Column

Het hippie-ideaal is nu noodzakelijk kwaad

 

De hippiegeneratie van toen koesterde de bezitloze samenleving en de deeleconomie als een ideaal. Ze deelden twee zomers luisterend naar Bob Dylans The Times They Are a-Changin' een jointje, een huis en zelfs een levenspartner, voordat ze huisje-boompje-beestje-materialisten werden.

De flexgeneratie van nu droomde van rijkdom en succes, maar sluit de deeleconomie in de armen.

Vijftig jaar na de oprichting van Provo en de introductie van het Witte Fietsenplan in Amsterdam kan via de website Cycleswap een zwarte deelfiets zonder kettingkast maar met achterlicht worden gehuurd, zo stond onlangs in de Volkskrant.

En het delen is allang niet meer beperkt tot fietsen. GoBoat is er om boten te delen, via MobyPark kunnen particulieren parkeerplaatsen delen en via de app van Toogethr kan gemakkelijk worden gecarpoold. Er zijn apps voor het delen van een keffertje als het te stil in huis wordt, een boormachine als een schilderij moet worden opgehangen, een steekwagen voor een verhuizing of een herenkostuum voor als de dochter trouwt.

Alleen die voor het delen van een partner voelt nog ongemakkelijk aan.

Het verschil met het delen van toen is dat het niet meer puur idealisme is. Er zijn nog idealisten, maar anderen zien het delen in de eerste plaats als een leuke bijverdienste en soms zelfs als hoofdinkomen. Er zijn zelfs graaiers die met het te gelde maken van hun deelbedrijf zo snel mogelijk in het voetspoor willen treden van Mark Zuckerberg of John de Mol. Maar dat doet aan het deelverschijnsel niets af.

Sinds de komst van de deeltaxi Uber en de deelwoning Airbnb is delen het nieuwe bezitten geworden. Een kwart van alle burgers in de VS en Groot-Brittannië doet volgens een onderzoek van Crowd Companies op een of andere manier aan de deeleconomie mee. 'In de komende twaalf maanden zal dat verdubbelen', is de nogal boude voorspelling.

Het lijkt het einde van het tijdperk van de massaconsumptie. Voor degenen die vinden dat roofbouw op de aarde wordt gepleegd en we een stapje terug moeten doen, is dat goed nieuws. Maar velen zullen niet achteruit maar vooruit willen. Als Volkswagen nog maar één deelauto kan verkopen in plaats van vier eigen auto's zal de afzet kelderen. Black & Decker verkoopt weinig boor- en schuurmachines meer als een wijk van honderd gezinnen aan één genoeg heeft, omdat iedereen beseft dat niet meer dan twee of drie dagen per jaar wordt geboord en geschuurd en het apparaat 363 dagen per jaar in de weg hangt.

De huidige welvaart is te danken aan de bezitsdrang die de wereld de afgelopen vijftig jaar in zijn greep had. Na de korte flirt met de betere wereld kocht de babyboomgeneratie al gauw een eigen boormachine, mixer, grasmaaimachine en 32-delig Villeroy & Boch-servies dat in dertig jaar één keer werd gebruikt. Het was een vicieuze cirkel waarbij nieuw aanbod telkens nieuwe vraag creëerde.

Nog even en bijna iedere Nederlander heeft een supercomputer in de binnenzak of om de pols waarmee alle welvaart en status met een vingerscan kan worden binnengehaald. De deeleconomie bespaart mensen tijd, geld en ergernis. Kasten voor een 32-delig Villeroy & Boch-servies zijn niet meer nodig.

Het zou een onheilsscenario voor massale verarming kunnen zijn als dit leidt tot minder werk en minder inkomen. Het zou de opmaat kunnen zijn naar een nieuwe welvaartssprong als hierdoor de productiviteit explodeert, het inkomen stijgt en alternatieve doelen voor een zinnige besteding van geld kunnen worden gevonden.

De flexgeneratie van nu dreigt echter tussen wal en schip te vallen. Zij heeft te weinig inkomenszekerheid om een eigen huis met auto en parkeerplaats aan te schaffen, een boormachine met schuur of een eiken sierkast met 32-delig servies.

Het ideaal van de hippiesamenleving is voor hen vaak een noodzakelijk kwaad.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden