Het hoofd als molen

'Mijn onophoudelijke zelfanalyses zijn pogingen tot inzicht en geen confessiedrift', merkt Frida Vogels (1930) op in het achtste deel van haar Dagboek dat de jaren 1970-1971 beslaat. De schrijfster is dan veertig jaar en leeft nog altijd met haar Italiaanse man in Bologna.


'Nog altijd', want vanzelfsprekend is dat niet. Ze is er al enige tijd van overtuigd dat ze bij hem weg moet gaan omdat ze het gevoel heeft dat hij haar niet ziet zoals ze echt is en dat ze elkaar te weinig kunnen geven. Ze voelt zich 'een wandelende leugen', en lijdt wellicht aan een depressie. Haar 'hoofd is een molen. Alle brokken worden tot gruis vermalen en voortdurend wordt er nieuw materiaal binnengebracht, dat houdt niet op.' Schrijven is de enige manier om een beetje grip op het leven te krijgen.


Haar dagboek getuigt van een ongelooflijk sterke drang om zichzelf en de mensen om haar heen te doorgronden. Dat doet ze nauwgezet en zo analytisch mogelijk, waardoor haar bespiegelingen het persoonlijke overstijgen. Was dat niet het geval, dan zou het lezen van al die honderden pagina's dagboekaantekeningen nooit zo boeiend en bijzonder zijn.


Af en toe zegt ze iets over haar literaire werk ('ik heb dat boek nu eenmaal te schrijven') en ze schrijft geregeld flarden van gedichten. Wat helaas ontbreekt is een index, want wie was Dea ook alweer, die Diva verwondt met een schoen?


Aan confessiedrift heb je ook weinig, al helemaal als het gaat om iemand die geen publieke figuur is noch wil zijn. Toch probeer je je onwillekeurig een voorstelling te maken van de schrijfster wier houding tot haar man gekenmerkt wordt door 'een mengeling van rebelsheid en slaafse onderworpenheid'.


Ook wil je graag haar overpeinzingen begrijpen over haar relatie met vrienden zoals Lousje en Han Voskuil, haar vader (die plotseling overlijdt) en haar jongere broer. Of je daarin slaagt of niet, door haar manier van ontleden wordt je geest hoe dan ook gescherpt.


Ruim 300 pagina's dagboek per jaar en nóg, verzucht Vogels, 'is er zo ontzettend veel dat ik zou willen onthouden en opschrijven.' Op naar deel negen.


Frida Vogels: Dagboek 1970-1971.

Van Oorschot; 609 pagina's; € 29,50.


ISBN 9789028242081.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden