'Het inpikken van de boom kwetst de Joden'

Jaap Stam

AMSTERDAM - De Anne Frankboom, de boom waarop Anne Frank uitkeek in het Achterhuis, figureert in een aangifte van smaad. Aannemer Rob van der Leij, die de restanten van de vorig jaar omgewaaide kastanjeboom heeft opgeslagen op zijn terrein, wordt door bestuurslid Arnold Heertje van de stichting Support Anne Frank Tree beschuldigd van diefstal van Joods cultureel erfgoed.


Heertje schrijft in een brief aan Van der Leij dat hij 'een attitude heeft als velen die zich in het voetspoor van de vernietiging van miljoenen Joden vervolgens ook hun eigendommen toe-eigenden'. Van der Leij voelt zich hierdoor 'buitengewoon gekwetst' en heeft advocaat Gerard Spong verzocht namens hem aangifte te doen van deze 'infame beschuldiging'.


Heertje stuurde een afschrift van de brief aan 'enkele betrokkenen'. Wie dat zijn, is niet duidelijk. De bekende econoom wil niet op de zaak ingaan. Hij schreef de brief nadat Van der Leij de restanten van de Anne Frankboom had opgeslagen op het terrein van zijn bedrijf, Van der Leij Bouwbedrijven. Eerder had Van der Leij laten weten dat hij ervan uitging 'vrijelijk over de restanten te kunnen beschikken' zolang de stichting hem nog geld was verschuldigd.


Van der Leij spreekt tegen dat hij de restanten gebruikt als pressiemiddel. 'We zullen ze niet verkopen of verzagen.' Helga Fassbinder, voorzitter van de stichting Support Anne Frank Tree, zegt niet bang te zijn dat Van der Leij de boom als brandhout zal gebruiken. 'Hij zou de halve wereld over zich heen krijgen als hij dat zou doen. Het inpikken van de boom is wildwestgedrag, onwettelijk en kwetsend voor de Joodse gemeenschap. Het roept fatale herinneringen op.'


Met eigenaar Henric Pomes van de gewilde restanten, in wiens tuin de wereldberoemde boom stond, overlegt met de stichting wie een stuk krijgt. Instellingen en particulieren uit de hele wereld willen een stuk van de kastanje. Zij hoeven hiervoor niet te betalen. Voorwaarde is dat ze het niet commercieel gebruiken.


Twee dagen nadat Van der Leij de brief van Heertje had ontvangen, sloeg hij terug, ook per post: 'Je toont met jouw brief aan dat je meent het je te kunnen permitteren om je eigen tekortkomingen en gemis aan oprechte verantwoordelijkheid en integriteit telkenmale weer af te schuiven door verwijzingen naar het Joods cultureel erfgoed, het vergrijpen daaraan, het roven daarvan en dreigementen van het type Befehl ist Befehl.'


Het conflict tussen Van der Leij en de stichting draait om geld. Van der Leij Bouwbedrijven heeft een rekening van 37 duizend euro ingediend voor het ruimen, afvoeren en opslaan van de restanten van de Anne Frankboom. Volgens een expert van de verzekering bedragen de kosten 28 duizend euro. Dat bedrag is overgemaakt naar de aannemer.


Ook krijgt Van der Leij nog 15 duizend euro voor het maken van de stalen constructie die de doodzieke boom overeind had moeten houden. Van der Leij Bouwbedrijven was de hoofdaannemer van de op 24 meter diep geslagen heipalen verankerde bokconstructie.


De stichting betwijfelt of ze de 15 duizend euro nog verschuldigd is, nu de constructie het na ruim twee jaar begaf. Een verzekeringsexpert heeft vastgesteld dat het laswerk ondeugdelijk was. Van der Leij noemt dit een eenzijdige bewering. Mocht de stichting Van der Leij Bouwbedrijven aansprakelijk stellen, dan laat zijn verzekering een contra-expertise opstellen, verwacht Van der Leij.


Daarnaast steggelen Van der Leij en de stichting erover of de stichting Van der Leij opdracht heeft gegeven voor het ruimen van de boom. Van der Leij zat tot voor kort in het bestuur van de stichting Support Anne Frank Tree. Na de beledigingen van Heertje is hij eruit gestapt. Volgens de stichting is Van der Leij geroyeerd.


De stichting en Van der Leij zijn met elkaar in gesprek om het conflict te beslechten zonder tussenkomst van de rechter. De stichting laat bij monde van Fassbinder weten goede hoop te hebben eruit te komen. Van der Leij is gereserveerder. 'De tijd zal het moeten uitwijzen.'


Als ze tot een vergelijk komen, zal Van der Leij de aangifte tegen Heertje niet intrekken. 'Dat is een gescheiden zaak. Ik heb aangifte gedaan tegen Arnold Heertje persoonlijk, niet tegen het stichtingsbestuur.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden