Het had de slotakte van Puigdemonts theaterstuk moeten zijn, maar zijn beëdiging is uitgesteld

Er was rekening gehouden met alles, zelfs dat Puigdemont door het riool zou kruipen om opnieuw benoemd te kunnen worden als Catalaans premier. Maar al op dinsdagochtend stelde de voorzitter van het parlement de beëdiging uit, omdat duidelijk was dat Puigdemont het premierschap op dit moment niet op een wettige manier zou kunnen aanvaarden.

Aanhangers van de afgezette Catalaanse premier Carles Puigdemont. Beeld afp

Het had de slotakte kunnen worden van het theaterstuk waarin Carles Puigdemont de hoofdrol speelt: dinsdag om drie uur zou hij beëdigd worden als premier. Of niet. Als gevangene. Of in zijn laatste uren als vrij man. Van een afstand. Of toch fysiek aanwezig.

De politie hield rekening met die laatste optie. Al dagen voerden agenten controles uit bij de grens met Frankrijk. Op zoek naar de man wiens haar zo scheutig over zijn voorhoofd valt, met die bril met een half frame, met dat gezicht dat bekend is van de voorpagina's van de kranten van het afgelopen half jaar. Het park waarin het Catalaans parlement ligt, was hermetisch afgesloten. Een helikopter cirkelde in de lucht.

Om de tuin leiden

Het zou niet de eerste keer dat Puigdemont degenen die hem zoeken om de tuin weet te leiden. Iedereen in Catalonië weet hoe hij zijn achtervolgers afschudde op de dag van het onafhankelijkheidsreferendum. In een tunnel wisselde hij van auto, zodat agenten in een helikopter hem uit het oog verloren en hij zijn stem kon uitbrengen. Later ontsnapte Puigdemont op een onbewaakt ogenblik naar België, om te voorkomen dat hij zou worden gearresteerd.

Maar Puigdemont verscheen niet. De voorzitter van het Catalaans parlement, Roger Torrent, blies het debat over zijn beëdiging 's ochtends al af. Hij hield wel vast aan Puigdemont als premierskandidaat. 'Noch de vicepremier Soraya Sáenz de Santamaría noch een gerechtshof op zeshonderd kilometer afstand van hier bepaalt wie premier van Catalonië moet worden', zei hij. 'Dat is een taak van de parlementsleden, die democratisch gekozen zijn.'

Ook Puigdemont benadrukte in een videoboodschap die hij dinsdagavond verspreidde dat er 'geen andere kandidaat mogelijk is, noch een andere numerieke combinatie' (om een meerderheid te vormen in het parlement, red.)

De parlementsvoorzitter heeft echter te maken met een besluit van het Grondwettelijk Hof. Dat hof stelde dit weekend vast dat de beëdiging van Puigdemont alleen geldig zou zijn als hij zelf aanwezig is in de parlementszaal. Hij moet daarvoor bovendien om toestemming vragen bij de rechter die hem wil vervolgen voor rebellie en opruiing. De rechters verboden parlementsvoorzitter Torrent expliciet een debat met Puigdemont te houden dat niet aan deze eisen voldoet, op straffe van een ambtsverbod voor jaren.

Honderden demonstranten

Puigdemont en zijn medestanders menen dat het besluit van het Grondwettelijk Hof onterecht is. De parlementaire fractie van Samen voor Catalonië tekende bezwaar aan bij het Grondwettelijk Hof. Puigdemont zou als parlementslid strafrechtelijke onschendbaarheid hebben. Alleen als een parlementariër betrapt wordt op een 'flagrant delict' mag hij worden gearresteerd. Samen voor Catalonië meende dat om die reden de beëdiging dinsdag gewoon door had kunnen gaan.

Ook honderden demonstranten voor de onafhankelijkheid wilden niet langer wachten. Zij braken dinsdagmiddag door de afzettingen en hekken heen en wisten het parlement te bereiken. Na hun gele sjaals (die solidariteit met de gevangen politici uitdrukken) en esteladas (onafhankelijkheidsvlaggen met een ster erop) hadden ze massaal een nieuw accessoire: een masker met de beeltenis van Carles Puigdemont.

Even leek het een truc, zodat Puigdemont ongezien op zou kunnen gaan in de menigte. Maar nee, de echte zat er niet tussen. Wel waren er duizenden geestverwanten die het parlement bestormden. Binnen kwamen ze niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.