Column

'Het is alsof we zeggen: Sorry, Syrië. We hebben genoeg Arabische Lente gehad'

Met S.O.S. Syrië werd de goede doelen show nieuw leven in geblazen. Maar effectief was het niet, schrijft columnist Johan Fretz. 'We weten tegenwoordig deep down wel dat we ons schuldgevoel niet kunnen afkopen door met een BN'er te bellen om wat geld over te maken.'

Beeld VARA

In de jaren negentig was het aan de orde van de dag: grote televisieshows met Bekende Nederlanders, voor het goede doel. Het goede doel was toen vaak nog Afrika. Dan belde je om zestien gulden over te maken, kreeg je Caroline Tensen of Jimmy Geduld aan de lijn: kon je meteen even een praatje maken met je favoriete tv-ster. Het aangename met het onaangename combineren zeg maar. En die knaken konden we wel missen, want de bomen groeiden tot aan de hemel.

Vijftien Miljoen Mensen
Tegenwoordig zien we ze nog wel, die shows, maar beduidend minder vaak. Het lijken meer echo's te zijn uit het tijdperk van Vijftien Miljoen Mensen, toen we onszelf meer zagen als een baken van welvaart en tolerantie, als een volk dat voor de wereld klaarstond wanneer dat nodig was. De EO en de VARA probeerden die tijden gisteren weer eens te doen herleven met S.O.S. Syrië: duidelijk maken hoe ernstig de situatie daar is en daarmee meer betrokkenheid creëren, geld inzamelen voor humanitaire hulp.

Nobel? Ja. Oprecht? Ja. Effectief? Mwah, naar S.O.S. Syrië keken slechts 347.000 mensen. Misschien door onverschilligheid, maar waarschijnlijk door verzadiging. Goede Doelen-shows werken niet meer als vroeger: we weten tegenwoordig deep down wel dat we ons schuldgevoel niet kunnen afkopen door met een BN'er te bellen om wat geld over te maken.

Er zou natuurlijk ook geen televisieshow moeten zijn om ons de ernst van de situatie te doen inzien. Het is al maanden duidelijk dat er in Syrië dagelijks tientallen doden vallen, dat Amerika passief langs de zijlijn heeft gestaan omdat ze verkiezingen hadden en dat er zonder interventie geen einde zal komen aan een gruwelijke bloederige strijd. Maar Syrië lijkt voor ons mosterd na de maaltijd.

Vervelen
De belangstelling voor de Arabische Lente was massaal. Avond aan avond keken we naar de laatste ontwikkelingen in Tunesië, Egypte, Libië. Historische gebeurtenissen waar we geen moment van wilden missen. Maar ook historische gebeurtenissen beginnen blijkbaar te vervelen. Met Syrië gingen we als publiek en media om zoals we omgaan met hypes. Alsof we zeiden: 'Oh Syrië, jullie ook nog, sorry hoor, maar we hebben nu wel weer genoeg Arabische Lente behandeld, jullie hadden maar wat eerder moeten beginnen'. Verzadigd, verveeld, alsof nieuws pas bestaansrecht heeft als het ons boeit, in plaats van bestaansrecht heeft omdat het nieuws is.

Het is een wellicht logisch gevolg van de tijd van de veelheid der dingen. Ellende voorbij zien glijden op het televisiescherm, hoe gruwelijk ook: het went. We kiezen daarom piekmomenten uit, waarin een incident of conflict aanleiding is om een heel thema uit te lichten. Maar daarna gaan we gewoon weer verder naar het volgende. Als er nu weer een scheidsrechter wordt doodgeslagen of een Mauro-achtige jongen smeekt om een verblijfsvergunning, zouden wij als publiek en de media min of meer zeggen: 'Been there, done that, saai, next!'.

In het geval van Syrië is dat al helemaal onacceptabel. We mogen hulp aan een gironummer niet bagatelliseren, want er zullen ongetwijfeld mensen geholpen worden met geld dat gisteren is ingezameld, elke aandacht voor de situatie daar is welkom, maar hoe nobel de makers van de show ook zijn: Syrië zou dagelijks groot nieuws moeten blijven, niet totdat wij het zat zijn, maar totdat de internationale gemeenschap eindelijk ingrijpt.

Johan Fretz is schrijver, cabaretier en columnist voor de Volkskrant.

 
Maar ook historische gebeurtenissen beginnen blijkbaar te vervelen. Met Syrië gingen we als publiek en media om zoals we omgaan met hypes
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden