Opinie

'Het is heel goed dat Geert op de rem trapte'

Hoe kan het nou dat Griekenland schulden wordt kwijtgescholden en er in Nederland, toch een van de rijkste landen ter wereld, er paniek uitbreekt om een paar procenten, vraagt Nausicaa Marbe zich af.

Wilders vlak voor bekend werd dat hij de Catshuisbesprekingen had verlaten.Beeld ANP

It's the economy stupid, was de leus waarmee de PVV in 2010 om de oren werd geslagen. De economische crisis nam toe; het land had geen kopvoddentaks, maar briljante rekenmeesters nodig. Wilders moest maar eens bewijzen dat hij de knip kon beheren. Zijn gammele gedoogakkoord? Dat zou in elkaar donderen na zijn eerste controversiële islamuitspraak.

Nu Wilders het Catshuisoverleg om economische redenen opblies, is het weer niet goed. Zie de verwijten. Hij zou een verrader zijn, een lafaard, hypocriet, laks, Judas zelve. Hij zou zijn weggelopen omdat hij zetelverlies rook, naar Amerika wil, dissidenten zijn macht braken, omdat hij ineens op bejaarden kickt - je reinste multiple choice aan speculaties. Ook zou Wilders op Europa als nieuwe zondebok azen.

Maar zo nieuw is die 'zondebok' niet. Die heeft Wilders al tijdens de Algemene Beschouwingen fors afgeragd. Weet u het nog? De euro kon de pot op als Henk en Ingrid hun AOW moesten inleveren opdat Hektor en Ifigenia gespekt konden worden door big spender Athene.
Nu maakt Wilders dit karwei af. En hoeveel gematigder klinkt dat nu.

De druppel die zijn gedoogweerzin deed overlopen: dat de bezuinigingen ouderen in hun portemonnee laten bloeden. Daar heeft Wilders bovendien gelijk in. Niet alleen de ouderen - dat had hij wel moeten zeggen - meer burgers zouden te fors geraakt worden in koopkracht en vertrouwen. In feite bracht Wilders, door de deur hard in het gezicht van Brussel te slaan, de bezuinigingen in een gezonder perspectief.

Want stel dat we nu even niet zouden malen om de 3 procent van het Stabiliteits- en Groeipact. Wat moet een overheid in recessietijd doen? Slim bezuinigen op eigen uitgaven, in plaats van op die van de burger. Zorgen dat zij minder geld uitgeeft en de burger meer dan waartoe hij uit defaitisme geneigd is. Duurzaam bezuinigen, zonder slopende lastenverzwaring voor hen die al weinig verdienen. Zich bezinnen op structurele veranderingen, hervorming van overheidstaken. En ja, schrap dat misleidende woord 'groei' uit het pact. Niks groei. De crisis moet worden uitgeziekt.

Je zou vergeten dat zoiets denkbaar is, nu zelfs jan-met-de-pet braaf bibbert voor humeurige kredietwaardigheidsbureaus. Rutte en Blok konden niet op de fiets stappen of de eerste A van Triple AAA sloeg aan het wankelen als onder windkracht 12. De kladderadatsch. Nu wordt dit nieuws met gevoel voor drama gebracht door journalisten, economen en politici die ultimata en dreigende catastrofes goed kunnen gebruiken. Hijgerige, paniekerige berichten, schadelijk voor dat verhoopte vertrouwen.

Zelden was de lijn tussen de eisen van Brussel en de binnenlandse politiek zo strak gespannen. Alsof het land tijdens het Catshuisoverleg onder curatele stond. Benauwend, temeer omdat de haast die ermee gemoeid was nauwelijks perspectief bood op reflectie over de verhouding met Europa. Dat het niet anders kan of mag, is een stompzinnig adagium voor een rijk en democratisch soeverein land.

Voor de burger, die dagelijks nieuwe schulden worden voorgerekend, is dit onheilspellende spektakel moeilijk te verkroppen. Dat een van de rijkste landen ter wereld met een stabiele economie in het hart van de EU geen onderhandelingsruimte heeft, riekt naar onvrijheid. Dat Griekenland een fenomenale schuldenlast wordt kwijtgescholden, terwijl het almaar bezuinigende Nederland geen seconde adempauze krijgt, tart elke logica en gevoel van rechtvaardigheid.

Alleen daarom al is het goed dat Wilders op de rem trapte. Uiteraard zal er geklaagd worden over zijn intenties. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat hij olie op het vuur zal gooien. Toch is Wilders slechts een boodschapper van een bestaand malheur. Het botert al lang niet tussen veel kiezers en het Stabiliteits- en Groeipact. In 2003, toen Duitsland en Frankrijk de regels aan hun laars lapten, probeerde staatssecretaris Nicolai het vertrouwen in Europa thuis op te krikken door de eis van 3 procent in de Europese Grondwet te verankeren. Als een garantie dat Brussel alle lidstaten gelijk behandelt. Daarmee hoopte hij dat het referendum een 'ja' zou opleveren. Mis. Wat het vertrouwen in Europa had moeten herstellen, bleek een barometer voor wantrouwen.

Het 'nee' is destijds door Brussel en Den Haag genegeerd en dat denkt Wilders te kunnen rechtzetten. Europa moet geen genadeloos lot zijn, maar een discussiepunt. Deze week doopte de Financial Times Nederland tot Sinking Dutchman. Ammehoela, zal Wilders denken. Terecht.

Nausicaa Marbe is schrijfster en columnist voor de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden