Het gezag wordt hier uitgedaagd

Fotoredacteur Frank Schallmaier kijkt met zeven verzamelingen terug op 2012. Deel 6: Gearresteerde mascottes

De grimmige variant is de dresscode van het Zwart Blok: donkere kleding, bivakmutsen, monddoeken en sjaals om herkenning te voorkomen en zich tegen traangas te beschermen. Als zulke types bij demonstraties de hoek omkomen, giert de beklemming door de gelederen van het vreedzaam protest.


Dan ziet dit er toch heel wat opgewekter uit. Carnaval, dit. Daar hak je als ordebewaarder toch niet meedogenloos met de gummiknuppel op in?


De ernst van de boodschap hoeft er natuurlijk niet minder om te zijn. Eeuwenoude culturen dosten zich al uit als dieren om kracht, moed en dadendrang uit te stralen - al is er inmiddels wel sprake van verwatering en staan de karikaturen voor van alles en nog wat: het uithangbord van een bedrijf, het gezicht van een sportevenement, het symbool van een campagne. De pakkendrager moet gemotiveerd zijn. Binnenin is het geen lolletje. Als accessoires bij de duurderde versies zijn zelfs ingebouwde ventilatoren en drinkreservoirs beschikbaar.


Deze foto's zijn gemaakt in Moskou. Daar moet je toch al erg oppassen met tegengeluid - vraag het de dames van Pussy Riot. Officieel is demonstreren er verboden. Alleen de eenling met bord wordt hier ongemoeid gelaten. Wie toch in groepsverband de straat op gaat, wordt opgepakt en wacht een stevige boete (vanaf een volledig maandsalaris) of enkele weken opsluiting. Deelnemers aan een anti-Poetin betoging begin mei, waarbij het tot opstootjes kwam, zitten nog altijd in voorarrest. Onlangs viel een eerste vonnis: 4,5 jaar cel.


Geprotesteerd wordt er niettemin: tegen Poetin, voor een schoner milieu, voor een lagere gas- en lichtrekening, tegen de bouw van een flat van 30 verdiepingen. Er is een clubje dat elke 31ste van de maand op het Triomfplein oproept tot eerbiediging van artikel 31 van de Grondwet, waarin het recht op samenkomst is verankerd. Om dan een pak aan te trekken is niet eens zo'n gek idee. Herkenning op beeld wordt meteen al een stuk ingewikkelder. In carnavalesk tenue wordt bovendien het effect bereikt waar mening demonstrant op uit is. Hier wordt het gezag, in de gedaante van uniform en wapenstok, belachelijk gemaakt. Kalmpjes aan, jongens. Wij zijn het maar: Knabbel en Babbel, de klepperende kliko, de achterneven van Knut.


Bij de buren, in Wit-Rusland, mag nog veel minder. Daar geldt zelfs een verbod op collectief applaudisseren op straat. Activisten zochten hun toevlucht tot kleinere uitgaven van de goedmoedig vermomde demonstrant: een verzameling van teddyberen en pluchen hondjes, waartussen protestborden zijn geplant. 'Vrijheid voor het volk.' 'De politie heeft mijn oog uitgetrokken.' De reactie liet zich raden: de dieren zijn opgepakt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden