HET HART(ZEER) VAN DE OMROEP

ROGER VAN BOXTEL Voormalig D66-minister Roger van Boxtel is tegenwoordig topman van zorgverzekeraar Menzis en voorzitter van de NPS ....

MAANDAG 2 JANUARI

Het wordt een spannend jaar, zowel voor de zorgverzekeringals voor de publieke omroep. In de afgelopen maanden is er enormveel werk verzet om alle nieuwe polissen op tijd bij deverzekerden thuis op de mat te krijgen. Ruim tweeduizend vanonze medewerkers zijn in gemiddeld vijf dagen opgeleid in alleins en outs van de nieuwe basisverzekering. Het is voor veelmensen, klanten/patiënten ook moeilijk om alle veranderingen tedoorgronden. Zowel inhoudelijk als financieel. Eenzorgverzekering is geen autoverzekering: het gaat over je lijfen (familie-)leden, het gaat over emotie. En daar blijkt ineenseen fors prijskaartje aan te hangen.

Tijdens de kerstdagen even bij kunnen komen van alle drukte.Samen met uit het Amerikaanse Amherst overgekomen familiegewinkeld in Maastricht, een kaars opgestoken bij de Sterre derZee voor mijn vader die voor de vierde keer kanker probeert teoverwinnen, gewandeld in het Zuid-Limburgse landschap dat zichvan een romantische witte deken had voorzien. Voortreffelijkegarnalencroquetjes gegeten in de Roode Leeuw in Wittem. Het landvan mijn moeder, geboren Maastrichtse, en van mijn schoonmoeder,geboren Vaalse, bindt als een blijvende verliefdheid. Ik leestwee boeken door elkaar: Knielen op een bed violen van JanSiebelink en Blink, the Power of Thinking without Thinking vanMalcolm Gladwell. In het laatst genoemde boek wordt je geleerdte luisteren met je ogen.

Gisteravond overigens bijzonder genoten van het interview metJonathan Safran Foer op, jawel, Nederland 3. Zijn woord art-crushals beschrijving van de bewondering die je voor iemand hebt, diein jouw ogen iets groots verricht, blijft me bij.

DINSDAG 3 JANUARI

Het is koud en wit, maar de zon vecht zich door deochtendmist. Vanuit de auto bel ik met mijn voormalige chauffeurvan Binnenlandse Zaken Maarten Verheij. Hij is 47 en heeft deziekte van Hodgkin. Vlak voor de kerst heeft hij, mede dankzijde Dream Foundation, een bezoek gebracht aan de dolfijnen in hetDolfinarium in Harderwijk. Sinds die dag voelt hij zich naaromstandigheden redelijk goed. Ook vanochtend klinkt hij opgewekt,terwijl zijn vooruitzichten toch niet goed zijn. Wat kunnendolfijnen teweeg brengen? Ik luister een stuk vrolijker naar denieuwste, prachtige cd van Paul McCartney Chaos and creation inthe backyard.

Tijdens de werkbespreking krijg ik een sms van onze managereerstelijnszorg Nico de Jong: 'We hebben het hoger beroep ookgewonnen! Nadere info volgt'. Het Gerechtshof in Arnhem heeft inhoger beroep de eis van vier farmabedrijven tegen Menzisafgewezen om ons te verbieden huisartsen financieel te belonenals zij - waar het naar hun eigen professionele inzicht mogelijken verantwoord is - patiënten voortaan generieke (merkloze)geneesmiddelen voorschrijven in plaats van (duurdere)specialité's.

Ik ben blij, maar we zijn er nog niet. Aanstaande donderdagdient wéér een kort geding, nu aangespannen door de LandelijkeHuisartsen Vereniging en een kleine groep patiëntenverenigingen.Zij willen van de rechter weten of het ook ethisch verantwoordis huisartsen extra te belonen voor efficiëntvoorschrijfgedrag.

Het blijft moeilijk uit te leggen dat we huisartsen niet'omkopen', maar dat wij (tijdelijk) artsen extra honoreren vooriets dat zij op grond van hun eigen standaarden feitelijk alzouden moeten doen. De praktijk laat echter zien dat dit nogonvoldoende gebeurt.

Op de terugweg naar huis luister ik onder het rijden naar denieuwe cd Aerial van Kate Bush. Vooral de tweede cd is ontroerendmooi. Is 'to travel happily a better thing than to arrive'?,zoals Robert Louis Stevenson meende. Bij thuiskomst dacht ik even'nee'.

WOENSDAG 4 JANUARI

Dat er door sommigen (huisartsen) al op 3 januari wordtgesproken over een chaos is overtrokken. Toen ik vanochtendbinnen Menzis (2,1 miljoen verzekerden) vroeg hoeveel huisartsenbij ons al geklaagd hadden over hun achterwege blijvende betalingwas het antwoord: 'Niet één en en we hebben ook nog geen notaontvangen'. Ik neem hun zorgen overigens wel serieus en ik vinddat we als zorgverzekeraars ook in reëel gesprek moeten om tebezien of en hoe we mogelijke problemen gezamenlijk voor kunnenblijven. We moeten wel over en weer begrip houden voor demega-operatie. Je kunt niet, omdat minister Hoogervorst ooitgezegd heeft 'Bij chaos ben ik weg', meteen dat beeld creërenzonder dat dit feitelijk waar is.

Laat thuis. Tref onze jongste zoon Robin (15) lezend in bedin de nieuwste Harry Potter. 'Ik ben al op bladzijde 190, maareigenlijk is er nog weinig gebeurd. Dat is toch wel knap, wantje blijft wel doorlezen.'

DONDERDAG 5 JANUARI

Na de vergadering donderdagochtend bij Menzis in Zwolle begafik me in de namiddag en avond in het hart(zeer) van de publiekeomroep. Eerst kennis gemaakt met de nieuwe leden van de raad vantoezicht, waarvan ik er meerdere al lang ken. Met de nieuwevoorzitter Cees Smaling heb ik een intensieve financiële cursusdoorlopen bij de Baak in Noordwijk, zo'n vijftien jaar geleden.Die opgedane know-how zal hem van pas komen in de nieuwe rol,want waar schraalhans in de komende jaren de uitzendingen dreigtte gaan verzorgen is het lastig de kwaliteit van het publiekebestel te waarborgen.

Daarna naar de nieuwjaarsreceptie van de publieke omroep. Ikben niet zo'n liefhebber van dit soort bijeenkomsten, maar geletop alle commotie was het goed om er te zijn en vele mensen tespreken. Er heerste een sfeer van droef te moede, ondanks de doorHans Laroes getoonde compilatie van 50 jaar Journaal. Dejubileumbijeenkomst 's avonds van 30 jaar Met het Oog op Morgenwas een stuk compacter en gezelliger, met een prachtige stand-upbijdrage van historicus en USA-watcher Maarten van Rossem, diehet kleine leed van de deskundige in een media-optreden bij tven radio uitgebreid beschreef. Zijn ultieme droom is om bij hetOog iedere dag 'weekgast' te mogen zijn, want die gasten mogenover álles dat in de uitzending voorbij komt hun mening geven.Waarom het Oog in zijn ogen zo'n succes is: omdat alle vervelendemensen dan al naar bed zijn (die staan namelijk meestal vroeg open gaan vroeg naar bed) en omdat de interviewers doorgaans nogeen boek gelezen hebben.

De publieke omroep is in crisis! Het kabinet en de coalitiewillen een ander - niet erg begrijpelijk - bestel, maar het isde vraag of hun plan het staatsblad nog wel kan halen, gelet opde korte regeertijd die ze nog hebben en in de wetenschap dat hetnog in te dienen wetsvoorstel op buitengewoon weerbarstigeparlementaire behandeling kan rekenen. Er is een compromisbedacht waar iedere coalitiepartner zich een beetje in konvinden, zonder (iets bredere politieke steun) en zonderbetekenisvol draagvlak in omroepland. We slingeren heen en weerén bergafwaarts. De Verelendung is in volle gang.

Hoe is het mogelijk dat in de coalitieplannen des poedels kernvan de publieke omroep, de NPS, als eerste het kind van derekening dreigt te worden? Het gaat mij niet om debestuursstoelen van de leden van het bestuur van de NPS. Mijncollega-bestuurders en ik kunnen zo weg. Mij gaat het om hetbehoud van die programmakwaliteit en die programma's die je ineen democratie een plek moet wíllen geven, waarborgen! Daaroverbestaat nog steeds geen enkele zekerheid! Niet op de kortetermijn en niet op de iets langere termijn.

Ondertussen vragen bestuur en direktie van de NPS aan onzemedewerkers gewoon door te gaan met maken van prachtigeprogramma's (nu eenmaal niet altijd voor het grote publiek) inde hoop dat zij de loyaliteit en de veerkracht zwaarder kunnenlaten wegen dan de gevoelens van onzekerheid over hun toekomst.Enfin, ik moet oppassen me niet permanent hierover op te winden.Ik had ruim 1 jaar geleden bij de aanvaarding van hetvoorzitterschap van de NPS niet kunnen bevroeden in zo'n klassiek(omroep)drama terecht te komen.

VRIJDAG 6 JANUARI

Alweer de laatste bijdrage. Sharon leeft nog, maar zijninstabiliteit en die van het Midden-Oosten gaan hand in hand opdit moment. Volgende week mag ik samen met Martin van Rijn, dedirecteur-generaal van het ministerie van Volksgezondheid, eendelegatie van circa dertig mensen uit de gezondheidszorg doorIndia leiden. We gaan kijken naar de zorgtechnologischeontwikkelingen en ict-vorderingen in Mumbay, Dehli en Bangalore.

Het wordt vast een boeiende reis, met veel interactie. Datgold ook voor de reis die ik een jaar geleden naar vier Chinesesteden mocht meemaken. Regelmatig je licht opsteken in hetbuitenland geeft veel inspiratie, brengt nieuwe kennis énrelativeert vaak de situatie in de Nederlandse samenleving. Moetineens denken aan Youp van 't Hek zijn grapje in deOudejaarsconference over zeurend en verwend Nederland dat sinds1953 geen natuurrampen meer heeft: 'Kan er niet even een kleintsunamietje vanuit het IJsselmeer over 't Gooi komen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden