Het ideaal is niet in oneliners te slijten

Het milieu interesseert mensen wel degelijk, bewees Al Gore met zijn film. Daaraan kan het dus niet liggen dat GroenLinks niet groeit....

Van onze verslaggeefster Yvonne Doorduyn

Bang zijn ze niet bij GroenLinks. De ‘Femke on Tour’-aardgasbus rijdt deze middag zonder schroom het terrein van de TU Delft op. Studenten van de faculteit Lucht- en Ruimtevaarttechniek zijn massaal uitgelopen om Femke Halsema te ontmoeten. En haar het vuur aan de schenen te leggen, blijkt nog geen vijf minuten later.

Want de jongens van lucht- en ruimtevaarttechniek houden nu eenmaal van vliegtuigen. ‘U helpt de KLM failliet!’ ‘U dwarsboomt Schiphol!’ In het strakke campagneschema is slechts tijd voor een korte wellesnietesdiscussie, maar Halsema belooft terug te komen.

Het zijn marginale oprispingen in een verder vlekkeloze campagne. ‘De beste campagne ooit’, beweert Steven de Vries, voorzitter van GroenLinks’ jongerenorganisatie Dwars. ‘We stralen positivisme uit, verfrissend, uitnodigend.’

Toch staat GroenLinks er in de peilingen slecht voor. De partij haalt zes, maximaal zeven zetels, terwijl ze er in de Tweede Kamer nu acht heeft. Eenderde van de GroenLinks-stemmers van 2003 stapt volgens TNS NIPO op 22 november over naar de SP. Waarom weet GroenLinks niet één van de gepeilde 29 zetels van Jan Marijnissen weg te snoepen?

Het milieu boeit niet, was lange tijd het argument. En inderdaad, als het economisch tegenzit verslapt de aandacht voor het milieu. Toch gaat die vlieger dezer dagen niet op. Sinds Al Gore Nederland begin oktober overspoelde met zijn inconvenient truth, is de aandacht voor klimaatverandering terug van weggeweest. Dat milieu en dierenwelzijn wel degelijk boeien, bewijst Marianne Thieme van de Dierenpartij. Zij komt volgens de peilingen volgende maand met twee zetels in de Kamer – zetels die waarschijnlijk in het verleden GroenLinks toebehoorden.

‘Kiezers stemmen sneller op een partij in the winning mood’, werpt Tof Thissen op, Eerste Kamerlid voor GroenLinks. De ‘bizarre’ winst van de SP is vergelijkbaar met die van Fortuyn in 2002, denkt Marius Ernsting, oud-Kamerlid van de communistische partij CPN, een voorganger van GroenLinks. ‘De SP is een onvredepartij. De recalcitrantie van de LPF zit nu in de SP.’ Volgens De Vries van Dwars past Marijnissen voor meer stemmen gewoon zijn standpunten aan. ‘Wij houden liever vast aan onze eigen idealen.’

Feit is dat GroenLinks onder Halsema – nog na de grote koerswijzigingen onder Rosenmöller – drastisch is veranderd. Verjongd, zo wie wil. ‘GroenLinks heeft een intellectueler imago gekregen. Er is meer nadruk gekomen op individualiteit in plaats van collectiviteit’, analyseert Christian Jongeneel, lid van De Linker Wang, het GroenLinks-platform voor geloof en politiek. Eerste Kamerlid Thissen noemt het ‘solidair individualisme’. ‘Het collectiviteitsdenken mag de individuele ontplooiing niet uitschakelen.’

Hoewel ze Halsema beiden in haar missie steunen, is er ook twijfel of het verhaal bij de kiezer goed overkomt. ‘Ons nieuwe denken verkoopt minder makkelijk met oneliners’, zegt Thissen. Het is een risico, vindt Jongeneel. ‘Het wekt de indruk dat mensen meer op zichzelf zijn aangewezen. We verlangen abstract inzicht, dat is moeilijk te vertalen naar Jan-met-de-pet.’

Veel GroenLinksers berusten in dat lot. ‘Ik ben apetrots als we zes zetels halen terwijl we de partij zo hebben vernieuwd’, zegt Thissen. De Vries van Dwars: ‘Als onze idealen mensen niet aanspreken, jammer dan.’ Ernsting: ‘So be it.’

En zo is ook de sfeer in de met klimop beklede campagnebus: vertrouw op de eigen idealen, dan komt het allemaal goed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden