Het geloof van Opoe Ruit

De God van de piëtisten of bevindelijken is een voelbare God, een God ook die zich voortdurend openbaart. Het geloof in Hem is een zeer innerlijk geloof....

Kees Fens

Ze zijn ook de kleine luiden, eenvoudigen van geest, met mooie namen als Tante Mijntje en Opoe Ruit, zij hebben de gezichten die door een streng geloof gevormd zijn. De van boerenknecht predikant geworden Johannes van der Poel ( 1909-1981) was een van hun voormannen. Hij was de grote lezer in de oude boeken, de reizende trooster ook.

Tot de kleine wereld van deze opgezette vogels Gods en de leesgewoonten die er heersen is de studie Wandelende bijbels van John Exalto een inleiding. Aan de auteur is de wereld niet vreemd: hij schrijft in de geest en soms in de taal van de bevindelijken, van het ‘ritselen van de geest’ (het begin van de bekering) tot de ‘vierschaar’ of vrijspraak, het verlossende oordeel.

Het zondebesef drukt zwaar op de piëtisten, de zelfverguizing of ‘vernieting’ niet minder. Dat alles drukt ook op dit boekje, waarin niet alleen de lectuur, maar ook in de kring gangbare autobiografieën worden behandeld, levensbeschrijvingen als bekeringsverhaal en getuigenis. Een aantal van die geschriften worden door de auteur op uitstekende wijze behandeld. Men schreef elkaar ook geestelijke brieven, vanuit de trillende eenvoud van het rechtgelovige hart. Lezers zijn de bevindelijken zeker. Hun boekcultuur leidt hier een verborgen bestaan, uitgaven blijven binnen de eigen kring ( Martin Ros is een kenner van hun boekenwereld).

De wijze van lezen: de reflectieve of meditatieve wordt in het boekje heel duidelijk uiteengezet. Reflectief betekent ook gevoelsmatig. Waar niets voelbaar wordt, lijkt God afwezig. De letter is hier de dood. Het moet een trage manier van lezen zijn, in Gods eigen taal, die ook niet tot snelheid maant. Wat niet minder duidelijk wordt beschreven is de relatie natuur-bovennatuur; God toont zijn goede of straffende aanwezigheid ook in droogte, regen en donder Hij laat zich voortdurend in met zijn laatste gelovigen in deze zondige wereld .

In Knielen op een bed violen heeft Jan Siebelink de geloofswereld van de bevindelijken zichtbaar gemaakt, voor zo’n half miljoen lezers. Dat zijn er meer dan God aan rechtvaardigen telt in dit land. Exalto opent een besloten wereld; hij heeft alle sleutels. God zij dank sluit die wereld zich aan het einde weer. Maar ik zal de gezusters Ruit – dochters van Opoe – niet gauw vergeten.Kees Fens

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden