REPORTAGE

Het Griekse ja-kamp heeft verloren. En nu?

Het ja-kamp leek de afgelopen dagen gegroeid, dus komt de uitslag als een verrassing in het partijkantoor van het centrum-linkse To Potami (De Rivier). 'Europa zal denken dat de Grieken uit de euro willen.'

Een Atheense stembox wordt geleegd. Beeld ANP

Bij de centrum-linkse partij To Potami (De Rivier) is de overtuigende winst van 'oxi' - nee tegen meer bezuinigingen - hard aangekomen.'Deze uitslag is zeer teleurstellend', zegt Stavros Theodorakis, leider van de centrum-linkse pro-Europese partij To Potami (de rivier) op het partijkantoor.

'Premier Alexis Tspiras is er in geslaagd het volk te doen geloven dat een nee hem sterker maakt in de onderhandelingen met de geldschieters. Maar de werkelijke uitkomst van de populistische beweringen van Syriza, die ook nog zijn versterkt door de media, is dat Europa zal denken dat de Grieken uit de euro willen.'

Het tegendeel is waar, zo benadrukt een aangeslagen Theodorakis in een eerste reactie op de uitslag.'Driekwart van de Grieken wil onder geen beding uit de eurozone. Hij verwacht dat de onderhandelingen met Europa alleen maar moeilijker worden nu premier Tsipras de klinkende overwinning zal gebruiken om er een betere deal uit te slepen. 'Ik vrees dat deze beweringen niet kunnen worden waargemaakt. Slaagt hij er niet in binnen 48 uur een akkoord te sluiten, dan blijft het Griekse volk verdeeld en ontgoocheld achter.'

Vernederende situatie

De stemming op het kleine partijkantoor van To Potami vlak bij het centrum van Athene zakt zondagavond met de minuut naarmate de uitslagen binnenkomen. Tot de sluiting van de stembussen om 19.00 uur Griekse tijd was de uitkomst volslagen ongewis. Het ja-kamp leek de afgelopen dagen juist gegroeid na de aanhoudende waarschuwingen van pro-Europese Griekse politici en Europese regeringsleiders dat een nee-stem de kans op een akkoord helemaal zou uitsluiten.

De aanwezige partijleden van To Potami, die in de loop van de avond toestromen, hadden verwacht dat de betekenis van deze waarschuwing wel tot de Grieken was doorgedrongen nu sinds maandag de pinautomaten dicht zijn en de schappen in de winkels leeg raken. 'Met een nee zou geen einde komen aan deze vernederende situatie', zegt ook Theodorakis tegen de aanwezige pers.

Het overtuigende 'oxi' van de Grieken komt daarom toch als een verrassing. Voor het kantoor van To Potami verklaart een voorbijganger zijn nee-stem. 'Ik heb al 30 procent van mijn inkomen ingeleverd. Willen ze in Europa dat ik nog minder ga verdienen? Ik kan nu al de huur niet meer betalen. Ik heb niets meer te verliezen.'

Onduidelijk

Volgens To Potami was de vraag van het referendum voor veel Grieken onduidelijk. De ene helft van de Grieken dacht dat de vraag een ja of nee tegen de bezuinigingen betrof, terwijl de andere helft meende een stem te moeten uitbrengen tegen of voor een vertrek uit de eurozone. 'De consequenties van de uitkomst zijn nóg onduidelijker', zegt een woordvoerder. Veel Grieken zullen het ervaren als een nee tegen bezuinigingen, terwijl de perceptie in Europa is dat het een nee betekent tegen de euro.

De nieuwe leider van de pro-Europese partij Pasok, Foti Gennimata, zegt de uitslag van het referendum te accepteren. 'We zullen het perspectief op een duurzaam onderhandelingsakkoord steunen.' Bij Nieuwe Democratie is oud-premier Samaras, die een harde ja-campagne voerde, zondagavond opgeroepen af te treden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden