Het getrainde oog op het verkeerde been

In de eindeloze brij van reclame die op je afkomt wanneer je door een winkelstraat slentert, zijn tekst en beeld perfect aan elkaar gesmeed....

De moderne mens heeft geleerd uit deze stroom precies datgene te pikken waarnaar hij op zoek is, zonder te blijven hangen bij overbodige informatie. Gewiekste reclamemakers hebben weer geleerd daarop in te spelen, en het getrainde oog te verrassen door de voorspelbare samenwerking van tekst en beeld te ondermijnen.

De Canadese kunstenaar Ken Lum doet hetzelfde. In de Andrea Rosen Gallery in New York laat hij als een professionele reclamemaker zien hoe geconditioneerd onze ogen zijn.

Acht billboards hangen aan de witte muren van de galerie. In eerste instantie scan je ze vluchtig, zoals je gewend bent. Want op het eerste gezicht lijken de borden verdacht veel op gewone reclameborden, met logo's voor de kapper, de snackbar, de schoonheidssalon of de accountant.

Ze bestaan uit twee delen: het beeld rechts en de korte tekst, als zwarte filmletters op witte lichtbakken, links. Pas wanneer je de tijd neemt om die tekst te lezen, blijkt dat de boodschap persoonlijker is dan je gewend bent.

'Grace Chung Financial Consultant', staat onder een van de mierzoete logo's te lezen. Maar de tekst ernaast onthult een akelige situatie: 'Please leave my family alone whoever you are deal with me'. En verderop betrekt meneer Mc Gill van Mc Gill & Son Paper and Printing je in een pijnlijke familiekwestie: 'To my valued customers, my son is no longer my son'.

Plotseling worden de reclameborden een soort portretten. Je zíet de mensen voor je - de angstige accountant, belaagd door een rijke multinational; de verbitterde vader, bedrogen door zijn zoon omdat die toch liever niet het familiebedrijf overnam. De schoonheidsspecialiste krijgt een 'gezicht' door een anti-racistische uitspraak naast het logo van haar Ebony Eyes Beauty Salon.

Lum is zo langzamerhand thuis in het onderwerp. Al meer dan twintig jaar maakt hij kunst (voor musea en de openbare ruimte) die ingaat op de problemen van de individuele identiteit in relatie tot het sociale, op marketing en commercie gerichte leven. Met deze billboards voegt hij een nieuwe dimensie toe aan zijn uitgebreide oeuvre, omdat hij door middel van overbekende, nietszeggende en vluchtige beeldmiddelen uit de hedendaagse cultuur je blik weet te fixeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden