Het interview als kruisverhoor

IN politieke interviews op tv gaat het er vaak hard aan toe. Taalwetenschapper Michelle van Waveren (29), afgestudeerd aan de UvA op 'verbaal haantjesgedrag', deed onderzoek naar tv-interviews en ontdekte dat journalisten vaak met opzet onbeleefd zijn....

- Wat gaat er mis bij harde politieke interviews?

'Ze lijken vaak meer op een kruisverhoor dan op een gesprek. Meestal wordt er bij de openingsvraag al op ingehakt. Soms begint de interviewer niet eens met een vraag, maar met een keiharde stelling. Zoals: ''U bent niet geschikt voor uw functie''. Of: ''U jaagt mensen de auto uit''. Verder interrumperen ze op een onbeleefde manier, ze drammen, herhalen en stellen harde vragen.'

- Mooi toch?

'Ja, maar in analyses heb ik ondekt dat een agressieve techniek juist minder informatie oplevert. Het wordt meer een wedstrijd in wie het beste van zich af kan bijten. Als kijker zit je op het puntje van je stoel. Het is heel spannend, en je bent geneigd partij te trekken. Ik zag Aart Zeeman in Netwerk Paul Rosenmöller interviewen over Tara Singh Varma. Hij werd helemaal klemgezet. Maar extra bekentenissen kwamen niet naar boven. Ook het lijsttrekkersdebat is een voorbeeld. Leuk hoor, maar veel inhoudelijks kwam er niet uit.'

- Waarom niet?

'Politici schieten in de verdediging. Ze zeggen niets, of ze zeggen iets wat ze normaal niet zouden zeggen. Je kunt je afvragen wat de waarde daarvan is. In zachtere interviews zag ik dat mensen op hun gemak waren en eerder dingen loslieten. Een interviewer kan beter breed beginnen, mensen warm laten draaien. Daarna kan hij ze insluiten en ze tot uitspraken laten komen.'

- Bij sommige politici heeft dat weinig zin.

'In dat geval moeten journalisten wél harde technieken inzetten.'

- Wie is er eigenlijk zo onbeleefd?

'Ischa Meijer was natuurlijk hét voorbeeld. Die zei ook dat hij helemaal niet uit was op informatie. Hij wilde dat iemand bloedend achterbleef. Rob Trip kan heel haaierig zijn, maar soms is hij ook de ideale schoonzoon. Voor hem is dat gunstig. Politici weten nooit welke kant ze aantreffen.'

- Hoe toon je aan dat journalisten met opzet onbeleefd doen in harde interviews?

'Ze gaan er bij de eerste vraag al hard in, terwijl ze nog niet eens weten of de geïnterviewde wel zijn mond houdt.'

- Als dat niets oplevert, waarom doen ze dat dan?

'Voor hun imago. Ze willen overkomen als kritisch journalist. Uit onderzoek blijkt dat journalisten de waardering van collega's belangrijker vinden dan de waardering van het publiek. Wie een politicus aankan, staat hoog in de hiërarchie. En kijkcijfers zijn ook belangrijk. Het publiek vindt het leuk om naar spektakel te kijken.'

- Politici komen er anders ook graag.

'Politici wíllen soms ook hard geïnterviewd worden. Als ze die strijd winnen, dan zijn ze de held. En wie het niet overleeft, is in elk geval in de picture geweest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden