Reportage

Het hoger onderwijs is heropend, maar er is geen zelftest in zicht

Studenten van de Christelijke Hogeschool Ede maken zich buiten op voor hun eerste les sinds de coronacrisis uitbrak.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Studenten van de Christelijke Hogeschool Ede maken zich buiten op voor hun eerste les sinds de coronacrisis uitbrak.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het hoger onderwijs is maandag zeer beperkt en onder strikte voorwaarden open gegaan. Bij de Christelijke Hogeschool in Ede zijn de studenten dolblij, de docenten minder. ‘Waarom gaan we niet pas na de zomer open?’

Toen demissionair premier Rutte vorige week dinsdag aankondigde dat het hoger onderwijs weer open mocht, wist Sarah (26) niet hoe snel ze een lokaal moest reserveren om daar te kunnen werken aan haar scriptie. Samen met medestudent Esmeé (22) heeft ze snoeptomaatjes -en paprika’s ingeslagen: zo kom je de dag wel door.

Van de heropening van het hoger onderwijs hebben ze bij de Christelijke Hogeschool in Ede een feestje gemaakt. Aan de Oude Kerkweg staan verschillende kraampjes met streekproducten zoals kaas, er is koffie en zoetigheid. De studenten pakken nog snel een blauw-wit gekleurde donut mee, voor ze één voor één door de klapdeur naar binnen gaan.

Maandag is het hoger onderwijs weer open gegaan – zij het zeer beperkt. Door de anderhalvemeter-regel kunnen veel universiteiten en hogescholen slechts een derde van hun gewone bezetting kwijt in de gebouwen. Om te voorkomen dat het hoger onderwijs een coronabrandhaard wordt, moeten de studenten mondkapjes op en wordt hun gevraagd om een zelftest te doen. Dat is dus niet verplicht. Die testen worden verstrekt en betaald door de overheid, alleen zijn ze er nu nog niet. Studenten die in een risicogroep vallen, wordt verzocht om uit voorzorg thuis te blijven.

Bijkletsen

In de kantine zitten jongens en meisjes uit alle windstreken van het land. Ze zijn gekomen om eindelijk weer eens fysiek christelijk onderwijs te volgen. Ze zitten dicht op elkaar vrolijk bij te kletsen. Sommigen hangen over een tafel heen om filmpjes te bekijken op elkaars telefoon. Anderen zitten met een mondkapje op hun kin dicht naast elkaar op het bankje. Journalistiek student Sander van Deventer (26) vond het thuis zitten ‘drie keer niks’. ‘Daarom heb ik de afgelopen maanden op een vaste plek in de kantine gestudeerd.’

Docent Heleen Dekker ziet het met lede ogen aan. Ze is bang voor veel besmettingen op de school. ‘Voor mij is het onduidelijk wanneer de zelftesten beschikbaar komen – en de studenten houden zich duidelijk niet aan de maatregelen.’ In de wandelgangen ziet Dekker hetzelfde gebeuren als in de volle stadsparken: jongeren trekken naar elkaar toe. ‘Ik begrijp niet waarom de regering de keuze heeft gemaakt om nu al het hoger onderwijs te heropenen.’

Wél snapt Dekker dat de studenten snakken naar fysiek onderwijs. Als mentor kent ze de problemen waarmee haar studenten kampen. ‘Maar als ik ze in het echt zie, krijg ik er toch meer hoogte van.’ Bij voorkeur wandelt ze met hen door het bos, ‘dat is toch iets veiliger’.

Pokébowls

De catering van de hogeschool in Ede heeft de gedwongen sluiting maar meteen aangegrepen voor een paar drastische veranderingen. ‘We gaan uitsluitend regioproducten verkopen ,en hippe dingen zoals pokébowls’, zegt beheerder Vincent Cock. Na een faillissement door de coronacrisis heeft de school de kantine overgenomen. Door de ruimte loopt een blonde jongen met een verplegersjas aan, met viltstift staat erop geschreven: ‘Houd anderhalve meter afstand, heb je naaste lief.’

Over de vrijwillige zelftesten weten de studenten nog niet veel. ‘Geen idee wanneer dat wordt ingevoerd’, zegt Pabo-student Anne Meissner. ‘Ik zie het wel als ze worden thuisbezorgd.’ Vanaf 1 mei kunnen de studenten de zelftesten bestellen, laat het ministerie van Onderwijs weten.

Buiten onderwijs

Bestuursvoorzitter Jan Hol kan zich nog goed herinneren dat zijn christelijke hogeschool moest sluiten. ‘Op 16 december zaten de studenten in groepen in de aula om afscheid van elkaar te nemen. Ze zochten elkaar nog even op voordat ze weer alleen op een kamer moesten zitten’, zegt hij. ‘Na de gedwongen sluiting hebben we de resultaten achteruit zien hollen. We moeten de komende tijd echt een grote inhaalslag maken.’

Dat kan binnenkort onder meer in een nabijgelegen bioscoop, die zijn zalen beschikbaar stelt voor grotere colleges. Ook nabijgelegen kerken verwelkomen de studenten. Als het eindelijk écht mooi weer wordt, bestaat ook de mogelijkheid om buiten colleges te volgen.

Esmeé en Sarah zijn al gevaccineerd omdat ze in de zorg werken, maar houden in de studieruimte – waar een bijbel op de tafel ligt – toch keurig anderhalve meter afstand. ‘Wat ik bij het online onderwijs vooral mis is het napraten na afloop van de colleges’, zegt Esmeé. ‘Na afloop van een digitaal college klap ik mijn laptop dicht en zit ik weer alleen op mijn kamer.’

Andere universiteiten

In tegenstelling tot de Christelijke Hogeschool in Ede willen veel andere onderwijsinstellingen de deuren pas na Koningsdag weer deels openen. ‘Maar wel op een kier’, aldus een woordvoerder van de Universiteit Maastricht. Door de anderhalvemeter-regel is op de meeste universiteiten en hogescholen slechts plek voor eenderde van de studenten. ‘Bovendien is het rooster omgooien lastig voor veel studies en zijn er veel internationale studenten die nog in het buitenland zitten.’

Studentenvakbond LSVB was al bang dat het zo zou gaan. ‘Terwijl er meer dan genoeg tijd is geweest om alles te regelen’, zegt voorzitter Lyle Muns. ‘Universiteiten sturen nu mails naar groepen studenten dat er tot het einde van het studiejaar sowieso geen fysieke les is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden