'Het is elke keer een worsteling'

Het werk van Mildred Roethof roept heftige reacties op. Vier hoofdpersonen zijn kwaad. 'Ik heb ze een spiegel willen voorhouden, en dat is volgens mij gelukt.'

Een discussie tussen programmamaakster Mildred Roethof en vier door haar geportretteerde ghetto classy meisjes uit Amsterdam-West, donderdagavond in De Wereld Draait Door, liep volledig uit de hand.


De hoofdpersonen zijn woedend. Ze herkennen zich niet in de korte documentaire Gangster Chickies (25 minuten), de eerste van vier afleveringen in een serie van Roethof, Rauw en Puur. Zondagmiddag was de uitzending.


De documentaire benadrukt alleen 'de negatieve shit', vinden de hoofdpersonen. Het zou, zeggen ze, ook gaan over rap en school. Volgens de meisjes speelt de programmamaakster 'één dikke poppenkast'.


Roethof: 'Ik kwam na De Wereld Draait Door aangeslagen thuis. Niet omdat de meisjes boos waren, want dat wist ik, maar wel omdat het gesprek een wending nam waar niemand wijzer van werd. Ik vind het heel onterecht dat er aan mijn integriteit werd getwijfeld.'


Begrijp je dat de meisjes boos op je zijn?


'Ze wisten precies waaraan ze mee zouden werken, want ik heb ze de dvd's met vorige afleveringen van Rauw en Puur gegeven. Tijdens uitgebreide voorgesprekken heb ik duidelijk gezegd dat het programma zou gaan over meiden die zich identificeren met de straatcultuur, meiden die crimineel gedrag vertonen.


'We hebben de documentaire teruggekeken met vertegenwoordigers van jeugdzorg en een moeder van een van de meisjes. Jeugdzorg en de aanwezige moeder vonden het een correcte weergave van de werkelijkheid. De meiden vonden van niet. Ik snap dat ze zijn geschrokken. Ik denk dat ze zich hebben afgevraagd: ben ik nou eigenlijk wel zo stoer?'


Je ziet de meisjes drinken, blowen en op straat hangen, maar je ziet ze geen enkele keer naar school gaan. Waarom niet?


'Ik wilde juist heel graag met ze naar school, maar het is ontzettend moeilijk om afspraken met deze meisjes te maken. Als ze niet thuis geven, houdt het op. Ze zijn niet zoals jij en ik. Ze denken en handelen op een andere manier. Dat maakt ze niet beter of slechter, maar het is de realiteit. Zij vinden mij een rare, een bekakt pratende bounty. Ook voor mij is het elke keer een worsteling om dit soort programma's te maken.'


Waarom is het een worsteling?


'Om diverse redenen. Na maandenlang research en vier dagen filmen heb ik uiteindelijk 25 minuten voor het hele verhaal. Dat is eigenlijk te kort. Dus moet je nadenken: wat breng je in beeld, wat niet? Die keuze is een worsteling.'


Denk jij dat de meisjes beter worden van deze documentaire?


'Ik hoop het. Ik heb ze een spiegel willen voorhouden, en dat is volgens mij gelukt. Maar ik heb vooral het grotere maatschappelijke probleem aan de kaak willen stellen. Je moet niet vergeten dat er in Amsterdam tweehonderd van dit soort meisjes rondlopen. Dat laten wij als maatschappij gewoon gebeuren. '


De documentaireserie heet Rauw en Puur. Is dat jouw stijl van documentairemaken?


'Ja, het is de rauwe werkelijkheid, eerlijk en direct. Ik denk dat je stevig in je schoenen moet staan om dit te kunnen maken. Filmen in zo'n achterstandswijk is op het randje balanceren. Je krijgt een steen naar je hoofd, of ze roepen dat je moet oprotten met je kankercamera. Die buurten zijn zo langzamerhand no go area geworden. Als er niets gebeurt, hebben we over tien jaar Franse toestanden.'


Twee jaar geleden maakte je de documentaire Sex Sells, waarin kinderen vertelden dat ze seks hadden in ruil voor een pakje sigaretten of beltegoed. Daarover ontstond ook discussie. Hoe kijk je daarop terug?


'Het was een enorme heisa. Het is heftig als er door de zwarte gemeenschap wordt geroepen dat je een racist bent. Maar dat die kids op die manier met seks omgaan, is een gevolg van een bepaalde manier van leven, van opvoeding. Daar werd in de discussie aan voorbij gegaan.'


Er was twijfel over of het probleem wel zo groot was als de film deed voorkomen. Documentairemaakster Ingeborg Beugel noemde het een makkelijke manier van televisiemaken: 'Je neemt een aantal kinderen en die laat je heel heftige dingen zeggen over seks. Klaar.'


'Ik vind dat zó nergens over gaan. Als je het onzichtbare zichtbaar maakt wordt meteen in twijfel getrokken of het allemaal wel waar is. En, bovendien, ík heb nooit gezegd dat de Nederlandse jeugd is losgeslagen. Dat maakten politici er van. Ik ben door die heisa wel minder naïef geworden. Uit zo'n documentaire wordt één spraakmakend onderdeel gepikt, de context telt niet meer.'


De jongeren waren het oneens met het beeld in de documentaire.


'Zij baalden, want zij hoopten dat het een rapfilm zou worden. Terwijl ik vanaf het begin heb aangegeven: nee jongens, dit wordt geen rapfilm. Een aantal van die jochies viel daarover.'


Het is de tweede keer dat de hoofdpersonen boos zijn over het eindresultaat. Is dat een gevolg van jouw manier van werken?


'Het draaien met probleemjongeren is moeizaam, omdat ze vaak ongrijpbaar zijn, ook voor jeugdzorg en hun ouders. Hun boosheid doet niets af aan mijn zorgvuldigheid.'


Misschien waren ze ook boos omdat je na het zien van Sex Sells zou kunnen denken: in de Bijlmer hebben alle kinderen seks in kelderboxen.


'Alle jongens en meisjes uit de Bijlmer weten dat dit speelt, want het speelt al járenlang. Als je het in beeld brengt, wordt het confronterend. Oma of opa vindt het niet leuk om te zien, maar ik vind dat je het taboe niet in stand moet houden. Ik zou zeggen: geef die kids seksuele voorlichting, probeer ze bij te brengen dat je ook seks kunt hebben op een leuke plek, met een kaarslichtje. Ik sta nog voor honderd procent achter die documentaire. Achter al m'n documentaires, trouwens. Als ik geen zin heb in heisa, moet ik maar documentaires over mieren gaan maken.'


Dat wil je niet?


'Soms denk ik wel: waarom doe ik dit ook alweer? Ook dat geleur met je programma, elke keer, is een groot nadeel van dit werk. Het uitzendtijdstip stoort me. Stel dat een lekkere bekende blondine deze documentaires zou maken, hoe zouden ze dan geprogrammeerd worden? Niet op zondagmiddag, dat weet ik zeker.'



CV Mildred Roethof


1969


Geboren in Utrecht


1990 - heden


Werkzaamheden voor verschillende programma's en omroepen, zoals AT5, RTL Boulevard, All you need is love, Vals Plat (NPS), De Vrije Radicalen (NPS), Regelrecht en Opgelicht (TROS)


2007


Aids Avenue (NPS), over aidsproblematiek in Kaapstad.


2008


Sex Sells (KRO): documentaire


over jongeren en seks.


2008


Alles voor de bal (KRO): over het leven van jonge voetbalprofs.


2009


Rauw en Puur (NPS): 4-delige documentaireserie over jongeren in Nederland.


2010


Getto Champs (NPS) : 4-delige documentairereeks die verslag doet vanuit de sloppenwijken in Zuid-Afrika.


2010


Tweede seizoen Rauw en Puur (NTR)


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden