te weinig structuur?...

Moet er niet gewoon weer een kapitein op het schip komen?

‘Mee eens. Het zou goed zijn als beide ouders kapitein zijn, en dat zij op één lijn staan. Voor veel kinderen die bij ons terechtkomen is er weinig duidelijkheid, ouders communiceren soms niet goed wat mag en wat niet.’

Dat is toch raar. In deze tijd is communiceren zo belangrijk. Waarom gaat dat dan mis?

‘Kinderen hebben tegenwoordig een druk sociaal leven, ze moeten naar sport, muziekles, logopedie. Veel kinderen zijn overbelast: die hebben rust en regelmaat nodig. Die principes lijken voor sommige mensen ouderwets. Als ouders met klachten bij ons komen, kijken we eerst naar de agenda. Regelmaat en vaste patronen vormen de basis voor emotioneel welbevinden. Relatief veel ouders die bij ons terechtkomen, zijn afkomstig uit een creatief milieu. Te veel structuur, daar lijken ze dan bijna tegen te zijn. Dat dat juist goed kan uitpakken, is vaak een verrassing.’

Waarom is opvoeden tegenwoordig zo moeilijk?

‘Kinderen zijn meer aanwezig dan vroeger. Zij moeten al op jonge leeftijd veel kunnen, zich goed presenteren. Problemen worden nu eerder en beter gesignaleerd dan vroeger. Toen liepen kinderen er een beetje bij.’

Nee zeggen is helemaal niet moeilijk.

‘Sommige ouders neigen naar een gelijkwaardige relatie met hun kind. Het is fijner om het samen eens te zijn dan om streng op te treden.’

Dat wekt de indruk alsof alles maar mag en kan, alsof er geen grenzen mogen zijn.

‘Ouders zijn zich nu erg bewust van de opvoeding, willen op basis van gelijkheid communiceren. Bovendien is deze tijd een stuk ingewikkelder: er zijn meer gevarieerde gezinnen; vroeger had een kind niet twee moeders of twee vaders.’

Of acht grootouders. Maar daar zijn er meer van. En de ernstige gevallen?

‘Kinderen die een traumatische ervaring hebben meegemaakt en vervolgens bang of geschrokken reageren, horen ook tot onze doelgroep.’

Kijk, dat begrijp ik, dat die kinderen hulp nodig hebben. Maar wat te doen met het losgeslagen grut dat zich in de supermarkt krijsend ter aarde stort?

‘Deze maatschappij is een stuk ingewikkelder dan vroeger. Ouders moeten wel heel sterk in hun schoenen staan. Veel kinderen hebben tegenwoordig een eigen tv op de kamer, of een gameboy, onafhankelijk van de sociale klasse.’

Is de oorzaak dat kinderen vaker in therapie gaan niet gelegen in het feit dat een groep vermogende randstadouders een perfect kind wil?

‘Ik denk dat de gestegen vraag naar therapie niet alleen uit de grote steden komt.’

Maar is therapie dan sowieso niet iets voor de hogere klasse, die het zich kan veroorloven?

‘Voor mensen uit hogere inkomensklassen is therapie geen taboe.’

Is het dan niet beter dat zij in therapie gaan?

‘Daar zijn ze vaak wel mee bekend, Zij weten meestal wel welke weg te bewandelen. De stap naar ons, een eerstelijnsinstelling, is voor hen laagdrempelig. De meeste mensen worden doorverwezen door de huisarts. Tweede- en derdelijnsinstellingen worden gefinancierd op basis van diagnoses. Om een behandeling geheel vergoed te krijgen, is een diagnose verplicht vanwege het DBC-systeem (diagnose behandelcombinatie, red.).Vervolgens komt het kind op een wachtlijst terecht. Maar ouders willen gewoon hulp. Een diagnose kan deuren openen en is soms noodzakelijk, maar een label geven puur omdat het moet, is gewoon niet wenselijk. Zonder etiket heb je minder wachtlijsten.’

Met wat voor problemen komen ouders eigenlijk naar u toe?

‘Met gedragsproblemen of vragen over de ontwikkeling. Soms hebben ouders geen vat meer op hun kind: het luistert niet, heeft last van angsten, stemmingswisselingen, leerproblemen of is sociaal onhandig.’

Alle problemen die u zojuist schetste, daar had ik vroeger ook last van. Ieder kind heeft het toch wel eens moeilijk. Dat zijn toch fases waar ze doorheen moeten?

‘De ouders die bij ons komen, hebben vaak al lang genoeg gewacht. Zij hebben al een gesprek op school gehad, zijn bij de huisarts geweest, hebben al een boekje gelezen. Er is al heel wat aan hun getob voorafgegaan. Ze hebben die stap niet zomaar gezet.’

Maar wie bepaalt of een kind therapie nodig heeft? Is dat de ouder, het kind, of de hulpverlener?

‘Wij kijken gezamenlijk of het kind belemmerd wordt in zijn functioneren, wat de lijdensdruk is. En dan kunnen we in acht tot tien behandelingen een heel eind komen. Hoe eerder je een probleem signaleert, hoe beter. Dan is het effect ook groter dan wanneer je er pas in de puberteit wat aan doet.’

Het komt op mij over alsof je niet meer stil of teruggetrokken mag zijn. Wordt een kind in therapie sowieso niet de risee van de klas?

‘Kinderen zijn zich bewuster van zichzelf, van wie ze zijn en dat verschillen leuk kunnen zijn. Dat leren ze al op school. Er zijn meer leerlingen die extra begeleiding krijgen en naar logopedie of fysiotherapie of extra rekenles moeten. Dat is tegenwoordig heel gewoon. In deze maatschappij accepteren we minder makkelijk onvolkomenheden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden