interviewGabrielle Blair

Het iconische twitterdraadje over abortus dat maar viral blijft gaan: ‘Raakt een vrouw ongewenst zwanger, dan heeft een man dat altijd veroorzaakt’

Gabrielle Blair schreef in 2018 een twitterdraadje over ongewenste zwangerschap. Deze maand ging het viral, voor de vierde keer. ‘Ik wil laten zien hoe onevenwichtig de situatie is door de rollen om te draaien. Fascinerend dat velen daar zo boos van worden.’

Loes Reijmer
Gabrielle Blair: ‘Sperma mag alleen in de buurt van een baarmoeder komen als mannen met hun partner hebben besloten om kinderen te krijgen. Tot die tijd moeten ze zo veel mogelijk barrières opwerpen.’ Beeld Rebecca Fertinel
Gabrielle Blair: ‘Sperma mag alleen in de buurt van een baarmoeder komen als mannen met hun partner hebben besloten om kinderen te krijgen. Tot die tijd moeten ze zo veel mogelijk barrières opwerpen.’Beeld Rebecca Fertinel

‘Ik ben moeder van zes kinderen, en een mormoon.’ Zo begint een bekend twitterdraadje, een reeks van 63 tweets over abortus die inmiddels iconisch kan worden genoemd.

Of nee, eigenlijk gaat het draadje juist níét over abortus. Zelf is ze groot voorstander van het recht op keuzevrijheid, daar niet van. Maar in de maatschappelijke discussie gaan twee dingen fout, vindt Gabrielle Blair (47). We focussen op abortus, terwijl we het eigenlijk zouden moeten hebben over ongewenste zwangerschappen. Hoe die veroorzaakt worden, en wie geacht wordt ze te voorkomen. Want dat is volgens haar de tweede fout: die verantwoordelijkheid ligt nu bijna volledig bij vrouwen. Terwijl, zo schrijft ze in haar tweede tweet, ‘mannen 100 procent van de ongewenste zwangerschappen veroorzaken’.

Ze liep al langer rond met het plan haar gedachten te delen, maar wist niet waar. Op haar site Design Mom, een blog over moederschap en interieur? Mwah, daarvoor was haar relaas te boos. Instagram dan? Idem. Twitter gebruikte ze nauwelijks, maar half september 2018, ten tijde van de hoorzittingen voor de benoeming van de conservatieve Brett Kavanaugh tot opperrechter, toog ze naar het sociale medium waar woede doorgaans het gemoed dicteert.

Ervaring met het schrijven van twitterdraadjes had ze niet. ‘Idealiter zijn ze ongeveer 5 tweets lang; mijn draadje telt 63 tweets. Dat is gestoord, echt veel en veel te lang’, vertelt de Amerikaanse, die sinds drie jaar in Frankrijk woont. ‘Hoe snel kan ik al die tweets verwijderen als niemand ze liket, dacht ik nog terwijl ik ze online plaatste.’

Het tegenovergestelde gebeurde: haar draadje vloog de wereld over. De eerste tweet is inmiddels ruim 36 miljoen keer getoond in de tijdlijn van gebruikers, en 200 duizend keer geretweet. Er gaat geen dag voorbij zonder dat ze retweets of reacties krijgt. En op momenten dat de discussie oplaait, zoals begin deze maand, toen bekend werd dat het Amerikaanse Hooggerechtshof op het punt staat het recht op abortus te schrappen, krijgt ze de hele dag door notificaties. ‘Het draadje is vier keer opnieuw viral gegaan’, zegt ze. ‘En deze laatste keer meer dan ooit tevoren.’

Haar tweets raken een gevoelige snaar, ze hebben iets waardoor mensen ze willen delen: ‘Lees dit!’, ook vier jaar later nog. Twitteraars wuiven haar lof toe in het Engels, Spaans, Duits, IJslands, Nederlands. Ze noemen het betoog briljant, spot-on, ‘een van de beste dingen die ik ooit heb gelezen’.

Blair weet de blik te verleggen in een debat waarin alles al gezegd lijkt te zijn. Ze trekt de discussie breder: wie echt wil dat abortus verdwijnt, moet kijken naar wat eraan voorafgaat. Ze morrelt aan een vanzelfsprekendheid waarmee vrouwen zijn grootgebracht: dat het hún taak is om ongewenste zwangerschappen te voorkomen. En dat de gevolgen, mocht het toch misgaan, ook voor hen zijn. Zelfs feministen lijken haar tweets een eyeopener te vinden. Als je de discussie over abortus op sociale media de afgelopen jaren een beetje volgde, dan zag je de argumenten uit het draadje terugkomen.

En mannen? Natuurlijk zijn er velen die positief reageren. Maar ze heeft ook een dagtaak aan het blokkeren van accounts. ‘Daar heb ik inmiddels een ritueel van gemaakt’, zegt ze. ‘Ik word wakker, blokkeer 20 minuten lang en sta dan pas op.’ Eerlijk is eerlijk: het discussiëren met onbekenden is ook een uitlaatklep. ‘Als het nieuws me boos maakt, zoals nu vanwege het Hooggerechtshof, en ik heb een ventiel nodig, dan ga ik naar Twitter. Dat is beter dan ruziemaken met een oom of tante.’

U begint uw relaas met de mededeling dat u zes kinderen heeft en een mormoon bent, lid van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Waarom?

‘Dat heb ik heel bewust gedaan. Die zes kinderen maken me geloofwaardig, er kan geen karikatuur van me worden gemaakt als beha-verbrandende, boze feminist die mannen en moederschap heeft afgezworen. En dat ik mormoon ben, zal meer mensen verleiden het draadje te lezen. Mormonen hebben een conservatief imago. Vaak zijn ze dat ook, maar niet allemaal. Abortus is in de Verenigde Staten in hoge mate een religieus issue, de tegenstanders gebruiken religieuze argumenten. Door mijn geloof te benoemen, laat ik zien dat ik bekend ben met hun overtuigingen – ik ben het er alleen niet mee eens. Je kunt je geloof niet aan anderen opdringen. Volgens mij beseffen de tegenstanders van abortus niet eens dat ze dat doen. Ze gaan ervan uit dat hun religie dominant is en dat altijd zal blijven.’

Blair werd geboren in Zuid-Californië, maar verhuisde met haar ouders op jonge leeftijd naar Utah, thuisbasis van de mormonen. Ze studeerde grafisch ontwerpen en verhuisde met haar man naar New York toen ze zwanger was van hun derde kind. In 2006, hoogtijdagen van de blogs, begon ze daar haar blog Design Mom, nog altijd haar voornaamste werk.

De Amerikaanse heeft altijd geschreven voor het internet en dat lees je af aan de gevatte, luchtige toon van haar draadje. Mannen die een grote mond hebben over reproductieve rechten, zo schrijft ze in haar eerste tweet, ‘hebben nul interesse in het voorkomen van abortus’.

En dan, in de tweede en derde: ‘Als je wilt dat abortus verdwijnt, dan moet je ongewenste zwangerschappen voorkomen. En mannen zijn 100 procent verantwoordelijk voor ongewenste zwangerschappen. Nee echt, dat zijn ze. Misschien denk je nu: it takes two! En ja, dat is zo in het geval van bewuste zwangerschappen. Maar alle ongewenste zwangerschappen worden veroorzaakt door de onverantwoordelijke ejaculaties van mannen. Punt uit. Geloof je me niet? Ik zal het met je doornemen.’

Kijk om te beginnen eens naar het aantal dagen dat mannen en vrouwen een zwangerschap tot stand kunnen brengen, tweet Blair. Vrouwen zijn slechts twee dagen per maand vruchtbaar, mannen kunnen elke dag kinderen verwekken. Mannen zouden zelfs meerdere vrouwen op een dag zwanger kunnen maken. ‘Dus als je alleen al kijkt naar basale biologie en de kalender, dan zie je direct dat mannen hier het probleem zijn.’

Ze gidst haar lezers langs anticonceptie, ‘de beste uitvinding van vorige eeuw’. Maar ook met heel vervelende bijwerkingen die vrouwen op de een of andere manier maar voor lief moeten nemen. En dat terwijl onderzoeken naar anticonceptie voor mannen werden stopgezet vanwege vrijwel dezelfde bijwerkingen. Gelukkig zijn er condooms, merkt ze op: goedkoop en makkelijk verkrijgbaar. Het ideale voorbehoedsmiddel, in die zin. Dus waarom gebruiken mannen ze niet? O ja, schrijft ze, mannen vinden seks met een condoom niet zo fijn. Niet pijnlijk of onaangenaam, maar gewoon net iets minder fijn. En dat is blijkbaar voldoende reden om ze niet te gebruiken. Voor het zingen de kerk uit dan maar? Ook íéts minder fijn. ‘Dus mannen zijn bereid het leven, de gezondheid en het welbevinden van vrouwen te riskeren voor vijf seconden iets meer genot tijdens het orgasme.’

In de resterende 40 tweets schetst ze hoe weinig gevolgen er zijn voor mannen die een ongewenste zwangerschap veroorzaken. En dat ze daardoor nooit iets zullen veranderen aan hun ‘onverantwoordelijke ejaculaties’. Ze gaat een gedachtenexperiment aan: wat is net zo zwaar, pijnlijk, duur, gevaarlijk en levensveranderend als vrouwen dwingen een ongewenste zwangerschap te voldragen? Testikels eruit, misschien?

Als dát de consequentie zou zijn voor mannen die een vrouw ongewenst zwanger maken, dan zijn abortussen binnen drie maanden verleden tijd, stelt Blair. ‘Kun je met je hoofd niet bij zo’n fysieke straf voor mannen, terwijl je een fysieke straf voor vrouwen wel prima vindt? Oké.’

Meer aandacht voor preventie dan? Verplichte sterilisatie vanaf de puberteit, terug te draaien op het moment dat mannen echt kinderen willen – het sperma bewaard, voor de zekerheid? Er zijn vast betere ideeën, besluit ze. ‘Mijn punt is dat het nonsens is om te focussen op vrouwen als je wilt dat abortus verleden tijd wordt.’ Want, nogmaals: ‘Onverantwoordelijke ejaculaties veroorzaken 100 procent van de ongewenste zwangerschappen.’

Gabrielle Blair: ‘Het klinkt misschien alsof ik boos ben op mannen, maar in Amerika is dit gewoon onze cultuur. Ook vrouwen denken dat het orgasme van mannen het allerbelangrijkste is.’ Beeld Rebecca Fertinel
Gabrielle Blair: ‘Het klinkt misschien alsof ik boos ben op mannen, maar in Amerika is dit gewoon onze cultuur. Ook vrouwen denken dat het orgasme van mannen het allerbelangrijkste is.’Beeld Rebecca Fertinel

Critici noemen uw draadje eenzijdig.

‘Je kunt niet alle schuld bij mannen leggen, zeggen ze dan. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. En natuurlijk is het zo dat je een zwangerschap samen moet voorkomen. Het is geweldig als hij een condoom gebruikt en zij de anticonceptie kiest die ze prettig vindt, dat ze er samen zorgvuldige en respectvolle gesprekken over hebben. Maar zo gaat het nu niet. In werkelijkheid worden alleen vrouwen geacht een zwangerschap te voorkomen, en als het misgaat krijgen zij de schuld.

‘Dit is meer feit dan opinie: de markt voor anticonceptie heeft een waarde van 8 miljard dollar in de VS. Daarvan wordt 83 procent gemaakt voor vrouwen én gekocht door vrouwen. Vrouwen kopen zelfs 33 procent van de condooms! En als er toch een kind komt, dan dragen zij de gevolgen: het is een gegeven dat veel kinderen wereldwijd niet eens weten wie hun vader is. In de VS betalen veel mannen geen alimentatie omdat ze het kind niet erkennen.

‘Als mannen zich na het lezen van mijn draadje laten steriliseren of de volgende keer dat ze seks hebben, zelf beginnen over condooms – en dus niet wachten tot zij erom vraagt – dan is dat prachtig. Maar mijn voornaamste doel was aantonen hoe onevenwichtig het nu is door de rollen om te draaien: wat als mannen volledig verantwoordelijk zijn én worden gehouden? Het is fascinerend dat velen daar zo boos van worden.’

Vaak komen ze niet verder dan uw tweede tweet, vertelde u in een podcast.

‘Daar lopen ze vast. Ik zeg met het draadje: hé man, als je abortussen wilt voorkomen, kijk dan eens wat je zelf kunt doen. Maar ze blijven er maar op hameren dat het niet eerlijk is van mij tegenover mannen. Oké, zeg ik dan, maar nu dragen vrouwen ongeveer 95 procent van de verantwoordelijkheid. Is dat wel eerlijk? Daar heb je nog nooit over getwitterd, terwijl je nu al zeven uur in mijn mentions aan het schreeuwen bent over hoe oneerlijk het voor jou is. Het is alleen maar een idee van mij, hè. Het gaat niet gebeuren: ik ben geen president, ik heb geen macht. Ze zijn alleen al boos over het idee, niet over de werkelijkheid waarin vrouwen altijd al de last dragen, eeuwenlang. Niet alleen conservatieve christenen reageren zo, hoor. Ook mannen die eigenlijk voor keuzevrijheid zijn.’

Het is de tegenstanders van abortus vaak niet om abortus te doen, zegt u. Waar is het ze wel om te doen?

‘Niets van wat ze betogen zal het aantal abortussen omlaagbrengen. We weten immers wat werkt: goede seksuele voorlichting en makkelijk verkrijgbare anticonceptie. Maar daar hoor je ze nooit over.

‘Ik kan alleen maar voor de VS spreken, natuurlijk. Veel Amerikanen worden ongemakkelijk van het idee dat een vrouw geniet van seks. Dat ze seks heeft om de seks, niet om een baby te krijgen en moeder te worden. Het gaat om het controleren van vrouwen, de zwangerschap is dan de straf. En daar blijft het niet bij, want ze worden moeder, voor de rest van hun leven. Of ze stellen hun kind beschikbaar ter adoptie, wat een levenslang trauma voor zowel ouder als kind kan zijn.

‘Zelf heb ik zes kinderen en daardoor ben ik eigenlijk alleen maar meer voor keuzevrijheid geworden. Ik had normale zwangerschappen en bevallingen, weinig aan de hand. En toch vond ik ze traumatisch. Een kind krijgen vergt het uiterste van je lichaam. Het is loodzwaar en gevaarlijk. Ik vind het gestoord dat we vrouwen dwingen dit te doorstaan als ze ongewenst zwanger zijn.

‘In onze cultuur hebben we het vaak over het moederinstinct: dat vrouwen weten wat het beste is voor de kinderen. Maar als je dat gelooft, dan zou je ook vrouwen moeten vertrouwen die zeggen: dit is niet het moment om een kind te krijgen. Dat is hetzelfde instinct, toch? Maar zo werkt het kennelijk niet.’

We hebben mannen geleerd dat hun genot het allerbelangrijkste is, schrijft u in het draadje. In welke zin?

‘In Amerika groeien we op met het idee dat seks iets voor mannen is. Het genot is voor mannen, het orgasme is voor mannen. We vinden het helemaal niet gek als vrouwen geen orgasme krijgen tijdens de seks. Als dat omgekeerd zou zijn, als de man dus niet klaar zou komen, dan zouden velen het niet eens als seks classificeren.

‘Het klinkt misschien alsof ik boos ben op mannen, maar dit is gewoon onze cultuur. Ook vrouwen denken dat het orgasme van mannen het allerbelangrijkste is. En zo is het ook algemeen geaccepteerd dat mannen nu eenmaal niet van condooms houden. Seks zonder condoom staat hoger aangeschreven, als een soort verovering. Bizar.’

‘We moeten mannen leren dat hun sperma gevaarlijk is’, zei u in een podcast. Dat klinkt heftig.

‘Ja, dat klinkt extreem en ik wil jongens geen schrik aanjagen – of nou ja, eigenlijk wel een beetje. In de VS ontbreekt het aan goede seksuele voorlichting. In streng religieuze staten wordt alleen onthouding geleerd, daar is het aantal tienerzwangerschappen natuurlijk hoog. Ik zou willen dat we betere seksuele voorlichting krijgen, en dan niet een keertje, maar elk jaar opnieuw. Het gesprek normaliseren.

‘En ja, dan moeten we jongens leren dat hun sperma serieus spul is. Geweldig spul, je kunt er immers mensen mee maken, maar daardoor ook heel gevaarlijk. Vrouwen die zwanger raken, kunnen hun baan verliezen. Meisjes kunnen verstoten worden door hun familie. Het enige moment waarop hun sperma in de buurt van een baarmoeder mag komen, is als ze samen met hun partner hebben besloten om kinderen te krijgen. Tot die tijd moeten ze zo veel mogelijk barrières opwerpen.

‘Interessant is dat Nederland voor progressief Amerika een voorbeeldland is op het gebied van seksuele voorlichting. Seks is geen taboe, iedereen gaat er respectvol mee om, kinderen kunnen er met hun ouders over praten, er zijn weinig tienerzwangerschappen. Dat is tenminste wat wij over jullie horen. Mijn draadje gaat de hele wereld over – laatst is het zelfs in het Japans vertaald – maar wat me opvalt, is dat het elke dag wel door Nederlanders wordt geretweet. En dat verbaast me eigenlijk, omdat we jullie zo verlicht vinden. Toch is er blijkbaar zelfs in Nederland nog een discussie te voeren.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden