Het 'grote graaien' met opties als bonus is voorbij

De beloning in opties - het symbool van zelfverrijking in de top van het bedrijfsleven - is nagenoeg verdwenen. ­Bedrijven delen steeds minder vaak optiepakketten uit als bonus aan bestuurders. De kans op uitschieters waardoor topmannen in één klap multimiljonair worden, neemt daardoor rap af.

Beeld anp

Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de meldingen van aandelen- en optietransacties bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Waar bedrijven in 2003 bestuurders nog 275 optiepakketten uitdeelden, was het aantal in 2013 gedaald naar 45 keer. De trend zet dit jaar door, nu ook Philips en Randstad zijn gestopt met opties. Van de 25 AEX-bedrijven delen alleen bodemonderzoeker Fugro en de elektronische uitgever Reed Elsevier opties uit.

Optieregelingen maakten in de jaren negentig en vlak na de eeuwwisseling vele Nederlandse topbestuurders multimiljonair en raakten hierdoor omstreden. Opties zijn het recht om tegen een van tevoren vastgestelde prijs aandelen te kopen. Als dat goedkoop mag en in grote aantallen, kan dat vele miljoenen opleveren. Zo kregen Cor Boonstra (Philips), Kees Storm (Aegon) en Ad Scheepbouwer (KPN) door hun optieregelingen ieder 10 miljoen euro of meer in handen. Rijkman Groenink (ABN Amro) en Jan Bennink (Numico) dankten hun omstreden beloningen voor een groot deel aan het verzilveren van opties bij de verkoop van de bank respectievelijk het voedingsbedrijf. Kampioen opties is voormalig TomTom-bestuurder Alexander Ribbink, die op één dag voor 64,5 miljoen euro cashte, zo blijkt uit het onderzoek van de Volkskrant.

Veel verzet
De lucratieve regelingen riepen veel verzet op bij de politiek, werknemers en - later ook - aandeelhouders. Door de publicitaire druk stapten veel bedrijven over op een andere vorm van belonen. Veel bestuurders krijgen nu 'prestatieaandelen' uitgekeerd. De waarde hiervan schommelt veel minder heftig, zodat de beloningen van bestuurders de laatste jaren ook minder uitschieters vertonen.

Veel optieregelingen hebben een looptijd van vijf jaar, zodat ook de komende jaren nog enkele bestuurders multimiljonair kunnen worden met opties. Afgelopen jaar wist topman Ben Noteboom van uitzendbedrijf Randstad met opties 5,3 miljoen euro te verdienen. Ook drie andere bestuurders van Randstad verdienden tegen een miljoen euro of meer aan opties. Het totale bedrag aan verzilverde opties van alle bestuurders van Nederlandse bedrijven daalde vorig jaar echter al met 25 procent naar 14,5 miljoen euro.

Ziggo
De beloning in prestatieaandelen liep door de omschakeling enigszins op, maar de hoogste bedragen liggen op een lager niveau dan bij de opties. Bij chipmachinefabrikant ASML kregen twee bestuurders ruim 2 miljoen euro aan prestatieaandelen en ontving topman Paul Polman van Unilever 1,8 miljoen euro aan aandelen. Gewone aandelen kunnen ook nog veel geld opleveren.

Zo verzilverde Ziggo-bestuurder Marcel Nijhoff vorig jaar voor 10 miljoen euro aan aandelen die hij bij de beursgang van het kabelbedrijf kreeg, waarvoor hij zelf 1,5 miljoen euro betaalde. Zijn resterende pakket is tegen de huidige koers goed voor nog eens bijna 4 miljoen euro.

Vandaag in de Volkskrant: 'Het symbool van het grote graaien heeft de afkeer bij het publiek niet overleefd'

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden