Het is belangrijk dat misdragingen in films en series gevolgen hebben

Na #MeToo liggen films en series onder het vergrootglas. Waarom blijft de held aandringen, ook als de prinses nee zegt?

Nu de grootste scumbags door de #MeToo-beweging ogenschijnlijk zijn ontmaskerd en verbannen, verschuift de focus langzaamaan van de daders naar de cultuur. Wat verklaart de misdragingen en perverse neigingen in bredere zin?

Een reeks artikelen en video's van de afgelopen tijd probeert aan te tonen hoe ideeën over romantiek, seks en verleiding aan ons worden opgedrongen in films, series en liedjes. Zoals de opvatting dat vrouwen overmeesterd willen worden. Actrice Keira Knightley verklaarde woensdag tegen Variety haar voorkeur voor kostuumdrama's boven films die zich in het heden afspelen: in die tweede categorie 'wordt het vrouwelijke personage bijna altijd verkracht'.

In The Atlantic beschrijft journalist Julie Beck hoe kijken naar series als Gossip Girl en Buffy the Vampire Slayer (waarin romances ontstaan uit aanrandingen) en luisteren naar emo-liedjes (met teksten als: 'I'll watch you choke / You look so good in blue') haar als tiener het idee gaven dat ze als meisje passief moest wachten tot een jongen haar achternazat.

Een overtuigende analyse kwam eerder van Pop Culture Detective, een YouTube-kanaal dat zijn naam eer aan doet, over de grootste rollen van Harrison Ford. In het filmpje Predatory Romance in Harrison Ford Movies worden vier scènes ontleed uit Star Wars, Indiana Jones en Blade Runner. Films waarmee miljoenen mensen zijn opgegroeid.

Bij een scène uit The Empire Strikes Back (de derde Star Wars-film uit 1980) telt maker Jonathan McIntosh de keren dat Princess Leia de avances van Han Solo afwijst: in anderhalve minuut acht keer, van nee zeggen tot terugdeinzen. Uiteindelijk kust ze hem toch, het cliché bevestigend dat een vrouw stiekem ja bedoelt als ze nee zegt.

Problematischer is een scène uit Blade Runner (1982). Hoofdpersoon Rick Deckard probeert android Rachael te zoenen. Ze wil niet en loopt weg, maar hij slaat de deur dicht en dringt zich dreigend aan haar op. Dan begint een sensueel saxofoondeuntje te spelen, alsof de kijker moet weten: het is oké, ze wil het heus wel. Later worden ze verliefd.

Niet iedereen is even vatbaar voor het imiteren van helden uit de popcultuur, maar opgeteld dragen deze patronen wel degelijk bij aan een cultuur, een 'rape culture' zouden de overhitte Amerikanen zeggen. Kijk maar eens naar de andere filmpjes op Pop Culture Detective. Er is een sterke over adorkable misogyny (schattig-nerderige vrouwenhaat) in sitcom The Big Bang Theory. En in de video Born Sexy Yesterday wordt het cliché uit sciencefictionsfilms ontleed van het naïeve hyperseksuele meisje als alien of cyborg.

Natuurlijk moet fictie een vrijplaats blijven voor moreel verwerpelijk gedrag, niemand heeft zin in personages die alleen maar leuk en lief zijn, maar het is belangrijk dat misdragingen gevolgen hebben. Zeker in drama dat duidelijke grenzen stelt tussen goed en fout. Zoals McIntosh al zegt over de Harrison Ford-rollen: 'Ze worden wellicht als arrogant geportretteerd, maar uiteindelijk zijn ze altijd de good guys.'

V's televisierecensententeam bestaat uit Julien Althuisius, Hanna Bervoets, Gidi Heesakkers, Frank Heinen en, deze week, Haro Kraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden