Het hele plaatje van de Waddenzee is 'puro naturo'

Op zoek naar rietkragen of affakkelpijpen? Pak de rondvaartboot en stap allemaal in hetzelfde schuitje. Aflevering 4: garnalen vissen op de Texelstroom....

Ariejan Korteweg

'Die Krabben sind im Sand am Boden. Dann schleppen die Nette Über das Meer und die Krabben erschrecken sich ein Unglück. Sie springen umhaug und sogar in die Nette. So einfach ist das.'

Herman Blom kent zichzelf. Hij spreekt Duits, maar geen 90 procent, 'aber etwa 26,3'. Wat goed genoeg is om de Duitsers onder zijn gehoor aan het lachen te krijgen.

Zojuist zijn de twee netten die aan weerszijden van de TX10 in de Texelstroom waren uitgezet, binnenboord gehaald. Tientallen hoofden ('kinderen en meisjes van 21 graag vooraan') buigen nieuwsgierig voorover en zien hoe de vangst in een grote bak tuimelt. Te midden van de vloedgolf aan grijze garnalen klauwen roze krabbetjes zich verbaasd een weg omhoog, zilveren visjes spartelen her en der.

Blom, een jonge, blonde Tesselaar met gouden ringen in beide oren, had ons tevoren lekker gemaakt. Als je op garnalen vist, weet je nooit wat er meekomt: schollen, krabben, appiekappies, ijsberen, zeemeerminnen, frikadellen, spareribs, een hertengewei. Een paar weken geleden nog haalden ze een kistje met klewangs boven. Kijk maar in de kombuis, daar hangt het krantenknipsel.

Hij grabbelt tussen de garnalen en pakt een gevlekt visje, dat met wijd uitstaande kieuwen naar het water terugverlangt. De knorhaan, vertelt hij. Een roofvisje, wegens veel te veel graten niet eetbaar. Hij legt het knorhaantje ('als ie knort heeft ie het naar z'n zin') in de hand van een jongetje, dat het voorzichtig naar een bak water brengt. Scholletjes (postzegels, in visserslatijn) en spichtige zandspieringen ondergaan hetzelfde lot. Ook de krabben, de bloemkoolkwal en ondermaatse garnalen worden uitgesorteerd. Wat overblijft zijn bovenstebeste Hollandse sabbelgarnalen, klaar om ter plekke gekookt te worden, waarna onhandige toeristenvingers mogen proberen wat doorgaans in Marokko gebeurt. 'Drukken, draaien, trekken, drücken, drehen, trecken', herhaalt Blom als een mantra. Wat we pellen mogen we meteen opeten. En straks krijgt iedereen een zakje ongepelde garnalen mee.

'Een prachtige vangst, misschien wel honderdvijftig kilo', schat schipper Robert Frido Boom vanuit de stuurhut, waar de passagiers elkaar verdringen om mee te kijken. Ook Boom is telg uit een aloud Tessels geslacht van garnalenvissers, ook hij heeft gouden oorringen in beide oren.

In de zomermaanden maken ze vanuit Oudeschild dagelijks twee of drie tochten met gasten over de Waddenzee. Garnalen vissen, maar ook zeehonden kijken. Daarnet nog zagen we er zeker dertig luieren op een drooggevallen zandbank. 'Let op het hele plaatje', zei Boom via de microfoon. 'Die beesten, de vogels, de zon erboven, zand en water. Puro naturo.'

De TX10, roepnaam Emmie, is een platbodem van ruim veertig meter, ooit gebouwd voor de kokkelvangst. Maar sinds kokkels het grootste deel van het jaar met rust moeten worden gelaten ('belachelijk, de hele Waddenzee ligt vol met kokkels en mosselzaad'), is de vangst amper lucratief meer. Zeven jaar geleden nam Boom samen met zijn vader het schip over. De platte bodem maakt dat het zeehonden kan benaderen, en het grote dek is comfortabel voor de passagiers.

In de wintermaanden, als ze serieus op garnalenvangst gaan, doen ze dat met de TX25, de boot van de beide broers Blom. Ook dat is lonend werk, verzekert de schipper. 'We mogen per week 3500 kilo vangen. Zo hou je de prijzen hoog. Vorige week had Herman zijn quotum in een etmaal bij elkaar.'

Daarmee is 66 procent van de Tesselse garnalenvloot genoemd. Het derde schip is de TX27, die kort na ons met gasten het zeegat kiest. Boom zou niks anders willen zijn dan visserman. 'Hard werken, maar een prachtig leven. De generatie van mijn vader kon niet tegen dat zieken en zeuren van die ambtenaren met hun regels. Daarom zijn er veel gestopt.'

En die oorringen, is dat typisch Tessels? De schipper heeft een mooie verklaring. Als een visser overboord slaat en hij spoelt ergens aan, dan is er met die oorringen altijd geld om hem te begraven.

Na twee uur stappen we met een zak garnalen in de hand aan wal. Drücken, drehen, trecken, en dat misschien wel vijfhonderd keer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden