'Het is hier gewelddadig, en kinderen zijn extra kwetsbaar'

In zijn jeugdcentrum van Artsen zonder Grenzen in de jungle van Calais kunnen de kinderen even kind zijn.

Een kindmigrant met watercontainers in de jungle van Calais.Beeld EPA

Tussen de tenten en de haveloze hutjes ligt een speelpleintje. Vrolijk spelen Afghaanse en Afrikaanse kinderen er een potje voetbal, zoals kinderen dat overal ter wereld doen. Maar deze minderjarigen reisden alleen over de wereld voordat ze terechtkwamen in de jungle van Calais - met zijn rauwe wetten, maffiose mensensmokkelaars en gewelddadige ruzies. In het jeugdcentrum van Artsen zonder Grenzen kunnen ze even kind zijn, zegt manager Grégoire Bonhomme. Volwassenen worden op afstand gehouden, kinderen kunnen biljarten of tafelvoetballen. Ze worden geholpen bij hun school en krijgen advies over de Franse en Europese migratiewetten.

Hoeveel alleenstaande minderjarigen zijn er in Calais?

'Hun aantal wordt geschat op 600 tot 800, op een kamp waar 7.000 tot 9.000 mensen wonen. Het is moeilijk om een betrouwbaar beeld te krijgen. Zijn al die jongeren ook echt alleenstaand? Zijn ze echt minderjarig? Er zitten kinderen van 10 tussen, maar de meesten zijn 16 tot 18. In hun eigen land worden ze als volwassenen beschouwd. Het zijn vaak slimme kinderen, verantwoordelijk en wereldwijs.'

Recordaantal kinderen slaat alleen op de vlucht

Zeker 100 duizend minderjarigen zijn zonder ouders of andere familieleden op de vlucht geslagen. Het probleem van alleenreizende kinderen is vooral actueel in Italië.

In Como ontstaat langzaam een nieuwe 'jungle' van Calais

De 255518 naar Chiasso vertrekt volgens schema, om 20.47 uur. Het is donker, dus de Italiaanse politie kan maar moeilijk zien of er migranten instappen. Dan klinkt er een fluitje en sluiten de deuren. De trein vertrekt richting de Zwitserse grens.

Waarom proberen alleenreizende kinderen Europa te bereiken?

'Het kan zijn dat hun familie tijdens de reis is overleden. Of dat ze hun familie zijn kwijtgeraakt. In dat laatste geval brengen we ze in contact met het Rode Kruis. Het is ook mogelijk dat ze door hun familie op pad zijn gestuurd om geld te verdienen in Europa. Het komt voor dat de Franse staat een minderjarige in een beschermde opvang wil plaatsen, maar dat het kind weigert omdat zijn familie de smokkelaar heeft betaald om hem naar Engeland te brengen.'

Hoe moeilijk is het voor minderjarigen in de jungle?

'Hier heerst de wet van de jungle, en minderjarigen zijn extra kwetsbaar. Het is hier gewelddadig. Er is voortdurend spanning. Dat kan overal over gaan: mensen die voordringen bij de toiletten of het uitdelen van de maaltijden. Ruzies over de plaats waar je je tent wilt neerzetten. Daarnaast zijn er smokkelaarsbendes die met elkaar vechten, vaak om de beste plaatsen om vrachtwagens te beklimmen. Die ruzies worden weer mee teruggenomen naar het kamp.'

Grégoire Bonhomme.

Er zijn veel verhalen over minderjarigen die gepest of zelfs misbruikt worden door smokkelaars. Er wordt ook gesproken over seksueel geweld en prostitutie.

'Ja, Unicef heeft het daar ook over. Het is moeilijk om daar een duidelijk beeld van te krijgen. Een minderjarige zal geen aanklacht indienen tegen een mensensmokkelaar of een andere volwassene die hij nog nodig heeft voor zijn migratieproject.'

Wat zou er moeten gebeuren met de alleenreizende minderjarigen?

'Je zou ze in elk geval een veilige opvang moeten bieden. Wat dat betreft schiet de Franse staat tekort. Er is wel opvang, maar die zit vol. Nu is er een nieuw project aangekondigd, maar dat biedt slechts 72 plaatsen voor de 600 tot 800 minderjarigen in Calais.'

'Toch gaat het om kleine aantallen. In Calais zitten nog geen 10 duizend mensen. Dat is heel weinig vergeleken bij het aantal migranten in Duitsland, laat staan in Libanon of Turkije. Maar de Franse regering doet te weinig. Ze probeert nu migranten te overreden om de jungle vrijwillig te verlaten. Ze krijgen opvang in de Franse provincie, waar ze hun migratieproject kunnen overdenken en eventueel asiel kunnen aanvragen in Frankrijk. Steeds meer mensen willen dat, omdat Engeland zo moeilijk te bereiken is en het leven in de jungle zo zwaar. Maar er is te weinig capaciteit: vaak zie je hier een rij van 200 mensen voor een bus die voor 30 mensen plaats heeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden