Het ideaal van een flexibel orkest

Piet Heuwekemeijer, violist en voormalig directeur van het Concertgebouworkest en van de omroeporkesten in Hilversum, is zaterdag, op zijn 93ste verjaardag, overleden in Blaricum....

Roland de Beer

Toen het Concertgebouw en zijn orkest in 1951 met elkaar in conflict kwamen tijdens een oproer over het optreden van een ‘foute’ dirigent (de Nederlandse Duitser Paul van Kempen), werden orkest en gebouw bestuurlijk van elkaar gescheiden en kreeg Heuwekemeijer als woordvoerder van de musici steeds meer taken toegeschoven. Hij werd in 1959 directeur van het Concertgebouworkest, maar moest in 1967 opstappen omdat hij naar de smaak van bestuurders en de toenmalige chef Haitink te veel op het aambeeld hamerde van een ‘orkestenplan’ dat voorzag in repertoire-uitbreiding en de vorming van kamerensembles binnen orkesten.

Avant-gardisten als de componisten Schat, Andriessen en Reinbert de Leeuw betichtten hem daarentegen van conservatisme bij het niet-aanstellen van hun favoriete dirigent Bruno Maderna.

Als zakelijk leider van de omroeporkesten propageerde Heuwekemeijer van 1968 tot 1980 zijn idealen over flexibele orkesten en ensembles met meer succes. Het maakte de wereldcarrière mogelijk van het door omroepmusici geformeerde Orlando Strijkkwartet.

Als kenner van het ‘bestel’ zat Heuwekemeijer na zijn pensionering in commissies die een adviserende stem uitbrachten over het voortbestaan of fuseren van orkesten. Hij was viooldocent van het Amsterdam Muzieklyceum en publiceerde in 2000 De autobiografie van Piet Heuwekemeijer.

Tegen zijn 80ste verhuisde hij naar het Rosa Spierhuis in Laren, genoemd naar de Joodse harpiste die hij tussen 1935 en 1942 tegenkwam in het Concertgebouworkest onder Mengelberg, Van Beinum en gastdirigenten als Bruno Walter en Pierre Monteux.

Roland de Beer

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden