Het Griekse schijngevecht

Als een debat hoog oploopt, wil dat niet per se zeggen dat mensen elkaar de waarheid zeggen. Dat bleek afgelopen week bij het debat over de Griekse schulden.

Als mensen elkaar flink de waarheid zeggen, loopt een debat al snel hoog op. Maar het omgekeerde is niet waar. Als een debat hoog oploopt, wil dat niet per se zeggen dat mensen elkaar de waarheid zeggen.

Dat bleek afgelopen week bij het debat over de Griekse schulden. Wilders noemde Rutte een ezel, die de belangen van zijn achterban verkwanselt. Rutte verweet zijn gedoogpartner fact free politics. Maar de felle woordenstrijd verhulde dat ze allebei om de hete brei heen draaien. Wilders wil dat er geen cent meer naar Griekenland gaat. Het is een recept voor economische rampspoed. Hij kan dat alleen voorstellen omdat hij weet dat het niet wordt overgenomen.

Failliet

Als Wilders zijn zin krijgt en Griekenland uit de euro stapt, is de kans dat Griekenland nog iets terugbetaalt nihil. De nieuwe drachme is dan weinig waard, maar de schuld moet nog wel in euro’s worden afbetaald. Bovendien zullen Grieken massaal hun geld van hun rekening halen om het te stallen bij buitenlandse banken. Dus is de kans groot dat Griekse banken failliet gaan. Dat is dan weer een bedreiging voor andere banken.

Wilders ontkent hoezeer hun rommel onze rommel is. De Europese Centrale Bank heeft zo’n 45 miljard aan Griekse schulden in bezit. Naar dat geld kunnen we dan fluiten. Ook gewone banken hebben de Grieken geld geleend. Een Grieks failliet brengt hen in problemen. Voor je het weet, moet de belastingbetaler bijspringen om de banken te redden. Een val van Griekenland brengt Portugal en Ierland ook verder in de problemen. Dagblad Trouw vatte de positie van Wilders in het debat mooi samen. Of Wilders begrijpt er niks van of hij denkt dat Henk en Ingrid het niet begrijpen.

Wereldvreemd

Rutte en De Jager stelden zich niet minder wereldvreemd op. Zij weigeren te erkennen dat de Griekse crisis de Nederlandse belastingbetaler geld gaat kosten. Ze voelen wel aan dat hulp aan de Grieken niet populair is. Daarom doen ze zich stoer voor. Als de Griekse regering zich niet aan de afspraken houdt, dan hoeft zij niet op genade te rekenen. Dan wordt de geldkraan dichtgedraaid.

Maar Rutte en De Jager weten ook wel dat hoe strenger de eisen zijn en hoe hoger de rente is die in rekening wordt gebracht (om ze te straffen voor hun wangedrag), hoe kleiner de kans is dat de Grieken aan hun verplichtingen kunnen voldoen. De schuld kan alleen tot normale proporties worden teruggebracht als Griekenland jarenlang een begrotingsoverschot heeft van meer dan 10 procent. Dat houdt niemand voor mogelijk.

Nachtmerrie

Het komt er op neer dat Rutte en De Jager hopen op een wonder en dat Wilders doelbewust kiest voor een nachtmerrie. Zou het niet beter zijn om de pijnlijke waarheid eerlijk onder ogen te zien? De waarheid is dat de Griekse crisis ons linksom of rechtsom geld gaat kosten (maar wel veel minder dan Europese samenwerking ons oplevert). De opdracht aan politici is om de schade te minimaliseren. Daarvoor is het noodzakelijk dat Griekenland perspectief krijgt. Dat kan alleen als de schulden worden geherstructureerd. Maar zo’n herstructurering is niet zonder gevaar. Het betekent dat banken een deel van hun bezit moeten afschrijven en dat kan de banken in het nauw brengen. Er is dus heel wat creativiteit nodig om een uitweg te vinden.

Barry Eichengreen, van de Universiteit van Californië, heeft zo’n creatieve schuldsanering bepleit. In zijn voorstel geven zowel private als publieke schuldeisers een deel van hun claim op. De afbetaling kan gekoppeld worden aan het Griekse nationale inkomen. Bij een hogere groei wordt er meer afbetaald. Zo hebben schuldeisers belang bij een Grieks economisch herstel. In Argentinië en Oost-Europa is dat eerder gedaan. Banken moeten verder worden verplicht om openbaar te maken voor hoeveel ze het schip in gaan. Dit om te voorkomen dat financiële instellingen elkaar niet meer vertrouwen.

Belastingbetaler

Een onderdeel van het voorstel is dat banken deze verliezen voor de belasting mogen aftrekken. Dat is pijnlijk want waarom moet de belastingbetaler bloeden voor het risico dat de banken hebben genomen? Maar, zo schrijft Mathijs Bouman in zijn column in het FD over dit plan, het gaat de belastingbetaler toch geld kosten. Dan kan het geld beter zo worden ingezet dat de schade beperkt blijft.

Maar zowel Wilders als Rutte en De Jager praten niet over dit enige reële alternatief. Ze draaien liever de kiezer een rad voor ogen. Vroeger had Wilders een scheldwoord voor zulke politici: werkelijkheidsontkenners.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden