Het huishoudboekje van de overheid

Inzicht in de uitgaven van overheidsinstellingen via open data, dat is wat oprichter Lex Slaghuis met Open Spending Nederland wil realiseren. Fijn voor de burger, maar ook de overheid zelf kan profiteren van open data.


Wat is Open Spending?


'Een initiatief dat zich inzet voor het openen van overheidsfinanciën, zodat de boekhoudingen van overheden op allerlei verschillende niveaus inzichtelijk worden. Dat gebeurt via open data; publieke, elektronisch beschikbare informatie speciaal bedoeld voor computers.'


Wie zit hierop te wachten?


'Voor burgers is het prettig om te weten waar hun belastinggeld aan wordt besteed, of het nu op rijks- of gemeentelijk niveau is. Bedrijven kunnen ervan profiteren, omdat ze zien aan wie en voor welk bedrag een bepaald project is uitbesteed. Dan kunnen ze de overheid bijvoorbeeld een goedkopere optie bieden.'


Maar de overheid heeft toch helemaal geen zin om haar financiën vrij te geven?


'Ze vinden het inderdaad eng om informatie te delen, stel dat er fouten in de boekhouding zitten. Maar het interessante is dat ze zelf ook van transparantie kunnen profiteren. Ambtenaren krijgen inzicht in de uitgaven van bestuurders, zodat ze zich kunnen borgen tegen corruptie. Een bestuurder met vakantiehuis in Spanje valt zo direct door de mand. Andersom kunnen bestuurders zien of ambtenaren niet steeds dezelfde partijen inschakelen.'


Eurocommissaris Neelie Kroes is een groot voorstander van open data.


'Het is wel duidelijk dat de EU sterk gelooft in open data, voor dit jaar hebben ze al 100 miljoen euro aan subsidies voor open data initiatieven verstrekt. In Brussel worden regelmatig workshops gegeven door echte computernerds, die dan in een paar stappen laten zien hoe visbedrijven met 2 miljoen euro aan subsidie voor duurzame visserij ook tonnen aan boetes voor vissen in beschermde wateren hebben. Dat is toch geweldig?'


Loopt Nederland achter in vergelijking tot het buitenland?


'Een beetje wel. In het Verenigd Koninkrijk is Openly Local, de Angelsaksische variant van Open Spending, al ingevoerd bij alle gemeenten. Ook in landen als Brazilië, Frankrijk en de Verenigde Staten zijn vergelijkbare initiatieven ontstaan. Zelfs in Rusland, toch niet het land dat bekend staat om zijn openbaarheid van bestuur, heeft president Medvedev open data ingezet om corruptie op lager overheidsniveau tegen te gaan. Overigens zijn we nu wel concreet in gesprek met een aantal gemeenten, dus het begint te komen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.