Het hoogtepunt voorbij

Het moeizame slot van zijn loopbaan neemt niet weg dat Paul Rosenmöller een goede leider was.

Daardoor kan hij niet meer de energie opbrengen voor een nieuwe campagne, laat staan voor een nieuwe periode van vier jaar fractievoorzitterschap in de Kamer. Rosenmöller is vanaf 1994 politiek leider van GroenLinks geweest.

Uit plichtsgevoel heeft Paul Rosenmöller aanvankelijk positief gereageerd op het verzoek van de partijtop 'nog één keer de kar te trekken', maar vrij snel na die toezegging zag hij in dat het beter was van zijn besluit terug te komen.

Paul Rosenmöller heeft Groenlinks van een onzekere splinter tot een zelfbewuste politieke partij weten te maken. De doorbraak kwam in 1998, toen de partij van vijf naar elf zetels sprong. Rosenmöller was het tegendeel van de sectarische gelijkhebber. Voortdurend zocht hij naar mogelijkheden coalities te sluiten. Zijn einddoel was een progressieve regering van GroenLinks, PvdA en CDA.

In het voorjaar van 2001 maakte de linkervleugel van het CDA, onder leiding van de toenmalige voorzitter Marnix van Rij, ouvertures richting GroenLinks. Na de machtswisseling binnen het CDA was die vrijage snel afgelopen. Ook de PvdA van Melkert maakte geen openingen richting GroenLinks, waardoor Rosenmöller met lege handen kwam te staan.

De zwenkingen die Rosenmöller maakte ten aanzien van de Amerikaanse acties in Afghanistan, schiepen verwarring. Door de verrechtsing van het politieke klimaat als gevolg van de opkomst van Fortuyn raakte GroenLinks in het defensief. Rosenmöller was een veel fellere bestrijder van Fortuyn dan zijn SP-collega Marijnissen. Hij moest dat bekopen met een haatcampagne tegen hemzelf en zijn gezin.

Het moet voor Rosenmöller frustrerend zijn geweest dat GroenLinks, in tegenstelling van de SP, niet wist te profiteren van het verval van de grote concurrent, de PvdA. GroenLinks bleef een partij voor linkse intellectuelen die de sprong naar een bredere kiezersgroep niet kon maken. Zij bleef trouw aan een enigszins zoetsappig multiculturalisme en leek ook het thema veiligheid pas heel laat serieus te nemen. Dat geldt zeker ook voor Rosenmöllers beoogde opvolger, Femke Halsema, van wie geen inhoudelijke koerswijzigingen verwacht hoeven te worden.

Rosenmöller heeft aangevoeld dat hij over zijn hoogtepunt heen was. Hij was zelf niet meer in staat GroenLinks groter te maken. Omdat niemand hem kon of wilde wegsturen, was hijzelf de enige die het besluit kon nemen om plaats te maken. Daarmee heeft hij zijn partij een goede dienst bewezen.

Het moeizame slot van zijn loopbaan neemt niet weg dat Paul Rosenmöller een goede leider was, die van 'klein links' een middelgrote partij maakte.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden