Commentaar

Het Griekse referendum zal de impasse doorbreken

Voortmodderen kan niet meer nu het lot van Griekenland en zijn regering in handen van het volk ligt.

Hans Wansink
De Griekse premier Tsipras. Beeld ANP
De Griekse premier Tsipras.Beeld ANP

Met het uitschrijven van een referendum over het ontwerpakkoord dat op 25 juni door de trojka (de Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank) aan Griekenland is voorgelegd, speelt premier Alexis Tsipras va banque.

Of hij de volksuitspraak zal overleven, is zeer de vraag. In elk geval komt er een einde aan de valse belofte die hij bij zijn aantreden deed: dat Griekenland in de euro kan blijven met miljardensteun van Europa zonder pijnlijke hervormingen door te voeren. Na een half jaar Syriza staat Griekenland er economisch en qua overheidsfinanciën aanmerkelijk slechter voor dan onder de vorige regering en is het politieke krediet bij de Europese bondgenoten verdampt.

Ook voordelen

Het heeft er alle schijn van dat het besluit van Tsipras om halsoverkop een volksraadpleging uit te schrijven een vlucht naar voren is. Syriza kon kennelijk haar eigen electoraat niet onder ogen komen met een handtekening onder een akkoord waarin voortzetting van de hulp aan Griekenland afhankelijk werd gemaakt van hervormingen en lastenverzwaringen. Sommige bezwaren die na de afkondiging van het referendumbesluit werden geuit snijden hout: de vraagstelling is oneigenlijk, er is geen tijd voor een ordentelijke campagne en de Grieken kunnen de gevolgen van hun eigen volksuitspraak niet in volle omvang inschatten.

Maar een referendum heeft ook voordelen. Het is bij uitstek de methode om aan een slepende kwestie een legitiem einde te maken: de verliezende minderheid kan immers niet anders dan zich neerleggen bij de uitslag. Omdat voor de Grieken de toekomst van hun land op het spel staat, zullen ze zondag hun knopen moeten tellen.

Geen plaats meer

Wanneer de Grieken het akkoord afwijzen, zoals Tsipras wil, zullen ze de consequentie moeten aanvaarden dat er voor hen in de eurozone geen plaats meer is. De eurolanden kunnen zich niet veroorloven dat voor één van hen de spelregels niet gelden. Aanvaarding van het akkoord kan niet anders worden uitgelegd dan als een motie van afkeuring tegen de regering, waarna verkiezingen onvermijdelijk zijn.

In beide gevallen kan het referendum leiden tot het doorbreken van de verlammende impasse waarin Griekenland en de rest van Europa elkaar gevangen houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden