Het grootste gevaar komt voor Musharraf uit onverwachte hoek

President overspeelde zijn hand met ontslag rechter...

Van onze verslaggeefster Deedee Derksen

AMSTERDAM De Pakistaanse president Musharraf bevindt zich in een penibele positie. Washington is steeds openlijker geïrriteerd over zijn halfslachtige houding in de strijd tegen het terrorisme. In het grensgebied met Afghanistan heeft Al Qaida volgens recente berichten nieuwe trainingskampen opgezet en vallen de laatste dagen tientallen doden in schimmige gevechten.

Maar het allergrootste gevaar komt uit geheel onverwachte hoek. Duizenden demonstranten gaan de straat op om steun te betuigen aan een rechter die weigert te vertrekken. Is het einde in zicht van het regime-Musharraf?

Musharraf heeft zijn hand overspeeld toen hij op 9 maart dacht opperrechter Iftikhar Pervez Chaudhry aan de kant te kunnen zetten. Een officiële reden is nooit gegeven, maar de staatszender sprak van ‘wangedrag en misbruik van zijn positie’.

Waarschijnlijker is dat de schorsing was bedoeld als preventieve maatregel. Musharraf probeert zijn herverkiezing als president door het parlement veilig te stellen vóór de nieuwe verkiezingen eind dit jaar. Ook zou hij willen proberen aan te blijven als legerleider, terwijl hij had beloofd in 2007 zijn uniform uit te doen. Eén probleem: de oppositie zou direct naar het Hooggerechtshof rennen om dit aan te vechten.

Chaudhry is er de man naar om hen gelijk te geven. Eerder verzette de opperrechter zich tegen de privatisering van het staatsbedrijf Steel Mills. Ook maakte hij werk van de ‘verdwijningen’ van honderden Pakistanen die de afgelopen jaren zijn opgepakt door de veiligheidsdiensten in de strijd tegen terrorisme.

Chaudhry’s verzet tegen zijn ontslag maakte hem in één keer tot held. Elke keer als hij voor een hoorzitting moet verschijnen bij de Hoge Juridische Raad (de volgende is op 3 april) gaan duizenden Pakistanen de straat op. Eerst waren het alleen boze juristen, maar nu ziet ook de oppositie haar kans schoon. Een onaangename verrassing voor Musharraf, die veel moeite heeft gedaan de oppositie buitenspel te zetten.

Opvallend weinig wordt vernomen van de Pakistan Peoples Party, de partij van de voormalige premier Benazir Bhutto, die vanwege corruptieschandalen in het diskrediet raakte en nu in Dubai woont. De stilte zou een teken kunnen zijn dat de geruchten kloppen dat Musharraf en Bhutto in het geheim aan een overeenkomst werken. Dit zou Musharraf een democratischer aanzien kunnen geven en Bhutto terug in de Pakistaanse politiek parachuteren. Washington zou niet onwelgevallig staan tegenover het idee.

Washington heeft tot nu toe al zijn kaarten gezet op Musharraf. De VS hebben Pakistan hard nodig als ze in Afghanistan de Taliban willen verjagen; Islamabad stond de afgelopen dertig jaar bij elke oorlog in het buurland aan de winnende kant. Maar Washington raakt geïrriteerd over de halfslachtige houding door Pakistan, dat een toevluchtsoord is voor Al Qaida en de Taliban. Vorige maand sprak de bezoekende Amerikaanse vicepresident Cheney naar verluidt harde woorden tegen Musharraf, én dreigde hij met financiële sancties.

Ondanks de isolatie waarin Musharraf terecht is gekomen, zal hij politiek wel overleven, veronderstelt Rahul Roy-Chaudhury van het International Institute for Strategic Studies in Londen. ‘Hij is al jaren aan het koorddansen, maar hij valt niet.’

Volgens Chaudhury is de oppositie in Pakistan daarvoor te zeer verdeeld. Bovendien heeft Musharraf nog altijd de steun van het leger. Maar misschien wel de belangrijkste reden dat Musharraf niet zomaar het veld zal ruimen, is dat er simpelweg geen serieus alternatief voorhanden is, aldus Chaudhury. ‘Daar heeft Musharraf wel voor gezorgd.’

Mark LeVine van de Universiteit van Californië citeert in de Asia Times een bekende Pakistaanse rockartiest: ‘Als we de straat op moeten gaan om meer democratie te eisen, bedoelen we niet de terugkeer naar de slechte oude dagen van (de voormalige premiers, red.) Nawaz Sharif en Benazir Bhutto. De mullahs zijn het andere alternatief. Dus ik sta liever aan de zijlijn en wacht af.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden