Het grote rechtvaardigheidsgevoel van Opa Beugen

Kabinetsinformateurs moeten ter verantwoording kunnen worden geroepen en daarom moeten ze de status krijgen van een minister. In 1982 lanceerde de latere bijzonder hoogleraar Peter Maas van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis in Nijmegen deze stelling in zijn standaardwerk over de kabinetsformaties tussen 1959 en 1973....

Op 28 mei overleed Maas op 66-jarige leeftijd aan een longaandoening. ‘Opa Beugen’ zoals hij door zijn zeven kleinkinderen vanwege zijn woonplaats werd genoemd, zou het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis aan de Radboud Universiteit in Nijmegen flink uitbreiden en een nieuwe Stichting voor Parlementaire Geschiedenis in Den Haag oprichten.

‘Toen hij in 1977 de scepter bij het Centrum overnam van professor Frans Duynstee, was het een kleine afdeling van de afdeling staatsrecht. Nu is het een volwassen instituut met tien onderzoekers’, aldus Carla van Baalen, die hem opvolgde en op haar beurt onderzoek doet naar de kabinetsformaties tussen 1977 en 2007.

Peter Maas werd op 1 maart 1944 geboren in Rijswijk. Hij doorliep het Stanislavcollege in Delft, waar zijn vader leraar handelskennis was, en studeerde geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Vanaf 1967 was hij leraar in Oss, Delft en Deurne.

In 1974 promoveerde hij op het proefschrift Sociaal-democratische gemeentepolitiek in katholiek Nijmegen 1894-1927. ‘Hij was een overtuigd sociaal-democraat met een groot rechtvaardigheidsgevoel’, zegt zijn schoonzoon Peter van Griensven.

Nadat hij Duynstee opvolgde en tien jaar later bijzonder hoogleraar werd, zou hij veel onderzoekswerk doen naar de parlementaire geschiedenis. Hij was mede-samensteller van de formatiedagboeken van voormalig premier Beel en schreef mee aan drie delen in de serie Parlementaire geschiedenis van Nederland na 1945.

Landelijk bekend werd hij door zijn stellingname tegen de vaccinatiedwang voor polio. In 1988 publiceerde Maas een boekje over de polio-uitbraken in 1971 (Staphorst) en 1978 (Gelderland, Zuid-Holland en Zeeland).

Hij hekelde daarin onder meer het ‘agressieve optreden’ van de media en het gebrek aan begrip voor de opvatting van bevindelijk gereformeerden die uit overtuiging vaccinatie afwijzen.

Maas behoorde later tot het zogenaamde ‘driemanschap’ dat in 1992 door toenmalig staatssecretaris Hans Simons (Volksgezondheid) werd gevraagd om de strijd met orthodoxe protestanten over vaccinatie aan te gaan. Behalve Maas zaten daarin de vrijgemaakt-gereformeerde ethicus Jochem Douma (voorstander van verplichte inenting) en de docent ds. Aart Moerkerken (tegenstander) aan de theologische school van de Gereformeerde Gemeenten.

Het driemanschap organiseerde gesprekken met verschillende kerkgenootschappen en publiceerde de brochure Polio, een gesprek hervat. Het boekje was speciaal bedoeld voor scholen en de ouders van leerlingen.

Maas bleef tot 1996 verbonden aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis. Zijn opvolgster Carla van Baalen zegt dat hij een kundig analist was met een groot gevoel voor humor.

Peter de Waard

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden