Het grote geld draait zich warm voor de zorg

Beleggers staan te trappelen om te investeren in de zorg. Alleen zijn de regels en de voorwaarden nog lang niet duidelijk....

Van onze verslaggever Geert Dekker

Wie bang wil zijn, kan moeiteloos de ingrediënten voor zijn angst vergaren. In de Verenigde Staten heeft een consortium onder leiding van de roemruchte opkoopfirma Kohlberg Kravis Roberts & Co (KKR) 33 miljard dollar geboden op HCA, een conglomeraat van 182 ziekenhuizen en 94 operatiezalen. De Britse investeringsmaatschappij Apax heeft samen met een Noorse collega een vijandig bod gedaan van 1,7 miljard euro op Capio, een Zweedse exploitant van ruim honderd ziekenhuizen in Europa. Gezondheidszorg als luilekkerland voor beleggers?

Jan Zegering Hadders, bestuursvoorzitter van ING Nederland, had er dinsdag op een door zijn bank georganiseerde conferentie nog wel een: hij liet een spotprent zien van een ziekenhuisdirecteur die ‘zijn’ patiënten aanmoedigt. ‘Verband ververst, tanden gepoetst... nu nog even de duimpjes omhoog! Er komt straks een potentiële investeerder.’

‘Veel mensen zijn heel erg benauwd dat de kwaliteit van de zorg straks achteruitholt’, aldus Zegering Hadders. ‘Dat dit een kille maatschappij wordt.’ Hij noemt ook het voorbeeld van ABN Amro, dat de Britse kliniekenketen Priory Group kocht. ‘Voor 1,3 miljard euro, terwijl de vorige eigenaar er 450 miljoen voor betaalde. En de bank zei erbij dat ze over een paar jaar weer wil verkopen en er veel geld aan wil verdienen.’

Frans Spijkers, bestuurder van de Utrechtse ziekenhuisgroep Antonius Mesos, zegt even later: ‘Over tien jaar is hét thema de toegankelijkheid van de zorg voor iedereen.’ Zegering Hadders: ‘De tweedeling wordt soms wel verontrustend gevonden. Maar ja, mensen willen iets.’

Toch is de tweedeling in de zorg – betere zorg voor (betalende) rijke patiënten – per definitie de magneet die het privékapitaal aantrekt. In de wandelgangen van de conferentie zegt Florent Vlak, bestuursvoorzitter van de Vivium Zorggroep in Naarden: ‘Wij bieden met onze verpleeg- en verzorgingstehuizen vooral door de AWBZ betaalde zorg aan. Maar de vraag naar luxere zorg is er, wij krijgen die vragen ook. We moeten nu nee verkopen. Als dat tien klanten zijn is het misschien niet erg, en als het er honderd zijn misschien ook niet, maar op den duur kun je geen nee blijven verkopen. Ik kan me voorstellen dat op zo’n moment private geldverstrekkers op bezoek komen om te praten over investeringen daarin.’

Hoe dat dan precies in zijn werk moet gaan – wie is de verkopende partij? – is nog grotendeels onbekend. De Vivium Groep bijvoorbeeld is een stichting. Die heeft geen aandeelhouders. De overheid wil wel incasseren: die wil iets terugzien van jaren van investeren. De verkoop van het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam liep daarop bijna stuk. Vlak: ‘Maar een deel van de winst moet ook in de zorg worden gestoken. Wij zijn een maatschappelijke organisatie, met een maatschappelijke verantwoordelijkheid.’

Alle winst naar de aandeelhouders zou ook bij de verkoop van een ziekenhuis niet in goede aarde vallen, meent Jan-Willem Kuenen van de Boston Consulting Group. ‘Deze groeimarkt biedt stabiele inkomsten; geen wonder dat de investeerders in de rij staan. Maar als de specialisten zien dat alle winst naar de aandeelhouder gaat, kan dat tot een leegloop leiden en dan heb je een kat in de zak gekocht.’

Wanneer kan het reguliere ziekenhuis een telefoontje verwachten uit de Londense City? Peter van Leeuwen, directeur Instellingen van de ING Bank, denkt dat er in 2008 schot in komt, als het aantal behandelingen waarmee ziekenhuizen op prijs mogen concurreren zal worden uitgebreid. ‘De Nederlandse markt is nu nog erg gereguleerd. Van de omzet van een ziekenhuis ligt nu nog 90 procent vast. Maar dat percentage gaat dus omlaag, en de concurrentie neemt toe – als de politiek dat wil.’

Met een sprinkhanenplaag tot gevolg? Zegering Hadders ziet het niet als een ‘plaag’. ‘Ik zie het als een ontwikkeling en die zal niet te ontlopen zijn. Maar u moet zich voorbereiden. U moet er voor waken dat u niet voor een appel en een ei wordt overgenomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden