'Het hele systeem is verrot'

REPORTAGE..

Van onze verslaggeefster Anneke Stoffelen

DEN HAAG ‘Dood aan de dictator, dood aan Khamenei.’ Kamran Ashtary, ‘ontwerper en toch ook wel mensenrechtenactivist’, vertaalt de leuzen die zijn mededemonstranten scanderen uit het Perzisch. ‘Een week geleden had je dit soort teksten hier niet gehoord. Maar na dit afschuwelijke weekend radicaliseert de toon van de demonstraties. Het gaat allang niet meer alleen om Ahmadinejad en de verkiezingsfraude, het gaat om het hele verrotte systeem.’

Pakweg 150 Nederlandse Iraniërs hebben zich dinsdag in Den Haag verzameld op een veldje vlak bij de Iraanse ambassade. De bedoeling was om de groene vlaggen bij de ambassadeur voor op de stoep te laten wapperen, maar een lijn ME’ers blokkeert met schilden de toegang tot de Duinweg.

De beelden van de neergeslagen demonstraties in Teheran tijdens het religieuze feest Asjoera afgelopen weekend, zijn bij de aanwezigen door merg en been gegaan. Het regime van dictator Ahmadinejad doodde daarbij minstens acht mensen, maar de Iraniërs hier vrezen dat het er in werkelijkheid veel meer waren. Dus komen ze hier wederom steun betuigen aan de oppositie in hun vaderland, die al sinds juni onafgebroken strijdt voor democratie. Ook in Parijs, Rome en Londen gingen Iraniërs gisteren de straat op.

De menigte in Den Haag is bijeengebracht door Lida Hosseini Nejad, een jonge Iraanse die de groene verzetskleur vandaag heeft doorgevoerd tot in de ring om haar vinger en de make-up boven haar ogen. ‘Het gaat erom dat wij niet stil blijven toezien hoe mensen worden vermoord. Hier kunnen wij onze stem overbrengen op degenen met macht. We staan niet voor niks bij de ambassade. Er gaan geruchten dat de Iraanse consul in Noorwegen zijn werk al heeft neergelegd.’ Even later roept een meisje door haar luidspreker de ambassadeur op dat stakingsvoorbeeld te volgen. Dan klinken weer allerlei leuzen in het Perzisch – ‘weg met de islamitische republiek’, ‘verkrachting in de gevangenis, staat dat ook in de Koran?’

David uit Utrecht scandeert alles moeiteloos mee. De Nederlander reisde een paar jaar geleden voor het eerst door Iran en is sindsdien verkocht. ‘Ik ben daar veel bij mensen thuis geweest en overal voel je de dictatuur en de angst.’ Via zijn contacten hoort hij de gruwelijkste verhalen. ‘Bijvoorbeeld over iemands broer die al een week onvindbaar is. De familie weet dat hij wordt gemarteld. Dat zit ik dan thuis achter mijn computertje te lezen en dat raakt me. Ik weet ook wel dat de echte veranderingen in Iran zelf moeten plaatsvinden en dat mijn aanwezigheid hier het verschil niet maakt, maar zo heb ik toch het gevoel dat ik íets doe.’

Naast hem staat Nasrin, een Iraanse moeder van twee kinderen uit Amersfoort. Ze is een beetje teleurgesteld. ‘Hallo, er zijn dertigduizend Iraniërs in Nederland! En kijk nou hoe we erbij staan. Waar is iedereen?’ Velen zijn bang om hun gezicht te laten zien bij een protestactie, denken de demonstranten. Want de ogen en oren van het regime reiken tot in de krochten van Europa en niemand wil zijn familie in gevaar brengen of een eventuele terugkeer naar Iran in de toekomst onmogelijk maken.

‘Of ze geloven niet dat het effect heeft om hier te staan’, aldus Nasrin. Daar denkt ze zelf anders over, dus houdt ze haar foto van een politieke gevangene nog maar eens omhoog. De stem van de menigte zwelt ondertussen weer aan. Amir Ensari vertaalt vlug de nieuwe leus: ‘De stilte van iedere Iraniër die nu zwijgt, steunt deze ramp.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden