Het is afgelopen met aapjes kijken

Kamerleden en ministers kwamen er de laatste tijd nauwelijks meer, omdat er te veel pottenkijkers rondliepen. In het vernieuwde Haagse perscentrum Nieuwspoort is weer aandacht voor beslotenheid.

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Aan mythevorming had Nieuwspoort de voorbije jaren geen gebrek. Aan een grondige opknapbeurt des te meer, alsmede aan een bezinning over de precieze functie van het internationaal perscentrum in de Haagse binnenstad dat 52 jaar bestaat.

Deze zomer heeft Nieuwspoort een noodzakelijke metamorfose ondergaan. Jaren is erover gediscussieerd, plan na plan kwam op tafel en verdween weer in de prullenbak, maar nu heeft in negen weken tijd een grondige verbouwing - kosten 1,1 miljoen euro - het pand een geheel ander aanzien gegeven. Vanaf vandaag is het vernieuwde Nieuwspoort geruisloos weer open. Een officiële heropening volgt dit najaar.

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

In weerwil van alle verhalen over dealtjes tussen politici en journalisten was de afgelopen tijd het grootste probleem van Nieuwspoort dat parlementariërs en ministers er een zeldzame diersoort waren geworden. In de sociëteit wemelde het vooral van de voorlichters, lobbyisten en public-affairsmannen, plus vreemd volk dat na een bijeenkomst in een van de zalen, nieuwsgierig naar kopstukken uit het kabinet, aan de bar nog een borrel dronk.

'Ik heb vaak van politici gehoord dat ze het aapjes kijken beu waren', zegt Lex Oomkes, politiek commentator van dagblad Trouw en voorzitter van het bestuur van Nieuwspoort. 'En dat ze daarom liever ergens anders heen gingen. Naar een terras op het Plein bijvoorbeeld, om de hoek.' Van de 2.300 Nieuwspoort-leden ('Poorters') is tweederde geen journalist of politicus.

Ledenorganisatie

Oomkes staat midden in de verbouwde sociëteit, waar tv-schermen worden afgesteld en het nieuwe meubilair een plaats krijgt. 'Nieuwspoort moet enerzijds open en transparant zijn. Een perscentrum waar journalisten, ook buitenlandse, kunnen werken en waar bezoekers zonder drempel naar binnen lopen om een debat of presentatie bij te wonen. Maar behalve een dienstverlenende instelling zijn we ook een ledenorganisatie, waar in beslotenheid gesproken moet kunnen worden, zonder dat de Poorters worden aangestaard door mensen die geen lid zijn.'

Daarop is het volgende gevonden. Wie nu Nieuwspoort binnenkomt, betreedt een grote, uitnodigende hal, waaraan ter rechterzijde vijf zalen liggen die te huur zijn voor evenementen. Ze hebben diverse maten en kunnen flexibel met elkaar worden verbonden. 'Dat was een andere voorwaarde bij de verbouwing', zegt Oomkes. 'De exploitatie moest ook bedrijfseconomisch gezien worden verbeterd.' Nieuwspoort draait, zonder subsidie, nu een jaaromzet van 1,2 miljoen euro.

Of de zalen hun oude namen terugkrijgen, staat nog niet vast. De 'Frits van der Poel-zaal' (ooit politiek verslaggever van Brandpunt en Het Vrije Volk) en de zalen Wandelganger 1 en 2 (naar het pseudoniem van Volkskrant-journalist Henry Faas) zouden heel goed herdoopt kunnen worden - het bestuur moet daarover nog besluiten. In elk geval kan premier Rutte zijn wekelijkse persconferentie in een gepimpte omgeving houden.

Oomkes: 'Het was sleets, het zag er shabby uit. Als bijvoorbeeld uitgevers een zaal hadden gehuurd voor een boekpresentatie, kregen we als feedback terug: nooit meer in die oude zooi. Dat is geen verwijt aan eerdere besturen, maar dit was gewoon hard nodig.' Vanuit de hal zijn ook de kantoorruimtes boven en een werkruimte voor journalisten te bereiken. 'Met name in voorzieningen voor audiovisuele media liepen we sterk achter.'

Premier den Uyl speelt een potje tafeltennis in 1977.Beeld HH

Nieuwspoortcode

Wie als lid de beslotenheid zoekt, slaat bij binnenkomst meteen linksaf. Alleen met de ledenpas gaat de deur open naar een afgeschermd deel van de sociëteit. Hier fauteuils, een leestafel, een deel van de bar en een verkleind rookhok waar alleen nog staand kan worden gepaft. Hier moeten politici en journalisten elkaar ongestoord kunnen ontmoeten, op basis van de vaak verguisde 'Nieuwspoortcode', die internationaal heel gebruikelijk is en bekendstaat als de Chatham House Rule: wel informatie uitwisselen, maar nooit toeschrijven aan de gesprekspartner.

Een verschuifbare wand van matglas vormt de afscheiding met de rest van de sociëteit, waar de bar doorloopt en zich het restaurantgedeelte bevindt. Dat is zowel vanuit de ledenruimte als vanuit de hal bereikbaar. Tot zijn spijt heeft Oomkes de wens om een biljart te plaatsen zien stranden. 'Vroeger was er tafelvoetbal en een tafeltennistafel. Daar zijn nog leuke foto's van, met Joop den Uyl aan het pingpongen. Maar mijn medebestuursleden vinden dat niet meer bij deze tijd passen.'

Als voorzitter drinkt Oomkes zelf, in de besloten ruimte, het eerste biertje. Brand, want Heineken is de deur uit gedaan. Hij is benieuwd naar de reacties. Hij, zelf roker, vermoedt kritiek op de kleine rookruimte. 'Rokers kwamen het hok niet meer uit, omdat er comfortabele banken stonden en een tv. Dat leidde tot een scheiding der geesten. Dan zeiden ze: ja, maar hier lijkt het het meest op het oude Nieuwspoort. Dat was voor het bestuur het beste bewijs dat de formule was verwaterd. Deze ruimte moet het oude Nieuwspoort terugbrengen, inclusief de politici. In de andere ruimtes mag heel Den Haag komen, wat zeg ik, heel Nederland.'

In de hal worden beveiligingscamera's geïnstalleerd.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden