'Het is het script voor een horrorfilm'

Yme Drost was zelf patiënt van de omstreden neuroloog in Enschede. Ernst Jansen Steur was voor hem een held met wat 'rare fratsen'. Tot hij de dossiers van zijn kantoorgenoot zag.

In 1986 had Yme Drost te horen gekregen dat hij multiple sclerose had. Hij betwijfelde of de diagnose klopte en een hoogleraar reumatologie raadde hem 'een hele goede neuroloog' aan: Ernst Jansen Steur van het Medisch Spectrum Twente (MST) in Enschede.


De kennismaking kon niet beter. 'Een warme hartelijke man. Patiënten liepen met hem weg. Als iemand mij toen had gevraagd naar een goede neuroloog, zou ik hem meteen hebben aanbevolen.'


Drost bleek geen MS te hebben en Jansen Steur was zijn held met een beetje 'rare fratsen'. 'Hij wilde een ruggemergpunctie doen om hersenvocht af te nemen. Ik weigerde. Draai even je rug naar me toe, zei hij, toen ik een keer op de behandeltafel lag. Voordat ik het wist had ik een naald in m'n rug. Ik sprak hem er op aan, maar ik nam het hem niet kwalijk, nog niet. De dokter zal wel weten wat goed voor je is.'


Dus toen een kantoorgenoot van letselschadespecialist Yme Drost uit het Overijsselse Hengelo in 2005 vijf klachten had over één en dezelfde neuroloog, wilde hij zich niet zomaar gewonnen geven en zijn warme gevoelens voor de neuroloog opzij zetten. 'Maar toen ik de dossiers zag, had ik meteen het gevoel dat dit veel omvangrijker moest zijn dan alleen die vijf zaken. Het zou wel heel toevallig zijn als alleen wij klachten over hem hadden.'


U vroeg de Raad van Bestuur van het MST op zoek te gaan naar slachtoffers. Die weigerde. Waarom?

'De secretaris vond het geen grote zaak. Jansen Steur was al in 2003 ontslagen en er lag een contract waarin stond dat beide partijen niet over de kwestie mochten praten op straffe van een dwangsom. Maar het bestaat toch niet dat het belang van patiënten wordt ondergeschoffeld bij dat van het ziekenhuis? Ik ben naar de media gestapt en meteen hebben zich dertig slachtoffers gemeld.'


Bleef het ziekenhuis ontkennen dat er iets mis was?

'Alles werd ontkend. Het was een enorm getouwtrek om alle dossiers los te krijgen. Maar ik ben als een terriër, we moesten deze zaak rond krijgen. In het voorjaar van 2007 wisten we dat de man ook strafrechtelijk over de schreef was gegaan. Ik heb dat aangekaart bij de officier van justitie in Almelo. Ze hadden onvoldoende capaciteit, maar hij beloofde ernaar te kijken. Wat er ook gebeurde, hij kwam er niet op terug. In 2008 heb ik een brief op poten naar het Openbaar Ministerie gestuurd en ze gevraagd iets te doen. Er kwam weer geen antwoord. Begin 2009 ben ik daarom opnieuw naar de media gestapt en is de zaak compleet ontploft. Het ene na het andere verhaal kwam naar buiten.'


Vingen slachtoffers ook altijd bot?

'Een vrouw had een zwaar geneesmiddel voorgeschreven gekregen voor een ziekte die ze niet had. Ze heeft het geneesmiddel nooit gebruikt, maar wel een brief gestuurd naar de Inspectie, contact gehad met de minister, een klacht ingediend bij het medisch tuchtcollege en bij de interne klachtencommissie van het ziekenhuis. Het ziekenhuis legde haar een overeenkomst voor waarin ze zich tegen vergoeding verplichtte alle dossiers te vernietigen en nooit meer over Jansen Steur te praten. Ze tekende.


'Ik ben met die overeenkomst naar buiten gegaan, er zijn Kamervragen over gesteld en Herre Kingma, toen bestuursvoorzitter van het ziekenhuis, heeft het contract ongeldig verklaard.'


Op uw aandringen gaf het ziekenhuis de commissie-Lemstra opdracht onderzoek te doen. Tot twee keer toe oordeelde de commissie vernietigend.

'Iedereen had gefaald. Het was allang bekend dat de man niet goed functioneerde. Hij was verslaafd aan medicatie en vervalste medicijnbriefjes om aan de middelen te komen. Iedereen stond erbij en keek ernaar. Ook de slachtoffers zijn aan hun lot overgelaten. Het OM heeft me toen excuses aangeboden en me verzocht namens dertig slachtoffers aangifte te doen. Ik heb toen ook gevraagd de bestuurders van het ziekenhuis te vervolgen. Er kwamen steeds meer klachten, gekker en erger.


'In oktober 2011 was er een patiënt die tweemaal was geopereerd door twee neurochirurgen. Tegen hen gaan we deze week ook aangifte doen. De eerste keer was er een klein stukje hersenweefsel weggehaald, de tweede keer 12,5 kubieke centimeter voor preseniele dementie. Je moet dit soort ingrepen bespreken in een multidisciplinair team en dat is niet gebeurd, althans niet vastgelegd in een dossier. Ik begrijp het wel, Jansen Steur was een autoriteit op zijn gebied, verschrikkelijk om mee te werken omdat hij zich veel deskundiger voelde.'


Het ziekenhuis begon in 2011 met onderzoek naar onterechte operaties.

'Alleen de conclusies zijn deze week bekend gemaakt. 13 patiënten zijn ten onrechte geopereerd. Zeven gevallen waren nieuw, voor mij én voor het ziekenhuis. Het betreft mensen op relatief jonge leeftijd, midden 50. Van hen zijn er zeven overleden, maar er zijn geen keiharde aanwijzingen dat ze aan de ingreep zijn overleden. Ik ben blij met het onderzoek, maar ik begrijp niet dat het rapport niet wordt vrijgegeven. Ze zijn bang voor schending van privacy, maar ze laden nu toch weer de verdenking op zich zaken onder het tapijt te vegen.'


Zou alles onder het tapijt zijn geveegd als u niet was doorgegaan?

'Er zijn momenten geweest dat ik dacht: ben ik de zaak niet aan het opblazen? Je gaat aan jezelf twijfelen, omdat het ongelooflijk is wat er is gebeurd. Het is het script voor een horrorfilm. Peuteren in hoofden van mensen, verkeerde diagnoses geven, foute medicatie. Kan dit in Nederland? Ja, en heus niet alleen in dit ziekenhuis. Maar hier gaat wel de hele beerput open.'


195 meldingen


In totaal 195 ex-patiënten van neuroloog Ernst Jansen Steur hebben zich gemeld bij letselschadespecialist Yme Drost, omdat ze ten onrechte een hersenoperatie ondergingen, hun een ernstige ziekte als alzheimer, MS of parkinson werd aangepraat en ze foute en vaak zware medicijnen moesten slikken. De laatste ex-patiënt meldde zich deze week, nadat een neuroloog van het ziekenhuis hem afgelopen dinsdag belde om te vertellen dat bij hem zeer waarschijnlijk ten onrechte een hersenoperatie was uitgevoerd. Op 21-jarige leeftijd werd een ingreep verricht om hem van zijn trillingen af te helpen. De trillingen zijn verdwenen, dankzij een daarvoor geëigende en dus andere therapie.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden